ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Καλάβρυτα

Μαθήματα ιστορίας, περιπλανήσεις στη φύση του Χελμού, δυνατές ορεσίβιες γεύσεις και απρόσμενες ανακαλύψεις.

Το πολύ όμορφο φυσικό τοπίο γύρω από τα Καλάβρυτα κρύβει και πολλές διαφορετικές επιλογές για τον ταξιδιώτη: το χιονοδρομικό κέντρο του Χελμού, τον Οδοντωτό, υπέροχα σπήλαια με λίμνες, αλλά και μικρότερες σπηλιές όπου έχουν χτιστεί τα ιερά εκκλησιών. Τη μεγαλύτερη ζωντάνια μέσα στα Καλάβρυτα συγκεντρώνει η οδός Αγίου Αλεξίου, ο κεντρικός πεζόδρομος που είναι γεμάτος καφέ-μπαρ, ταβέρνες, παντοπωλεία, καταστήματα με εξοπλισμό για σκι και λίγα δέντρα στην πλατεία, που εύχομαι να παραμείνουν στη θέση τους μετά την ανάπλαση που προγραμματίζεται. Τα πλατάνια και τα έλατα τονίζουν ευχάριστα τον ορεινό χαρακτήρα μιας κωμόπολης που ουσιαστικά ξαναχτίστηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και πλέον αποτελεί σημαντικό –χειμερινό κυρίως– προορισμό. Τριγύρω, οι δρόμοι είναι γεμάτοι ξενοδοχεία. «Υπάρχει μια πολύ καλή υποδομή με περίπου 2.000 κλίνες στον Δήμο Καλαβρύτων και τα περισσότερα ξενοδοχεία είναι είτε καινούργια είτε πρόσφατα ανακαινισμένα», αναφέρει ο Κωνσταντίνος Δαφαλιάς, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχείων και Τουριστικών Καταλυμάτων.

Ιστορική συνείδηση

Τα Καλάβρυτα δεν στολίζουν ποτέ για τα Χριστούγεννα πριν από την επέτειο του Ολοκαυτώματος της 13ης Δεκεμβρίου 1943, οπότε και χάθηκε η πλειονότητα του ανδρικού πληθυσμού του χωριού – άνδρες και αγόρια άνω των 13 ετών. Η σφαγή έγινε με αφορμή την εκτέλεση 77 Γερμανών αξιωματικών από αντάρτες του ΕΑΜ. Για όλα αυτά «μιλάει» με πολύ μεστό τρόπο και χρήση οπτικοακουστικού υλικού το Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος (τηλ. 26920-23646, dmko.gr, Τρ-Κυρ 09.00-16.00, 2 ευρώ). Πρόκειται για το ιστορικό πλέον Σχολείο Συγγρού, που κάηκε ολοσχερώς το 1943, όπως άλλωστε και όλο το χωριό. Σήμερα, καθεμία από τις πέντε αίθουσές του είναι αφιερωμένη σε μια διαφορετική θεματική ενότητα, ξεκινώντας με ασπρόμαυρες προπολεμικές φωτογραφίες των Καλαβρύτων. Οι ιστορίες εκείνης της περιόδου παραμένουν ζωντανές για τις περισσότερες οικογένειες Καλαβρυτινών, όπως για τον Παναγιώτη Σαρανταυγά, που σήμερα έχει το ομώνυμο κατάστημα με τοπικά προϊόντα στον κεντρικό δρόμο και, όπως πολλοί συγχωριανοί του, μεγάλωσε σε μια οικογένεια κι έναν τόπο με βαρύ πένθος. Ο παππούς του, Παναής Σαρανταυγάς, ήταν ένας από τους μόλις 13 άντρες που επέζησαν του Ολοκαυτώματος.


Ο δάσκαλος Λεωνίδας Πετρόπουλος με ενδυμασίες από την προσωπική του συλλογή. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΣ)

Βάλτε στο πρόγραμμα μια επίσκεψη και στο μικρό Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Καλαβρύτων (τηλ. 6945-579985, καθημερινά 14.00-20.00, αργίες 10.00-20.00), μια πρωτοβουλία του δασκάλου Λεωνίδα Πετρόπουλου, ο οποίος διατηρεί έναν ιδιαίτερα εκπαιδευτικό και ευχάριστο τόνο όταν μιλάει για τα εκθέματα: ενδυμασίες, κεντήματα, διακοσμητικά και χρηστικά αντικείμενα.

Το Χιονοδρομικό ανανεώνεται

Τα Καλάβρυτα οφείλουν την τουριστική τους ανάπτυξη κατ’ αρχάς στο χιονοδρομικό τους κέντρο (τηλ. 26920-24451, kalavryta-ski.gr). Φέτος, μαζί με το φρέσκο χιόνι στον Χελμό, καταφθάνουν και τα νέα για τον εκσυγχρονισμό του. Όπως μας πληροφορεί ο διευθυντής του, Λεωνίδας Σπυρόπουλος, «το κέντρο θα αναβαθμιστεί με δύο υπερσύγχρονους αναβατήρες με καμπίνες και καρεκλάκια, έναν νέο συρόμενο αναβατήρα, χιονοστρωτήρες και βιολογικό καθαρισμό. Επιπλέον, θα γίνει συντήρηση και ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, όπως και αυτοματοποίηση των διαδικασιών με δυνατότητα έκδοσης ηλεκτρονικού εισιτηρίου. Στόχος, μετά την ολοκλήρωση όλων των εργασιών, είναι να λειτουργεί και τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου με εναλλακτικές δραστηριότητες: mountain bike, περιπατητικές διαδρομές στα ύδατα της Στυγός, trekking, τοξοβολία κ.ά. Οι εργασίες θα ξεκινήσουν μετά το τέλος της χειμερινής σεζόν, οπότε στο μεταξύ οι λάτρεις του σκι, του σνόουμπορντ και άλλων αθλημάτων του βουνού θα απολαύσουν, όπως κάθε χρονιά, τις χιονισμένες πλαγιές του Χελμού από τις 21 Δεκεμβρίου, οπότε και ανοίγει το χιονοδρομικό.

Ορεινές περιπλανήσεις

Με επίκεντρο τα Καλάβρυτα, οι διαδρομές από χωριό σε χωριό θα σας πείσουν ότι καθόλου δεν έχει πλήξει ο τουρισμός την κτηνοτροφική ταυτότητα του τόπου. Κοπάδια με αιγοπρόβατα διασχίζουν συχνά τον δρόμο, ανακόπτοντας την πορεία σας. Επισκεφτείτε χωριά όπως η Βλασσία, η Κέρτεζη και η Κλειτορία, με τις ταβέρνες και τα ψητοπωλεία γύρω από τις κεντρικές τους πλατείες, τα αναμμένα τζάκια ή τις ξυλόσομπες και το ντόπιο τσίπουρο. Αφήστε την ορεινή Αχαΐα να σας εκπλήξει με μια επίσκεψη έως το Πλανητέρο, απ’ όπου πηγάζει ο Λάδωνας ποταμός ή Αροάνιος, όπως είναι η αρχαιοελληνική ονομασία του. Είναι πολύ όμορφο μέσα σε ένα πλούσιο πλατανόδασος, στους πρόποδες του βουνού, να παρατηρείς το νερό ν’ αναβλύζει από τη γη και να μετατρέπεται σε ποταμό. Δίπλα στις πηγές λειτουργούν ιχθυοτροφεία πέστροφας, την οποία σερβίρουν και οι ταβέρνες της περιοχής.


Οι πηγές του Λάδωνα ή Αροάνιου ποταμού. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΣ)

Από τις πηγές του Λάδωνα ξεκινάει, παράλληλα στον δρόμο προς την Κλειτορία, ένα μονοπάτι που οδηγεί στο «κλήμα του Παυσανία», ένα διατηρητέο μνημείο της φύσης ηλικίας χιλιάδων ετών. Πρόκειται για τεράστιους κορμούς αμπελιού που απλώνονται πάνω σε δέντρα, στον περίβολο της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, στο χωριό Παγκράτι. Αν θελήσετε να πεζοπορήσετε στην ύπαιθρο γύρω από τα Καλάβρυτα, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον τοπικό Σύλλογο Χιονοδρομίας-Ορειβασίας-Αναρρίχησης και Προστασίας Περιβάλλοντος (τηλ. 6946-175853).

Γεύσεις για το κρύο

Οι πρώτες ύλες που κυριαρχούν είναι βέβαια το κρέας, η γνωστή φέτα Καλαβρύτων και γενικά ό,τι έχει σχέση με την κτηνοτροφία. Συνοδεύστε το γεύμα σας με ένα μπουκάλι Τετράμυθο, κατά προτίμηση μια Κόκκινη Μηλιά. Το οινοποιείο βρίσκεται πάνω στον δρόμο, λίγο πριν από τα όρια του Δήμου Καλαβρύτων, και είναι επισκέψιμο (τηλ. 26910-97500, tetramythoswines.com, Δευτ.-Παρ. 09.00-16.00, Σάβ.-Κυρ. 10.00-18.00). Με τα κρασιά του μπορείτε να συνοδεύσετε τη δημιουργική κουζίνα του Γιώργου Μανίκα και της Μαρίας Ανδριοπούλου στο Στέκι της Μαριώς (τηλ. 26920-22264, 6977-706876). Πηγή έμπνευσής τους, οι παλιές συνταγές και τα τοπικά προϊόντα. Δοκιμάστε τραχανότο με άγρια μανιτάρια και άλλα δυνατά πιάτα που θα μπορούσαν να σταθούν δίπλα σε μια φιάλη Μαύρο Καλαβρυτινό ακόμα και μεμονωμένα, όπως η τηγανιά με φακές.


Μια ήσυχη μέρα στην Αγίου Αλεξίου, τον δρόμο που σφύζει από κόσμο τις αργίες. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΣ)

Δυνατές γεύσεις θα βρείτε και σε ταβέρνες όπως ο Βαρβιτσιώτης (τηλ. 26920-22049), μέσα στα Καλάβρυτα, με προτάσεις όπως αρνί γκιούλμπασι στη λαδόκολλα και εκλεκτά ψητά της ώρας, ή Το Σπιτικό (τηλ. 26920-24260-61) ακριβώς απέναντι. Η ταβέρνα Σπέρχος (τηλ. 26920-83348), έξω από τους Άνω Λουσούς, ξεχωρίζει για τις πίτες, το καλό κρέας και μια σπάνια αμεσότητα στην εξυπηρέτηση.

Αν θέλετε να κάνετε κάποιες προμήθειες πριν από την επιστροφή, έχετε υπόψη το κρεοπωλείο Ι. Γ. Τζηρίτης (τηλ. 26920-22779) στο κέντρο των Καλαβρύτων, το βραβευμένο βιολογικό μέλι KόRYS (τηλ. 6977-992442), το τσάι και άλλα βότανα του Χελμού. Ζυμωτό ψωμί με προζύμι θα βρείτε στον ξυλόφουρνο Αποστολόπουλος και Ξυνός (τηλ. 26920-83322), κατσικοτύρι στον Αγροτικό Γαλακτοκομικό Συνεταιρισμό Καλαβρύτων (τηλ. 26920-22464).

Σπάνιο τρένο σε σπάνιο τοπίο


Η μοναδική στάση του Οδοντωτού είναι στο χωριό Ζαχλωρού. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΣ)

Ο Οδοντωτός, από τα πιο σπάνια στο είδος του τρένα σε όλο τον κόσμο, πήρε αυτή την ονομασία από τα «δόντια» που χρησιμοποιούν οι αμαξοστοιχίες για να κινούνται με ασφάλεια σε πλαγιές με μεγάλες κλίσεις. Έκανε το πρώτο του δρομολόγιο στις 10 Μαρτίου 1896 και όταν εγκαινίασε τη λειτουργία του, ήταν ένα πολύ δύσκολο και καινοτόμο έργο για την εποχή του. Η διαδρομή διαρκεί μία ώρα, εκτός κι αν η παρέα αποφασίσει να κατέβει για καφέ ή φαγητό στη μοναδική στάση, το χωριό Ζαχλωρού. Διασχίζει δάση από πλατάνια, μικρά τούνελ που διανοίχθηκαν με  χειρωνακτική εργασία, ιδιαίτερα στενές σχισμές βράχων από τις οποίες περνάει σύρριζα το τρένο και πλαγιές με έντονη κλίση σε χαμηλές ταχύτητες, που βοηθούν μικρούς και μεγάλους να απολαμβάνουν το τοπίο. Συνήθως εκτελεί τρία δρομολόγια ημερησίως, ενώ στις γιορτές πέντε (odontotos.com). Αξίζει να γνωρίζετε ότι το φαράγγι ανήκει στο Γεωπάρκο Χελμού-Βουραϊκού (fdchelmos.gr). Όσοι αγαπούν την πεζοπορία μπορούν να ακολουθήσουν το μονοπάτι Ε4 παράλληλα με τις γραμμές και να απολαύσουν την αμεσότητα με τη φύση και κάθε λεπτομέρεια του πλούσιου αυτού μικρόκοσμου.

Στα Σπήλαια των Καλαβρύτων

Το άλλο εξαιρετικά ενδιαφέρον φυσικό φαινόμενο του Γεωπάρκου είναι τα σπήλαιά του, με αυτό των Λιμνών, στην περιοχή Καστριά, να ξεχωρίζει. Υπήρξε θεραπευτήριο του μυθικού μάντη της αρχαιότητας Μελάμποδα και συνεχίζει να διατηρεί μια μυστηριώδη σχεδόν ατμόσφαιρα. Μέχρι στιγμής έχει εξερευνηθεί σε μήκος 1.980 μέτρων. Από τις 13 κλιμακωτές λίμνες που το απαρτίζουν, επισκέψιμες στο κοινό είναι οι τρεις πρώτες. Στις υπόλοιπες, οι μελετητές φτάνουν κάποιες φορές με πολύ μικρά βαρκάκια, αλλά κυρίως κολυμπώντας με καταδυτικές στολές, καθώς το νερό είναι παγωμένο. Το σπήλαιο χαρακτηρίζουν επίσης υπέροχοι σταλακτίτες και σταλαγμίτες, «κολόνες» και άλλα μοναδικά φαινόμενα. Θα τα παρατηρήσετε περπατώντας πάνω στο στενό γεφυράκι που διασχίζει το επισκέψιμο μέρος του. Δίπλα του κατασκευάζεται ένα σύγχρονο Κέντρο Εκπαιδευτικής Ενημέρωσης που αναμένεται να λειτουργήσει την άνοιξη του 2019.

Στην απέναντι πλαγιά της Καστριάς έχει χτιστεί το ιερό μιας εκκλησίας με κυματοειδή στέγη, γνωστό ως Σπήλαιο της Ανάληψης. Το πιο γνωστό όμως σπήλαιο που μετατράπηκε σε χριστιανικό ιερό, σε ναό και στη συνέχεια σε μοναστήρι είναι η Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου, σφηνωμένη πάνω σε κάθετη βραχώδη πλαγιά πάνω από τη Ζαχλωρού. Μαζί με την Αγία Λαύρα μοιράζεται τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην περιοχή.

Με τα lifts στον «Αρίσταρχο»


Ο «Αρίσταρχος», το πιο σύγχρονο τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπίου Αθηνών. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΣ)

Το δικό μας αχόρταγο πνεύμα εξερεύνησης προσείλκυσε η Νεραϊδόραχη. Έτσι λέγεται η κορυφή όπου έχει τοποθετηθεί ο «Αρίσταρχος», το πιο σύγχρονο τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου Αθηνών, μοναδικό στα Βαλκάνια και ένα από τα σημαντικότερα της Ευρώπης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 2.340 μ. και έχει ύψος 23 μ. Ανεβήκαμε έως εκεί με τζιπ και η απογευματινή θέα ήταν μαγική, όπως και τα αστέρια που ξεπρόβαλλαν γύρω του λίγο αργότερα. Οι λάτρεις των βουνών και των αστεριών κρατήστε την πληροφορία για την άνοιξη και το καλοκαίρι, έχοντας υπόψη πως ξενοδοχεία όπως το Kalavryta Canyon οργανώνουν επισκέψεις για μικρά γκρουπ. Τον χειμώνα, ο πιο εύκολος τρόπος να τον προσεγγίσετε είναι με τα lifts του χιονοδρομικού. Ενημερωθείτε περαιτέρω για τη λειτουργία του στο helmos.astro.noa.gr. Με τον εκσυγχρονισμό του χιονοδρομικού θα βελτιωθεί και η προσβασιμότητα στον «Αρίσταρχο», κάτι που πρώτα απ’ όλα θα διευκολύνει τους ίδιους τους αστρονόμους στη δουλειά τους, σύμφωνα με τον υπεύθυνο ερευνητή του Αστεροσκοπείου Χελμού, Παναγιώτη Χάντζιο. Σε λίγες περιπτώσεις, μπορούν μικρές ομάδες 10 ατόμων το πολύ να ξεναγηθούν στο εσωτερικό του. Για σχετική άδεια επικοινωνήστε με τους υπευθύνους του Αστεροσκοπείου Χελμού (τηλ. 210-8109161).

Μετάβαση

• Τα Καλάβρυτα απέχουν οδικώς από την Αθήνα 188 χλμ. – θα ακολουθήσετε την Ολυμπία Οδό προς Πάτρα και Ξυλόκαστρο και θα βγείτε στην έξοδο 20 του κόμβου Καλαβρύτων. Για καύσιμα και διόδια υπολογίστε περίπου 60 ευρώ με επιστροφή. Για τα δρομολόγια των λεωφορείων: ktelachaias.gr

Διαμονή


Filoxenia Hotel & Spa

Filoxenia Hotel & Spa (τηλ. 26920-22422, hotelfiloxenia.gr). Ανακαινισμένο ξενοδοχείο με πολύ καλή αναλογία ποιότητας-τιμής και υπηρεσίες spa με εγκαταστάσεις σάουνας και χαμάμ. Από 50 ευρώ τις καθημερινές με πρωινό.
Azanias Chalet Kalavrita (τηλ. 26920-29100, azanias.gr). Κομψά στούντιο και διαμερίσματα με σύγχρονη αρχιτεκτονική και ωραία αίσθηση αυτονομίας, στο 1ο χλμ. του δρόμου προς Χιονοδρομικό, με θέα στα Καλάβρυτα. Από 90 ευρώ με πρωινό.
Ανεράδα (τηλ. 26920-24777, anerada.gr). Ξενοδοχείο στη θέση Παλιοπήγαδο, 1,5 χλμ. από το κέντρο των Καλαβρύτων, με δικό του πάρκινγκ στο κτήμα 5 στρεμμάτων που το περιβάλλει. Από 70 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.
Kalavryta Canyon Hotel & Spa (τηλ. 26920-22004, kalavrytacanyon.gr). Άνετοι χώροι, από την υποδοχή και το εστιατόριο έως τα δωμάτια, και μια αίσθηση πολυτέλειας με διακοσμητικές λεπτομέρειες που λαμπυρίζουν γιορτινά. Υπηρεσίες spa και συνεδριακό κέντρο χωρητικότητας 350 ατόμων. Από 75 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.
• Στα Καλάβρυτα θα βρείτε πολλά ακόμα αξιόλογα ξενοδοχεία, αλλά και ξενώνες, όπως η Χρύσα (τηλ. 26920-22443, xenonas-chrysa.gr, από 55 ευρώ). Για περισσότερα: kalavrita-hotels.gr.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ