ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Πριν προλάβει το υπουργείο Οικονομικών να στείλει στη Βουλή τη νομοθετική ρύθμιση για την αύξηση των απαιτούμενων «ηλεκτρονικών πληρωμών» με στόχο τη διασφάλιση του αφορολογήτου και την αποφυγή προστίμων, οι φορολογούμενοι έχουν ήδη φροντίσει να βρεθούν από τώρα ένα βήμα μπροστά. Τα στοιχεία για τις ηλεκτρονικές πληρωμές του 2018 δείχνουν ότι έχει σπάσει και το όριο των 30 δισ. ευρώ τη στιγμή που το σύνολο των δηλωθέντων εισοδημάτων όλων των φυσικών προσώπων της χώρας δεν ξεπερνάει τα 72-73 δισ. ευρώ. Δηλαδή, την ώρα που το υπουργείο Οικονομικών εξετάζει το ενδεχόμενο να αυξήσει την απαιτούμενη αξία των ηλεκτρονικών πληρωμών στο 15%-25% (ανάλογα με το ύψος του ατομικού εισοδήματος) για το 2019, τα πραγματικά στοιχεία δείχνουν ότι οι φορολογούμενοι εμφανίζουν ήδη συναλλαγές που ξεπερνούν το 40% του συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος.

Με την ουσιαστική άρση των περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων στο εσωτερικό αλλά και τη διατήρηση των φορολογικών συντελεστών στα ύψη (ειδικά στην έμμεση φορολογία), το περιβάλλον αύξησης της φοροδιαφυγής έχει γίνει ελκυστικότερο από ποτέ. Το πρόβλημα χρόνο με τον χρόνο διογκώνεται, κάτι που προκύπτει και από την εξέλιξη του «κενού στον ΦΠΑ» (VAT GAP). H Ελλάδα χάνει κάθε χρόνο πάνω από 6 δισ. ευρώ μόνον από τον ΦΠΑ, ενώ ο κίνδυνος αύξησης του ποσού μεγαλώνει από τη στιγμή που δεν υπάρχουν πλέον ουσιαστικοί περιορισμοί στην ανάληψη μετρητών από τα ATMs και τα γκισέ των τραπεζών. Το υπουργείο Οικονομικών έχει εξαγγείλει ότι θα προχωρήσει σε τρία μέτρα μέσα στο 2019 (και μάλιστα άμεσα μέσα στις επόμενες εβδομάδες) προκειμένου να τονώσει τις ηλεκτρονικές πληρωμές:

1. Θα αυξήσει τις ελάχιστες απαιτούμενες συναλλαγές με κάρτες ή μέσω τραπεζικών λογαριασμών. Για το 2018, ίσχυσαν τρεις συντελεστές: 10% για τους έχοντες εισόδημα έως 10.000 ευρώ, 15% για τους έχοντες εισόδημα από 10.000 έως 30.000 ευρώ και 20% για όσους (λίγους) δηλώνουν πάνω από 30.000 ευρώ. Ενα από τα κυρίαρχα σενάρια προβλέπει την αύξηση και των τριών συντελεστών κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό σημαίνει ότι όποιος δηλώνει εισόδημα 10.000 ευρώ θα χρειάζεται το 2019 ηλεκτρονικές πληρωμές 1.500 ευρώ αντί για 1.000 ευρώ το 2018, ενώ στο εισόδημα των 25.000 ευρώ θα αντιστοιχούν συναλλαγές 4.500 ευρώ. αντί για 3.250 ευρώ το 2018.

2. Θα επιβάλει μείωση στο επιτρεπόμενο όριο των πληρωμών με μετρητά από τα επίπεδα των 500 ευρώ που ισχύουν σήμερα. Με το νομοσχέδιο θα φανεί αν το νέο όριο θα διαμορφωθεί στα 200 ή στα 300 ευρώ.

3. Θα προσθέσει ακόμη περισσότερα επαγγέλματα στον κατάλογο αυτών που πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν POS.

Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι από μόνα τους αυτά τα μέτρα δεν μπορούν να αποδώσουν. Τα στοιχεία των συναλλαγών του 2018 αποδεικνύουν ότι οι φορολογούμενοι δεν θα αντιμετωπίσουν κανένα πρόβλημα να καλύψουν και τα νέα όρια. Κατά την περυσινή χρονιά, καταγράφηκε και αύξηση των συναλλασσόμενων με «ηλεκτρονικό χρήμα» και αύξηση της αξίας των ηλεκτρονικών πληρωμών. Η αύξηση –η οποία εκτιμάται στο 25% από χρονιά σε χρονιά– δεν αποδίδεται μόνο στη μεγαλύτερη εξοικείωση των φορολογουμένων με τις κάρτες και τις ηλεκτρονικές πληρωμές, αλλά και στην καλύτερη οργάνωση του υπουργείου Οικονομικών και της αγοράς.

Το 2018 δηλώθηκαν περισσότεροι «επαγγελματικοί λογαριασμοί», ενώ αυξήθηκε και ο αριθμός των εγκατεστημένων POS. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των ΑΦΜ στα οποία καταγράφηκαν ηλεκτρονικές πληρωμές έχει ξεπεράσει το 2018 τα 6,7 εκατομμύρια (σε σύνολο 8,8 εκατομμυρίων ΑΦΜ), ενώ το 2017 ο αντίστοιχος αριθμός ξεπέρασε οριακά τα έξι εκατομμύρια. Ειδικά από τον περασμένο Ιούλιο, οι συναλλασσόμενοι με κάρτα ή e-banking ξεπέρασαν πρώτη φορά τα πέντε εκατομμύρια σε μηνιαία βάση. Οσον αφορά την αξία των ηλεκτρονικών συναλλαγών, από τον Ιούλιο του 2018 κινείται σταθερά πάνω από το όριο των 2,5 δισ. ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο εκτιμάται ότι έσπασε και το όριο των 3 δισ. ευρώ.

Το πρόβλημα για το υπουργείο Οικονομικών είναι ότι οι περισσότεροι φορολογούμενοι εξαντλούν το απαιτούμενο όριο των ηλεκτρονικών πληρωμών μόνο με τις συναλλαγές στα σούπερ μάρκετ, στα πρατήρια καυσίμων και γενικά σε κατηγορίες επιχειρήσεων που δεν είναι «ύποπτες» για φοροδιαφυγή.

Πάνω από 30 δισ. οι ηλεκτρονικές συναλλαγές το 2018

Κατακόρυφη αύξηση των «ηλεκτρονικών πληρωμών» και μέσα στο 2018 –δηλαδή, συναλλαγών με χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες ή και πληρωμές μέσω e-banking ή μεταφορές από λογαριασμό σε λογαριασμό– αποκαλύπτουν τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Η αύξηση προσεγγίζει το 25%, με την αξία των πληρωμών που καταγράφηκε από την ΑΑΔΕ για τις ανάγκες διεξαγωγής της «φορολοταρίας» να εκτιμάται σε πάνω από 30 δισ. ευρώ έναντι 25 δισ. ευρώ που ήταν το αντίστοιχο ποσό για ολόκληρο το 2017. Απόδειξη της αυξημένης χρήσης του «ηλεκτρονικού χρήματος» είναι και η έκδοση περισσότερων «ηλεκτρονικών λαχνών» καθ’ όλη τη διάρκεια του 2018. Στο διάστημα Ιανουαρίου - Νοεμβρίου 2018 η ΑΑΔΕ εξέδωσε 14,064 δισεκατομμύρια λαχνούς έναντι 11,315 δισ. λαχνών στο αντίστοιχο διάστημα του 2017. Με την προσθήκη των λαχνών και του Δεκεμβρίου –η τελευταία κλήρωση για την περυσινή χρονιά θα γίνει στο τέλος Ιανουαρίου– οι λαχνοί θα προσεγγίσουν τα 16 δισεκατομμύρια έναντι 12,6 δισεκατομμυρίων που εκδόθηκαν ολόκληρο το 2017. Αύξηση λαχνών σημαίνει και αύξηση ηλεκτρονικών πληρωμών, καθώς υπάρχει άμεση συσχέτιση των δύο μεγεθών. Η απόφαση για τις φορολοταρίες προβλέπει ότι:

1. Για όσους έχουν συναλλαγές έως και 100 ευρώ ανά μήνα, αντιστοιχεί ένας λαχνός σε ένα ευρώ.

2. Για τα επόμενα τετρακόσια ευρώ –δηλαδή, για τις μηνιαίες συναλλαγές από 101 έως 500 ευρώ– αντιστοιχεί ένας λαχνός για κάθε δύο ευρώ.

3. Από τα 501 έως τα 1.000 ευρώ αντιστοιχεί ένας λαχνός για κάθε τρία ευρώ.

4. Για όσους έχουν συναλλαγές από 1.000 ευρώ και πάνω, πάντα σε επίπεδο μήνα, αντιστοιχεί ένας λαχνός για κάθε τέσσερα ευρώ.

Από αυτόν τον τύπο προκύπτει ότι οι λαχνοί είναι σαφώς λιγότεροι σε σχέση με την αξία των συναλλαγών. Η μέχρι τώρα εμπειρία έχει δείξει ότι είναι περίπου οι μισοί. Ετσι, τα 16 δισεκατομμύρια των λαχνών οδηγούν στο ότι η αξία των ηλεκτρονικών πληρωμών για το 2018 ξεπερνάει τα 30 δισ. ευρώ. Η αυξητική τάση είναι πλέον σταθερή, καθώς αποτυπώνεται και στους 11 μήνες του 2018 για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Τα μηνιαία ποσοστά αύξησης κυμάνθηκαν το 2018 από το 15% (αυτό ήταν το ποσοστό του Φεβρουαρίου) μέχρι και το 33% ή το 35% (σ.σ.: τέτοια ποσοστά καταγράφηκαν τον Νοέμβριο του 2018 σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2017, αλλά και τον Ιανουάριο του 2018 σε σχέση με τον αντίστοιχο περυσινό μήνα). Αξίζει να σημειωθεί ότι τα 16 δισεκατομμύρια των λαχνών ή τα τουλάχιστον 30 δισ. ευρώ των «ηλεκτρονικών πληρωμών» ενδέχεται να «υποτιμούν» τον πραγματικό όγκο, καθώς υπάρχουν τουλάχιστον οκτώ περιπτώσεις κατά τις οποίες ενώ γίνονται οι συναλλαγές, δεν λαμβάνονται υπόψη για την έκδοση λαχνών (π.χ., να μην έχει δηλωθεί λογαριασμός ως επαγγελματικός ή ο συναλλασσόμενος να μην έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του).

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ