ΒΙΒΛΙΟ

«Μια κλασική σειρά είναι ένα λιμάνι ασφαλείας»

ΜΑΡΩ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Για όσο διάστημα διαβάζεται ένα βιβλίο, ο αναγνώστης κατοικεί εντός του», λέει ο εκδότης Κώστας Δαρδανός υπογραμμίζοντας τη σημασία της ολοκληρωμένης θεώρησης μιας έκδοσης ως προς τη μορφή και το περιεχόμενο. Η συζήτηση αφορά τη σειρά Orbis Literae των εκδόσεων Gutenberg, που από το 1991 «στεγάζει» κλασικούς τίτλους της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η συγκεκριμένη συλλογή –και η νεότερη και πιο ευέλικτη ως προς τις επιλογές της, Aldina– με φροντίδα και γνώση παρουσιάζει στο αναγνωστικό κοινό κορυφαία μυθιστορήματα, συστήνοντάς τα πρώτη φορά, ή ανασυσταίνοντας κάποια που υπήρξαν εκτός εμπορίου για πολύ καιρό, με τέτοιον τρόπο ώστε το υψηλό περιεχόμενο να συνδυάζεται και να τονίζεται από την ανάλογη τυπογραφική αισθητική.

Αφορμή για αυτή την κουβέντα σχετικά με την ήδη καταξιωμένη Orbis Literae –περιλαμβάνει πλέον 25 τίτλους και πιο πρόσφατα κυκλοφόρησε «Το όνομα της κόκκινης κάμαρας» του Tsao Hsueh-Chin (μτφρ. Ελλη Λαμπίδη, ενώ από την Aldina κυκλοφόρησε «Η Μοντέστ Μινιόν» του Honoré De Balzac (μτφρ. Εφη Κορομηλά)– στάθηκε μία νέα προσθήκη στα εκδοτικά πράγματα, μια σειρά με ανάλογο κριτήριο επιλογής τίτλων. Οι εκδόσεις Πατάκη μόλις απέκτησαν την Sub rosa (Υπό το ρόδο), που περιλαμβάνει λησμονημένα αριστουργήματα του 19ου και του 20ού αιώνα, επιδιώκοντας να παρουσιάσει στο κοινό «λογοτεχνικά έργα που έχουν κερδίσει το στοίχημα με τον χρόνο και έχουν επιβιώσει στο πέρασμά του διατηρώντας τη νεότητά τους», σχολιάζει η Ελένη Κεχαγιόγλου, η οποία διευθύνει και επιμελείται τη σειρά. Μόλις πριν από λίγο καιρό η Sub rosa κυκλοφόρησε τους πρώτους δύο τίτλους της, τον «Αμερικανό κόμη» του Μαρκ Τουέιν (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου) και τους «Αρταμάνοφ» του Μαξίμ Γκόρκι στη μετάφραση του Αρη Αλεξάνδρου, που εκδόθηκε πρώτη φορά το 1959. Τα εξώφυλλα σχεδιάζει ο Πάρις Μέξις, επιλέγοντας αντί της εικονογράφησης μια περισσότερο γραφιστική προσέγγιση.

Οι «πιστοί»

Σηματοδοτεί αυτή η νέα σειρά μια τάση των ελληνικών εκδόσεων προς τη σπουδαία λογοτεχνία του παρελθόντος; Ερχεται να καλύψει μια ανάγκη του αναγνωστικού κοινού; Σύμφωνα με τον Κώστα Δαρδανό, στην Ελλάδα η ομάδα των «δυνατών αναγνωστών», όπως τους ονομάζει, δεν αριθμεί περισσότερα από 5.000 μέλη. Αυτοί οι «πιστοί» στηρίζουν σταθερά απαιτητικές εκδοτικές προσπάθειες σαν την Orbis Literae, χρονοβόρες και κοστοβόρες, που προϋποθέτουν άριστες μεταφράσεις, εκτενείς εισαγωγές και αναλυτικά σχολιαστικά κείμενα. Παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για βιβλία με μακρά εμπορική ζωή (long sellers), όπως ακριβώς συμβαίνει με τον «Μόμπι Ντικ» στη μετάφραση –άθλο του Θανάση Χριστοδούλου, ένα βιβλίο που εξακολουθεί να πουλάει κάθε χρόνο μερικές εκατοντάδες αντίτυπα. «Ζούμε σε μια εποχή που υπάρχει ανάγκη για το κλασικό. Παράλληλα με την αναγνωστική ύφεση που βιώνουμε παγκοσμίως, λείπουν και οι συγγραφείς-πολικοί αστέρες που θα καθοδηγήσουν τις επιλογές μας. Ετσι, μια κλασική σειρά είναι ένα λιμάνι ασφαλείας», λέει ο Κώστα Δαρδανός.

Ανάλογη είναι και η προσέγγιση των εκδόσεων Πατάκη για τη σειρά Sub rosa. «Κλασικό είναι το βιβλίο που δεν έπαψε ποτέ να λέει όσα έχει να πει», σχολιάζει η Ελένη Κεχαγιόγλου, χρησιμοποιώντας μια φράση του Ιταλο Καλβίνο. «Εισάγοντας ή επανεισάγοντας λογοτεχνικά κείμενα ξένης λογοτεχνίας που τους αξίζει να έχουν θέση στο ράφι κάθε “ιδανικής βιβλιοθήκης” δεν αποσκοπούμε, ωστόσο, να δημιουργήσουμε μια “μουσειακή σειρά”», συμπληρώνει. «Επιλέγουμε κείμενα τα οποία υπήρξαν μεν σημαντικά για την εποχή τους, αλλά, επιπλέον και κυρίως, μπορούν να κερδίσουν το ενδιαφέρον του σύγχρονου αναγνώστη».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ