ΒΙΒΛΙΟ

Γραμματοσειρά τέχνασμα για τη μνήμη

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΝΟΥΔΟΥ

Η sans forgetica χρησιμοποιεί ασύμμετρους χαρακτήρες, ανεπαίσθητα κενά και μια ασυνήθιστη κλίση των γραμμάτων προς τα αριστερά.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Κάθε «σοβαρός» φοιτητής διαθέτει μερικά τρικ για να συγκρατεί ευκολότερα τις πληροφορίες που διαβάζει, πόσοι όμως έχουν σκεφτεί να πειραματιστούν με τη γραμματοσειρά των σημειώσεών τους; Ευτυχώς, η sans forgetica, που δημιούργησε μια ομάδα γραφιστών, ψυχολόγων και μελετητών της συμπεριφοράς από το Πανεπιστήμιο RMIT της Mελβούρνης, είναι ελεύθερα διαθέσιμη στο Διαδίκτυο και έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να διευκολύνει τη μάθηση. Παραδόξως, ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την τάση να απομνημονεύει με μεγαλύτερη ακρίβεια όσα δυσκολεύεται να αποκωδικοποιήσει, κάτι που ίσως εξηγεί γιατί θυμόμαστε τόσο καθαρά τις πρώτες φράσεις που διαβάσαμε ως παιδιά στη μητρική μας ή κάποια ξένη γλώσσα. Η sans forgetica χρησιμοποιεί ασύμμετρους χαρακτήρες, ανεπαίσθητα κενά και μια ασυνήθιστη κλίση των γραμμάτων προς τα αριστερά ώστε να κουράζει τον αναγνώστη, αναγκάζοντάς τον να συγκεντρωθεί. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν προορίζεται για χρήση σε ολόκληρα κείμενα, αλλά για την «υπογράμμιση» σημείων που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. 

Σύμφωνα με μια μελέτη, οι φοιτητές μπορούσαν να ανακαλέσουν το 57% όσων είχαν διαβάσει σε sans forgetica, έναντι 50% του ίδιου υλικού σε Arial (παρότι φαινομενικά μικρή, η διαφορά είναι στατιστικά σημαντική). Εντούτοις, η επιτυχία της γραμματοσειράς έγκειται στο ότι οι ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν τον «ιδανικό» βαθμό δυσκολίας: η πρώτη εκδοχή της sans forgetica ήταν τόσο δυσανάγνωστη, που οι συμμετέχοντες στην έρευνα εξαντλούνταν υπερβολικά για να συγκρατήσουν οτιδήποτε. Παρότι αρχικά προοριζόταν για φοιτητές που προετοιμάζονται για εξετάσεις, η γραμματοσειρά δεν άργησε να υποπέσει στην αντίληψη των διαφημιστών και πρόσφατα χρησιμοποιήθηκε στη διαφημιστική καμπάνια μιας ουγγρικής φαρμακευτικής εταιρείας.


Θα μπορούσε μια γραμματοσειρά να είναι η λύση για εύκολη μάθηση; Ναι, απαντούν επιστήμονες και γραφίστες.

Ομως πριν αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε τη sans forgetica στην καθημερινή μας επικοινωνία με φίλους και συναδέλφους με την ελπίδα ότι τα λόγια μας θα τους μείνουν αξέχαστα (εξάλλου η συγκεκριμένη γραμματοσειρά δεν είναι, προς το παρόν τουλάχιστον, διαθέσιμη στα ελληνικά), ο αναγνωρισμένος γραφίστας Παναγιώτης Χαρατζόπουλος, μεταξύ άλλων συνιδρυτής της Ελληνικής Ψηφιακής Τυποθήκης (Cannibal - Fonts.gr), συνιστά επιφυλακτικότητα. Κατά καιρούς ακούμε για διάφορες επαναστατικές εφευρέσεις στον χώρο της τυπογραφίας, όπως «η γραμματοσειρά που υποτίθεται ότι θα διευκόλυνε τους αναγνώστες με δυσλεξία», εξηγεί, επισημαίνοντας ότι η sans forgetica «μοιάζει αρκετά στη λογική των ασκήσεων αναγνωσιμότητας, που εφαρμόζονται στις σχολές τυπογραφικού σχεδιασμού». Στην πραγματικότητα, η αποτελεσματικότητα τέτοιων καινοτομιών είναι δύσκολο να μετρηθεί και φυσικά η εφαρμογή τους περιορίζεται στη γλώσσα για την οποία σχεδιάστηκαν. Κάθε λαός έχει διαφορετικές αναγνωστικές συνήθειες και κάθε γλώσσα δίνει διαφορετική εικόνα πάνω στο χαρτί, συνεχίζει ο κ. Χαρατζόπουλος. Υπάρχει, ωστόσο, ένα βασικό αξίωμα στον σχεδιασμό γραμματοσειρών, κι αυτό είναι ότι «διαβάζουμε καλύτερα ό,τι έχουμε συνηθίσει», καταλήγει.

Μπορείτε να κατεβάσετε τη sans forgetica δωρεάν από την ιστοσελίδα sansforgetica.rmit.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ