Θοδωρής Γεωργακόπουλος ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Τι και ποιες αποφάσεις θα πάρετε το 2019;

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ως τώρα η νέα χρονιά μοιάζει άξια διάδοχος της προηγούμενης, με προστατευόμενους μάρτυρες, αναπληρωτές υπουργούς να στοχοποιούν εισαγγελείς και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να χαιρετίζει την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν το 1979. Μια ομορφιά.

Ωστόσο είναι σχεδόν βέβαιο ότι στην πορεία τα πράγματα θα εξελιχθούν αρκετά διαφορετικά, τουλάχιστον στα θέματα τα εγχώρια, καθώς εδώ στην Ελλάδα φέτος έχουμε εκλογές, και μάλιστα πολλές. Τέσσερις. Πράγμα που μας δίνει μια καλή αφορμή να σκεφτούμε για λίγο τον τρόπο με τον οποίο παίρνουμε αποφάσεις όταν ψηφίζουμε. Όχι μόνο εμείς, οι Έλληνες. Γενικά.

Πολύ συχνά χρησιμοποιούμε την εκλογική διαδικασία όπως χρησιμοποιούμε τις ψηφοφορίες στα τηλεπαιχνίδια, ως ένα εργαλείο για να εκφράσουμε μια άποψή μας, τη γνώμη μας, ή τα συναισθήματά μας. Είναι μια λανθασμένη προσέγγιση αυτή, βεβαίως. Είναι σαν να χρησιμοποιείς ένα σφυρί για να καθαρίσεις ένα αχλάδι. Οι εκλογές δεν είναι δημοσκόπηση.

Δεν είναι έρευνα γνώμης. Είναι μηχανισμός λήψης αποφάσεων. Αλλά όλο και περισσότεροι πολίτες στον δημοκρατικό κόσμο χρησιμοποιούν αυτό το μηχανισμό για να εκφραστούν, λες και απαντάνε σε poll στο Instagram, αδιαφορώντας για τις συνέπειες αυτής της παρανόησης.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, ο λαός εξέφρασε τα έντονα συναισθήματά του το 2016 και έτσι τώρα το Υπουργείο Υγείας της χώρας αγοράζει ψυγεία για να στοκάρει φάρμακα και το Υπουργείο Άμυνας ετοιμάζει 3.500 στρατό για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του επερχόμενου Brexit.

Στις ΗΠΑ ο λαός επίσης εξέφρασε τα εξίσου έντονα συναισθήματά του το 2016 και ως εκ τούτου τώρα έχουν για Πρόεδρο έναν παρουσιαστή τηλεπαιχνιδιών που ούτε ήξερε ποτέ, ούτε ενδιαφέρεται να μάθει πώς λειτουργεί το κράτος το οποίο κατέληξε να διοικεί.

Για να το τεκμηριώσουμε αυτό είναι χρήσιμο να μείνουμε σ’ αυτό το τελευταίο, αφ’ ενός επειδή προσφέρει μια χρήσιμη συναισθηματική απόσταση από τα δικά μας, τα φλέγοντα και τα διχαστικά, αφ’ ετέρου επειδή το περιγράφει πάρα πολύ ωραία σε πρόσφατο βιβλίο του ο δημοσιογράφος Μάικλ Λιούις. Το βιβλίο λέγεται “The Fifth Risk”, περιγράφει την καταστροφή που έχει επιφέρει η διακυβέρνηση Τραμπ στον κρατικό μηχανισμό των ΗΠΑ και περιέχει, μεταξύ άλλων, και την εξής ιστορία:

Την ημέρα μετά την εκλογική νίκη του Τραμπ, οι υπάλληλοι του Υπουργείου Ενέργειας ετοίμασαν 30 γραφεία και απελευθέρωσαν και 30 θέσεις στο πάρκινγκ, περιμένοντας τους “καινούριους”. Δεν ήξεραν πόσους να περιμένουν, αλλά την προηγούμενη φορά ο Ομπάμα είχε στείλει περίπου 40 στελέχη από την πρώτη μέρα για να αρχίσουν τις ενημερώσεις και τις απαραίτητες διαδικασίες για την αλλαγή. Έτσι συνηθίζεται. Εκείνη την πρώτη ημέρα, λοιπόν, ο Τραμπ δεν έστειλε κανέναν. Ούτε και την επόμενη. Ούτε και την υπόλοιπη εβδομάδα. Μόνο πολλές ημέρες μετά άρχισαν να εμφανίζονται σιγά σιγά κάτι μυστήριοι τύποι, κατά κανόνα άσχετοι με τα θέματα της ενέργειας, που δεν ενδιαφέρονταν καθόλου να ενημερωθούν για το τι κάνει αυτό το γιγάντιο και πολύ σημαντικό Υπουργείο το οποίο, μεταξύ πολλών άλλων, έχει και την ευθύνη της συντήρησης του πυρηνικού οπλοστασίου της χώρας. Ακριβώς το ίδιο συνέβη και σε όλα τα υπόλοιπα υπουργεία. Ακόμα και σήμερα, εκατοντάδες κρίσιμες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό παραμένουν κενές, είτε επειδή αυτοί που έχει προτείνει η κυβέρνηση είναι τόσο ανεπαρκείς ή άσχετοι που δεν περνάνε τη διαδικασία έγκρισης από τη Γερουσία, είτε επειδή η κυβέρνηση δεν έχει προτείνει κανέναν.

Αλλά και αυτοί που έχουν διοριστεί είναι σε εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό περιπτώσεις από τραγελαφικές έως και επικίνδυνες, όπως για παράδειγμα ο Ρικ Πέρι, ένας πολιτικός ογκόλιθος τον οποίο ακόμα και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κοροϊδέψει για την -πως να το πω κομψά- όχι εκτυφλωτική νοημοσύνη του, και ο οποίος στο παρελθόν είχε δηλώσει πως το Υπουργείο Ενέργειας πρέπει να καταργηθεί. Σήμερα είναι Υπουργός Ενέργειας.

Το βιβλίο του Μάικλ Λιούις, πέρα από την περιγραφή του χάους που επικρατεί στον κρατικό μηχανισμό των ΗΠΑ και την απαρίθμηση των τραγικών, εν πολλοίς αόρατων αλλά πολύ σημαντικών συνεπειών, αναδεικνύει και ένα άλλο πολύ σημαντικό θέμα: Ότι δεν είναι μόνο οι άσχετοι απεσταλμένοι και Υπουργοί του Τραμπ που δεν έχουν ιδέα για το τι κάνει το κράτος και ποια είναι η δουλειά μιας κυβέρνησης. Είναι και οι πολίτες. Μέσα από αλλεπάληλα παραδείγματα, ο συγγραφέας δείχνει πως οι Αμερικανοί πολίτες αντιμετωπίζουν το κράτος τους περίπου όπως οι Ευρωπαίοι πολίτες αντιμετωπίζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από επιφυλακτικά έως φοβικά, με απόλυτη άγνοια του τι ακριβώς κάνει, και μηδενικό ενδιαφέρον για να μάθουν.

Μπορεί να μην έχουν γνώση, αλλά ξέρετε τι έχουν; Απόψεις. Και συναισθήματα.

Όταν οι αμερικάνοι ψηφίζουν για Πρόεδρο, πρακτικά επιλέγουν τον άνθρωπο που θα διορίσει μερικές εκατοντάδες ανθρώπους σε εξαιρετικά σημαντικές θέσεις ευθύνης. Η δουλειά αυτών των ανθρώπων θα είναι να διαχειριστούν τα πυρηνικά απόβλητα για να μην περάσουν στον υδροφόρο ορίζοντα, να αποτρέψουν τρομοκρατικές επιθέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο και να σχεδιάσουν την αντίδραση των αρμοδίων υπηρεσιών όταν σκάσει στη χώρα επιδημία του ιού Ζίκα, μεταξύ πολλών άλλων. Όταν εσείς κι εγώ επιλέγουμε Έλληνα πρωθυπουργό, πρακτικά επιλέγουμε κι εμείς αυτόν ή αυτήν που θα διορίσει εκατοντάδες ανθρώπους σε εξαιρετικά σημαντικές θέσεις ευθύνης. Η δουλειά αυτών των ανθρώπων θα είναι να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα ευρωπαϊκά κονδύλια, να εξασφαλίσουν το αξιόμαχο των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, να εκπροσωπούν τα συμφέροντα της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και να συντονίσουν ακαριαία και επιτυχημένα τις αρμόδιες υπηρεσίες όταν πιάσει φωτιά το βουνό και φυσάει προς τα σπίτια. Μεταξύ πολλών άλλων.

Αντίστοιχες επιλογές κάνουμε όταν επιλέγουμε δήμαρχο ή περιφερειάρχη (ποιος θα διαχειριστεί καλύτερα τα ευρωπαϊκά λεφτά;), βουλευτή ή ευρωβουλευτή. Είναι επιλογές αυτές. Όχι “γνώμες”. Αποφάσεις. Στις εκλογές διαλέγεις ποιον θα διορίσεις για να κάνει μια σοβαρή δουλειά για λογαριασμό σου, δεν “εκφράζεις αποδοκιμασία” για κάτι, ούτε μια γνώμη που μπορεί να έχεις, ούτε ψηφίζεις αυτό που “αισθάνεσαι”. Αν ήταν να ψηφίζουμε για τα πράγματα που μας κάνουν να αισθανόμαστε όμορφα, θα μας κυβερνούσαν τα αρωματικά άλατα μπάνιου κι αυτά τα ξύλινα χεράκια που χρησιμοποιείς για να ξύνεις την πλάτη.

Το 2019, λοιπόν, εμείς θα κληθούμε να πάρουμε όχι μία, όχι δύο, αλλά τέσσερις τέτοιες αποφάσεις. Εσείς, προσωπικά, πώς θα τις πάρετε;

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ