Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Αφηγήσεις και μνήμες για την «Αχ, Μικρασία»

Κύριε διευθυντά
Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση γράφω αυτά τα λόγια, για να εκφράσω συναισθήματα απέραντης εκτίμησης στη Μικρασιάτισσα  Συλλαία  δεύτερης γενιάς, κ. Ναυσικά Ιεσσαί Κασιμάτη, απόφοιτο Παιδαγωγικής Ακαδημίας και τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων. Η κ. Ν.Ι.Κ. κάνει μια αξιόλογη προσπάθεια για να καταγράψει αυθεντικές μικρασιατικές αφηγήσεις των γονιών της, συγγενικών προσώπων και συμπατριωτών, τον υποχρεωτικό ξεριζωμό από τη μικρασιατική γενέτειρα και την επώδυνη μετεγκατάστασή τους εδώ.

«Aχ, Μικρασία! Σύλλη, η γη των γονιών μας», εκδόσεις ΑΡΜΟΣ είναι το συναρπαστικό βιβλίο για τα «ευλογημένα μέρη» της Μικρασίας. Πολλά ιστορικά στοιχεία είναι καταγεγραμμένα από τους  προϊστορικούς  χρόνους μέχρι και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως περιέχει και πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατούσε εκεί από το 1850 ώς την ώρα της ανταλλαγής. Ακόμα περιγράφεται η καθημερινότητα με τις πανάρχαιες παραδόσεις τους, η συμβίωση με τους Τούρκους γείτονες, τα φαγητά, οι βεγγέρες,  ποιήματα,  τραγούδια, παραμύθια, τα χωρατά του Νασρεντίν Χότζα και άλλα, άλλα πολλά, δεμένα το ένα με το άλλο αρμονικά, με αποτέλεσμα ένα γλαφυρό ανάγνωσμα. Ο αναγνώστης μένει με τη νοσταλγία αυτών των τόπων αλλά και τον θαυμασμό για τον πολιτισμό, την ελληνικότητα και την πίστη που διατήρησαν οι Μικρασιάτες μέσα στην Τουρκία επί τόσους αιώνες. Εύχομαι καλοτάξιδο το «Aχ, Μικρασία!».

Αν. Σωτηροπουλου, Δρ Πολ. Μηχ. ΕΜΠ, Καθηγήτρια ΑΣΠΑΙΤΕ


Οι τέσσερις καλοντυμένοι άνδρες μετρούν ανάσες. Είναι μέλη της συμμορίας των Σαληκουρτζήδων κι απέναντί τους έχει πάρει θέση το εκτελεστικό απόσπασμα. Τόπος: «κόκκινο σπίτι», Τριανδρία Θεσσαλονίκης. Χρόνος: Ενας αιώνας πριν. Επιθέσεις, ομηρίες, ενέδρες, μάχες με τα όργανα της τάξης, συλλήψεις, αποκεφαλισμοί, στόμωνε η καρμανιόλα· μα κι έρωτες των ορέων, ξελογιάσματα κοριτσόπουλων, δωρεές σε φτωχούς από τα κλεμμένα, ιστορίες γι’ ανθρώπινα όντα που είχαν φήμη φαντασμάτων. «Οι λήσταρχοι» του Βασίλη Ι. Τζανακάρη, ένα βιβλίο χρονικό (Κρατικό Βραβείο 2008) του αιματηρού φαινομένου που έγδερνε το ελληνικό σώμα από την ίδρυση του κράτους έως τη δεκαετία του 1930. Ησαν πολλοί οι πρωτοκλασάτοι της άγριας κάστας (π.χ. Γιαγκούλας, Γιαγάδες, Τζατζάς, Μπαλούρδος, Φορτούνας, Φορφόληδες) σε ρόλο διαβόλου μαζί και θρυλοθήρα· στέναζε και το Γεντί Κουλέ από τον ανθό του κακού. Αληθεύει ότι κάποιος δραπέτευσε πηδώντας, κρατώντας σαν αλεξίπτωτο μιαν ανοιχτή ομπρέλα; Ναι. Ο επιστολογράφος της «Κ» στο έξοχο λαογραφικό οδοιπορικό μνήμης για την αγαπημένη Ναυπακτία θίγει και τη μάστιγα των ζωοκλοπών με τα καταδρομικά νυχτέρια των δραστών. Ο άρχοντας του κλάδου, αφού άρπαζε γιδοπρόβατα, προσευχόταν ευλαβικά στην ιδιωτική του εκκλησία, αιτούμενος άφεση αμαρτιών.

Το χάνι με τις υφαντριούλες, η θεία Σταθούλα, οι ζωοκλέφτες και  το χωριό με τα επτά νεκροταφεία

Κύριε διευθυντά
Τον παλιό καλό καιρό, πριν και μετά το 1940, τα εβδομήντα χωριά της Ναυπακτίας βούιζαν από παιδικές φωνές, φλογέρες, κλαρίνα, γλέντια και τραγούδια. Χώρια οι καβγάδες με γκλίτσες –«ξέρεις εσύ ποιος είμαι εγώ, ρε;»– που πολλοί κατέληγαν στο Ειρηνοδικείο Ναυπάκτου. Εκεί όπου δεσπόζει το Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη, δωρεά του θείου μου Επαμεινώνδα Αρβανίτη στην Αμερική, ύστερα από πρότασή μου το 1947. Καραβάνια χωρικών ξεροστάλιαζαν εκεί κοντά, με τη βεβαιότητα, όλοι, «μπορεί να είμαι φτωχός, αλλά είμαι τίμιος»! Ψωμοτύρι στο σακούλι και δρόμο για τον Επαχτο. Και, επειδή οι περισσότεροι δεν είχαν ούτε δεκάρα τσακιστή, έπαιρναν μαζί τους καμιά κότα, γίδα ή πρόβατο για τον δικολάβο και το χάνι. Το Ειρηνοδικείο ήταν μοναδικό θέατρο και σχολείο για όσους άντεχαν την κάπνα, την ποδαρίλα και την μπόχα! Σε μια δίκη, κατηγορούμενη ήταν μια στραβογερασμένη γυναίκα από τον Παλαιόπυργο –μήνυση για αράχνες στο χάνι της. Κακοντυμένη και κουβαριασμένη, με μαύρη σκέπη κεφάλι – πρόσωπο και μαύρες μακριές και βαριές φουστάνες, κάθισε στο εδώλιο χωρίς υπεράσπιση δικολάβου. Τη ρωτάει ο ειρηνοδίκης: – «Κατηγορείσαι ότι το χάνι σου είχε πολλές αράχνες. Τι απολογείσαι;». – «Κυρ’ δικαστή μ’, είμι αγράμματ’. Δεν ξέρου τι λες». – «Το χάνι σου είχε αράχνες... αυτές που τρώνε κουνούπια;». – «Οχ’. Μόνου δυο-τρεις υφαντριούλες... Να, σαν αυτές κει ψ’λά στου νταβάν’... κει, κει, κει... ψ’λά, μ’κρές, μ’κρές, μ’κρές... οχ’ τόσου μιγάλις...». – «Αθώα η κατηγορούμενη»!

Γέλασαν και οι τοίχοι. Ο Παλαιόπυργος, με 856 κατοίκους το 1940, ήταν μεγάλο κεφαλοχώρι, το τέταρτο κατά σειρά στη Ναυπακτία (34.877 κάτοικοι). Ο Eπαχτος, «το χωριό μου που δεν είναι κι ομορφότερο στην πλάση» –με τον χρωστήρα του Αθάνα–, είχε 5.586 κατοίκους, τριπλάσιο αριθμό σήμερα. Μεγαλοχώρι λοιπόν ο Παλαιόπυργος, αλλά και σκορποχώρι και κλεφτοχώρι. Με σπίτια σε πολύ μεγάλη απόσταση το ένα από το άλλο, σκόρπια, σε μια τεράστια πλαγιά πνιγμένη σε θάμνους και δένδρα. Ελεγαν τότε ότι, έτσι, προστατεύονταν οι ζωοκλέπτες από τις μαρτυριάρικες μυρουδιές και τους καπνούς, απολαμβάνοντας ήσυχα τους καρπούς των νυχτερινών κόπων τους. Αλήθεια - ψέματα, θα σας γελάσω. Καλή μαρτυρία πάντως οι 17 εκκλησίες και τα 7 νεκροταφεία στο χωριό! Eπειτα, τον καιρό εκείνο η κλεψιά ήταν δεύτερη δουλειά. Για αρκετούς μάλιστα κύριο επάγγελμα, με πελάτες τα πάμπολλα χάνια της Ναυπακτίας. Με τον καιρό χάθηκε το επάγγελμα μαζί με τα γιδοπρόβατα, ρήμαξαν τα χωριά και έκλεισαν τα χάνια. Κατηγορούμενος, από τον Παλαιόπυργο, για κλοπή 10 προβάτων, αθωώθηκε στο Μεσολόγγι γιατί απέδειξε, με μάρτυρες και δικαστικές αποφάσεις εις βάρος του, ότι ήταν μεγάλος ζωοκλέπτης –«το ξέρουν και οι πέτρες»– αλλά και πονόψυχος. Δεν είχε κλέψει ποτέ του λιγότερα από πενήντα αλλά και άφηνε στον νοικοκύρη τους πάντοτε πάνω από είκοσι κεφάλια. Δηλαδή, ποτέ δεν έκλεψε κοπάδι με κάτω από εβδομήντα γιδοπρόβατα, και είχε και δική του εκκλησία! Στο Ειρηνοδικείο ξημεροβράδιαζε εκείνο τον καιρό και η θεια μου η Σταθούλα, αγράμματη και στριμμένη αδελφή του πατέρα μου – στραβόξυλο. Καβγάδιζε συνεχώς με τους γείτονες, στη Λεπτοκαρυά και στη Ναύπακτο, φοβερίζοντας πάντα «θα σε τυλίξω σε μια κόλλα χαρτί». Πολύ μικρός τη ρωτούσα πώς μπορεί να το κάνει αυτό και μου απαντούσε: «Αμα μεγαλώσεις θα μάθεις».

Πράγματι, προσφυγή μου στα δικαστήρια κατά της Εθνικής Τράπεζας, για παραλείψεις μου σε τέσσερις προαγωγές σε υποδιευθυντή και διευθυντή και ισάριθμη αναγνώριση προσβολής προσωπικότητας, και άλλη κατά του Δημοσίου για επιστροφή παρακρατηθέντων φόρων επί των επιδικασθεισών αποζημιώσεών μου, λόγω διαφωνίας των Ολομελειών του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατέληξαν στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (αρ. 33/1999), όπου και δικαιώθηκα πλήρως. Ταυτόχρονα επιλύθηκαν δυσεπίλυτα νομικά θέματα καταλυτικής σημασίας –συνακόλουθα δε και άλλα αναφορικά με τις προαγωγές (βάσει επετηρίδας!), την αξιοκρατία και την αποδοτική λειτουργία τραπεζών και ΔΕΚΟ– που είχαν διχάσει τη θεωρία και τη νομολογία των δικαστηρίων από την εισαγωγή του Α.Κ. το 1946.

Με τη διαφορά ότι, αντί μιας κόλλας, μόνο για την πρώτη αγωγή μου, το 1987, χρειάσθηκαν 86 σελίδες και 420 σχετικά έγγραφα. Χώρια τα ατέλειωτα ξενύχτια και τρεχάματα, λόγω σωρείας αναβολών, συζητήσεων και δικαστικών αποφάσεων έπειτα από δύο προσφυγές μου κατά της ΕΤΕ, εν συνεχεία δε και κατά των ασφαλιστικών ταμείων, ανά πενταετία. Δικαστικοί αγώνες επί 32 χρόνια μέχρι σήμερα, που τελειώνουν πλέον μετά τη μείωση της σύνταξής μου κατά 40% και την ολοσχερή περικοπή της επικουρικής!

Γρηγόρης Γ. Βαρελας, Οικονομολόγος , απόφοιτος Ινστιτούτου ΕDI της World Bank

Το «τότε» παρασκήνιο για τη Θεσσαλονίκη                             

Κύριε διευθυντά
Η «Καθημερινή» παρουσίασε (φ. 3/2) ένα λίαν αποκαλυπτικό και τεκμηριωμένο αφιέρωμα για τις γιουγκοσλαβικές βλέψεις επί της Θεσσαλονίκης, την περίοδο 1940-1941, και τις μυστικές δεσμεύσεις του Γ΄ Ράιχ προς τους τότε «συμμάχους» μας Γιουγκοσλάβους, για την εις αυτούς περιέλευση της μακεδονικής πρωτεύουσας. Για το ιστορικό των σχέσεών μας με το Βελιγράδι υπενθυμίζεται ότι τούτο, επωφεληθέν των τεραστίων δυσχερειών που αντιμετώπιζε η Ελλάς μετά τη μικρασιατική καταστροφή, κατήγγειλε αιφνιδίως και άνευ προειδοποιήσεως, στις 17-11-1924, την Ελληνοσερβική Συνθήκη Συμμαχίας του 1913.

Ας μου επιτραπούν λίγες σύντομες παρατηρήσεις. Ο πρίγκιπας Παύλος της Γιουγκοσλαβίας, από της δολοφονίας του Βασιλέως Αλεξάνδρου του Α΄ από τους φασίστες Ουστάσι του Κροάτη Αντε Πάβελιτς, στις 09/10/1934 στη Μασσαλία, και μέχρι τις 27/03/1941 υπήρξε αντιβασιλεύς της χώρας του και όχι διάδοχος του θρόνου. Ασκούσε τη βασιλική εξουσία, πρώτος εξάδελφος του Αλεξάνδρου, επ’ ονόματι του ανηλίκου υιού του τελευταίου, βασιλέως Πέτρου του Β΄.

Ο εις το δημοσίευμα μνημονευόμενος υφυπουργός εξωτερικών του Ράιχ, Ερνστ Φον Βαϊτσέκερ στο πλαίσιο των δικών της Νυρεμβέργης καταδικάσθηκε, το 1949, σε φυλάκιση 5 ετών. Ομως αποφυλακίσθηκε (του χορηγήθηκε χάρη) το 1950 και το επόμενο έτος απεβίωσε.

Στα μέσα της δεκαετίας του ’30 ως πρεσβευτής στην Ελβετία, οργάνωσε την προσπάθεια αφαίρεσης της γερμανικής υπηκοότητας από τον μεγάλο συγγραφέα, και πεπεισμένο αντιναζιστή, Τόμας Μαν. Επιπρόσθετα, ορθά ο συντάκτης του άρθρου παρατηρεί, ότι μεγάλη μερίδα Σέρβων αξιωματούχων, την περίοδο του μεσοπολέμου, ορέγονταν τη Θεσσαλονίκη. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί τις καταστρεπτικές παραχωρήσεις προς τους Σέρβους στις οποίες προέβη ο Θ. Πάγκαλος, στις 17/08/1926, με την υπογραφή έξι εν συνόλω, συμφωνιών, μεταξύ των δύο κρατών, στη συνομολόγηση των οποίων είχε ασχοληθεί προσωπικά, εν αγνοία του πρωθυπουργού του Αθ. Ευταξία.

Οι προς τους Σέρβους παραχωρήσεις, ασύλληπτης παραφροσύνης για πάντα εχέφρονα άνθρωπο, περιελάμβαναν, ότι η Ελευθέρα Ζώνη Θεσσαλονίκης θα εκτεινόταν σε μεγάλη έκταση, παρεχομένων ευρύτατων δικαιωμάτων στους Γιουγκοσλάβους. Κατ’ ουσίαν η Ελευθέρα Ζώνη καθίστατο γιουγκοσλαβικός λιμένας και λόγω και των παρεχομένων προνομίων, μπορούσε να ανταγωνίζεται επικίνδυνα τον ελληνικό λιμένα της Θεσσαλονίκης! Η συλλήβδην απόρριψη των συμφωνιών αυτών, με τις οποίες εθίγοντο τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος, και παράλληλα ενθαρρύνετο η πραγμάτωση των ανέκαθεν βλέψεων των Σέρβων επί της Θεσσαλονίκης, οφείλεται στον διακεκριμένο Πατρινό πολιτικό Ανδρέα Μιχαλακόπουλο, ο οποίος, ως υπουργός Εξωτερικών της Οικουμενικής Κυβέρνησης του Αλ. Ζαΐμη, ευθύς ως ανέλαβε τα καθήκοντά του, επέτυχε τελικά τον Αύγουστο του 1927 την πανηγυρική απόρριψή τους από το ελληνικό Κοινοβούλιο.

Ιωαννης Κ. Θεοδωροπουλος, Δικηγόρος

Ο tempora! O mores! Casus belli, quo vadis

Κύριε διευθυντά
Αφού πρώτα ευχηθώ στην «Καθημερινή» να τα χιλιάσει θα έρθω στο μάθημα των Λατινικών, που ο υπουργός Παιδείας σκέπτεται να καταργήσει. Ας σοβαρευτούμε κάποτε. Μην παίζουμε με την κλασική μας κληρονομιά και την ανθρωπιστική παιδεία. Η λατινική –όπως και η ελληνική– είναι μάνα-γλώσσα. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες είναι και λέγονται νεολατινικές. Η λατινική είναι η γλώσσα που διδάσκει την ακρίβεια, την πυκνότητα, τη γλωσσική άρα και πνευματική πειθαρχία.

Ακόμη και ο Μωάμεθ ο Πορθητής μιλούσε λατινικά. Πολύ φοβάμαι ότι ο μελλοντικός Ελληνας κλασικός φιλόλογος θα πρέπει να σπουδάζει στη Γερμανία. Η λατινική δεν είναι νεκρή γλώσσα. Χρησιμοποιείται από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, από τη νομική επιστήμη και διανθίζει τον λόγο των διανοουμένων (και των πολιτικών ενίοτε, π.χ. το επίκαιρο erga omnes) όλου του πολιτισμένου κόσμου με λατινικά αποφθέγματα και όρους de facto, de jure, a priori, modus vivendi κ.λπ. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εκδόσεις της Οξφόρδης στα κλασικά κείμενα έχουν τους προλόγους και τις παραπομπές στα λατινικά.

Δεν γνωρίζω το curriculum vitae του κ. υπουργού, αλλά φρόνιμο θα ήταν να συγκαλούσε ad hoc ένα συμβούλιο σοφών –υπάρχουν σοφοί ακόμα στη χώρα μας– πριν ανακοινώσει urbi et orbi το requiem των λατινικών. Αναρωτιέμαι πώς δεν ξεσηκώθηκαν η Ακαδημία, οι φιλόλογοι, οι θεολόγοι (λόγω δυτικής πατερικής θεολογίας), οι νομικοί, και δεν θεώρησαν αυτήν την ενέργεια casus belli και τον υπουργό Παιδείας persona non grata και να τον ρωτήσουν quo vadis, κ. υπουργέ; Eκτός αν αντιληφθεί το λάθος του, όπως κάποτε ο Ανδρέας Παπανδρέου, και πει το mea culpa!

Εγώ δεν μπορώ να προσθέσω τίποτε άλλο παρά το του Κικέρωνα: O tempora! O mores!

Ευχαριστώ de profundis, Αναστασιος Ι. Μπέγκος, Φιλόλογος

Πώς να ξεχάσω το κλάμα της μάνας;

Κύριε διευθυντά
Αναφορικά με το περιεχόμενο της επιστολής του κ. Α. Βενέτη (Καθημερινή 02.02.2019), με τίτλο «Αποτυπώματα αδελφοκτονίας», επιθυμώ να προσθέσω ορισμένα στοιχεία που με αφορούν και δείχνουν και έναν άλλο τρόπο που γινόταν το παιδομάζωμα. Τον Σεπτέμβριο του έτους 1947 ήμουν 14 ετών και μαζί με τη μάνα μου μαζεύαμε τα γεωργικά προϊόντα στο Τρίκωμο, αλλά, για λόγους ασφαλείας, διανυκτερεύαμε στο χωριό Μαυραναίοι, σε σπίτι φίλων μας, 10 χλμ. από το Τρίκωμο, όπου υπήρχε αστυνομικό φυλάκιο (περιοχή ΒΑ στην άκρη του χωριού). Τα δύο χωριά είναι στον Ν. Γρεβενών (περιοχή της αρχαίας Ελιμίας του βασιλείου των Μακεδόνων). Ενα βράδυ μπήκαν οι αντάρτες στο χωριό, μας σήκωσαν όρθιους και λέγαν ότι θα πάρουν μόνο εμένα και το ζωντανό που είχαμε για τις δουλειές μας. Εκείνη τη στιγμή που η μάνα μου φώναζε, έκλαιγε, «πού το πάτε το παιδί»... ακούστηκαν πυροβολισμοί από το φυλάκιο, μας άφησαν και φύγανε. Αυτή η πράξη θα ήταν ασφαλώς «οικειοθελής απαγωγή». Την επομένη, πήγα στα Γρεβενά, και στο χωριό γύρισα το 1950.

Κωστας Γκογκας, Φυσικός - ραδιοηλεκτρολόγος

Πλέρια δημοτική και... παρακοιμώμενοι

Κύριε διευθυντά
Με την καθιέρωση της δημοτικής στην εκπαίδευση και στη γενικότερη δημόσια ζωή, οι θιασώτες της «πλέριας δημοτικιάς» επιδόθηκαν σε μια εναγώνια προσπάθεια να μεταφέρουν στη δημοτική λέξεις, φράσεις και κείμενα της καθαρεύουσας, που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή γλωσσική πραγματικότητα. Πολλές από αυτές τις επεμβάσεις κατέληξαν σε γελοιότητες ή το λιγότερο, σε ατυχές αποτέλεσμα. Μία ατυχής, κατά τη γνώμη μου, «εκδημοτίκευση» είναι και αυτή των δύο φράσεων που παρουσιάζω παρακάτω.

Ο καθιερωμένος τίτλος «υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ» προσαρμόστηκε(!) στη δημοτική και έγινε τα τελευταία χρόνια «υπουργός στον πρωθυπουργό». Παρομοίως και ο «δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω» έγινε «δικηγόρος στον Αρειο Πάγο». Δεν είναι όμως το ίδιο πράγμα.

1. Η πρόθεση «παρά» + δοτική σημαίνει «πλησίον», «παρά το πλευρόν». Δηλαδή ο «υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ» είναι ένας υπουργός δίπλα στον πρωθυπουργό, είναι, θα λέγαμε, ο «εξ απορρήτων» του πρωθυπουργού, ένας έμπιστός του, ίσως, ο «κολλητός του», κατά τη λέξη του συρμού. Είναι, τρόπον τινά, ο «παρακοιμώμενος» των Βυζαντινών.

Ο καθιερωμένος τίτλος λοιπόν «υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ» προσαρμόστηκε (!) στη δημοτική και έγινε «υπουργός στον πρωθυπουργό». Ο «υπουργός στον πρωθυπουργό» όμως δεν μοιάζει θεσμικός τίτλος αξιώματος, αλλά αναφέρεται σε κάποιον υπουργό «εν κινήσει» (λ.χ. είναι στον πρωθυπουργό ή πήγε στον πρωθυπουργό). Ο «υπουργός στον πρωθυπουργό» φαίνεται να αποτελεί απάντηση στο ερώτημα: «πού είναι ο υπουργός;» – «είναι... στον πρωθυπουργό». Αυτός ο υπουργός κάθε άλλο είναι παρά... «παρά τω πρωθυπουργώ...».

2. Ο «δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω» είναι θεσμός. Σημαίνει ότι είναι ένας δικηγόρος ο οποίος έχει το δικαίωμα, έχει τις ικανότητες να αναλαμβάνει υποθέσεις που εισάγονται στον Αρειο Πάγο. Εδώ η πρόθεση «παρά» + δοτική χρησιμοποιείται όπως το λατινικό coram = ενώπιον. Επομένως ο «δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω» είναι ο ενώπιον των δικαστών του Αρείου Πάγου δικηγόρος. Αντιθέτως: ο «δικηγόρος στον Αρειο Πάγο» σημαίνει περίπου: ένας δικηγόρος που είναι απλώς στον Αρειο Πάγο (δεν διευκρινίζεται βέβαια αν δουλεύει ή αν τυχαίως βρίσκεται εκεί ή αν πήγε για κάποια υπόθεσή του ή για να πάρει ένα αντίγραφο κ.τ.λ.).

Είναι λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, λάθος αδικαιολόγητο να παραμερίζονται δύο εκφραστικότατες και περιεκτικότατες φράσεις μόνο επειδή δεν ανήκουν στη δημοτική. Και να αντικαθίστανται από φράσεις όχι «ισοδύναμες», αλλά πιο «φτωχές», πιο «αδύνατες».

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ Α. Και το «επ’ αυτοφώρω» είναι καθαρεύουσα, αλλά κανείς δεν σκέφθηκε να το... εκδημοτικίσει..., όπως και το «κατά συρροήν» και το «κατ’ εξακολούθησιν», και χίλια δυο άλλα.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ Β. Είναι περίεργο αλλά πολύ ενθαρρυντικό το ότι η σημερινή κυβέρνηση «πλέρια προοδευτική» έχει υπουργό «παρά τω πρωθυπουργώ».

Βασίλειος Τακης

Ο ελληνισμός της Αιθιοπίας

Κύριε διευθυντά
To λίαν ενδιαφέρον, αναλυτικό άρθρο της Ελένης Βαρβιτσιώτη «Η ελληνική πλευρά της Αιθιοπίας» («Καθημερινή της Κυριακής», 5-6 Ιανουαρίου 2019) αναβιώνει ενθυμήσεις από τον ακμάζοντα ελληνισμό της Αιθιοπίας, ένα δυναμικό στοιχείο που έκανε έντονη την παρουσία του στην κοινωνική, οικονομική ζωή και στον εν γένει πολιτισμό της Αιθιοπίας. Επιτρέψατέ μου δύο μικρές συμπληρώσεις. Πρώτον, ο ελληνισμός βρήκε στο πρόσωπο του Χαϊλέ Σελασιέ (23.7.1892 - 28.8.1975), που σημαίνει η δύναμη της Αγίας Τριάδος, του αυτοκράτορος της Αιθιοπίας από το 1927, αντιβασιλέα ήδη από το 1917, έναν πραγματικό, ειλικρινή και διαχρονικό φιλέλληνα και προστάτη του ελληνισμού της Αιθιοπίας, Ας μη λησμονούμε ότι υπήρξε ο μοναδικός ηγέτης χριστιανικού κράτους της Αφρικής.

Δεύτερον, πρωταγωνιστικό ρόλο στην ακμή του ελληνισμού είχε η Ιερά Μητρόπολη Αξώμης, ιδρυθείσα μεν από το 1908, στελεχωθείσα δε από το 1927. Ο μητροπολίτης Νικόλαος, με σημαντική αρχιερατεία και διακονία από το 1927 έως τον θάνατό του τον Οκτώβριο 1967, και ο διάδοχός του μητροπολίτης Μεθόδιος από του Νοεμβρίου 1968 έως την παραίτησή του, τον Σεπτέμβριο 1979, όταν μετατέθηκε στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας (1979-1988, αποθανών την 5.7.2016 ως Πισιδίας), συνέδραμαν τις ελληνικές κοινότητες. Παράλληλα, συνετέλεσαν στη στελέχωση των ελληνικών στοιχείων με αρίστους εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα. Δυστυχώς, η αρχιερατεία του μητροπολίτου Πέτρου (από του Σεπτεμβρίου 1979 έως πρόσφατα, τον Νοέμβριο 2018, οπότε παραιτήθηκε) χαρακτηρίσθηκε από τη συρρίκνωση του ελληνικού στοιχείου.

Χρηστος Π. Μπαλογλου, Αμαρούσιον

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ