ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τρεις επιλογές για τη Βρετανία

HOLGER SCHMIEDING*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΑΝΑΛΥΣΗ

H υπομονή της Ε.Ε. με τη Βρετανία εξαντλείται. Εχουν απομείνει μόνον 15 ημέρες μέχρι την καταληκτική ημερομηνία για το Brexit. Η Ε.Ε. αναμένεται να ασκήσει μεγάλες πιέσεις στη Βρετανία ώστε να ληφθούν γρήγορα αποφάσεις για το Brexit από την κυβέρνηση της χώρας, ιδανικά πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών στις 21 Μαρτίου. Η Ε.Ε. είναι έτοιμη να δώσει παράταση. Οι κυβερνήσεις των 27 κρατών-μελών θα έδιναν ομόφωνα το πράσινο φως σε ένα τέτοιο αίτημα της Βρετανίας. Αλλά η διαπραγματευτική θέση μιας διχασμένης Βρετανίας είναι εξαιρετικά αδύναμη έναντι των Βρυξελλών. Εάν τελικά η Βρετανία ζητήσει παράταση σήμερα για το Brexit, η Ε.Ε. μπορεί να θέσει τους όρους της αποχώρησης, συμπεριλαμβανομένου του χρονικού διαστήματος της όποιας καθυστέρησης. Η Ε.Ε. θα ζητήσει να ενημερωθεί για τους στόχους αυτής της παράτασης. Εάν και πότε, παραδείγματος χάριν, επιθυμεί να γίνει ένα ήπιο Brexit. Στην περίπτωση που η Βρετανία δεν καταφέρει να προσδιορίσει τα αιτήματά της, ορισμένοι στην Ε.Ε. θα ταχθούν υπέρ μιας παράτασης μέχρι τα τέλη του 2020 για να ξεκαθαρίσει το θολό πολιτικό τοπίο στη χώρα. Είναι πολύ πιθανό η Ε.Ε. να θέσει ζήτημα συμμετοχής της Βρετανίας στις ευρωεκλογές του Μαΐου με απώτερο στόχο να πιέσει το Λονδίνο να λάβει άμεσα αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, η Βρετανία θα πρέπει να επιλέξει μεταξύ συγκεκριμένων επιλογών από μια αδύναμη διαπραγματευτική θέση. Το μενού των επιλογών περιλαμβάνει:

• Μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου θα έδινε στη Βρετανία τον απόλυτο έλεγχο στον τομέα της μετανάστευσης, αλλά και την ελευθερία να χαράξει εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες. Το ελάττωμα αυτής της επιλογής είναι πως η Βόρεια Ιρλανδία θα πρέπει να παραμείνει στην τελωνειακή ένωση και στην κοινή αγορά. Εκτός εάν βρεθεί ένας άλλος τρόπος για να αποφευχθούν οι τελωνειακοί έλεγχοι στα σύνορα με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

• Μια τελωνειακή ένωση με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για την ελεύθερη κίνηση αγαθών θα διατηρούσε άθικτες τις αλυσίδες εφοδιασμού και θα απέφευγε τους ελέγχους εμπορευμάτων στα σύνορα, επιτρέποντας στη Βρετανία να ασκεί έλεγχο στον τομέα της μετανάστευσης και να θέσει σε εφαρμογή τους δικούς της κανόνες στις υπηρεσίες. Το ελάττωμα με αυτήν την επιλογή είναι πως η Ε.Ε. θα θέσει τους όρους πρόσβασης στην τεράστια αγορά υπηρεσιών της. Ετσι η Ε.Ε. θα επιμείνει να ισχύσουν οι δικοί της κανόνες στην παροχή υπηρεσιών που συνδέονται με την προσφορά αγαθών, με αποτέλεσμα οι βρετανικές αρχές να αναγκαστούν να συμμορφωθούν με τους κανόνες της Ε.Ε.

• Μια συμφωνία που να μοιάζει στο νορβηγικό μοντέλο, η Βρετανία θα παρέμενε μέλος της Ε.Ε., δίχως να έχει κανέναν έλεγχο στον τομέα της μετανάστευσης παρά μόνον με ορισμένες ρήτρες που θα ισχύουν σε εξαιρετικές συνθήκες. Θα ήταν ένα ημιτελές Brexit, με τη Βρετανία να μην εμπλέκεται με τις πολιτικές διαστάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Το ελάττωμα με αυτήν την επιλογή είναι πως η Βρετανία θα υπάγεται στο κανονιστικό πλαίσιο της κοινής αγοράς. Με την προχθεσινή ψηφοφορία, η Βρετανία απέρριψε –ίσως οριστικά– την πρώτη επιλογή μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου. Η Ε.Ε., έχοντας αγανακτήσει με το Λονδίνο, πιθανώς να μην επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να συζητήσει περαιτέρω τους όρους μιας τέτοιας συμφωνίας. Απομένουν οι ηπιότερες μορφές ενός Brexit: μιας τελωνειακής ένωσης ή μιας ειδικής σχέσης με την Ε.Ε. βάσει του νορβηγικού μοντέλου. Σε αυτήν την περίπτωση, μια Συμφωνία Αποχώρησης θα μπορούσε να συμπληρωθεί από ένα κείμενο για τις μελλοντικές σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Ούτως ή άλλως, οι λεπτομέρειες αυτές θα χρειαστεί να προσδιοριστούν μέχρι τα τέλη του 2020. Στη λιγότερη πιθανή περίπτωση ενός δεύτερου δημοψηφίσματος στη Βρετανία και των πρόωρων εκλογών δεν θα είναι αρκετή μια παράταση λίγων μηνών. Η Ε.Ε. θα μπορούσε να επιτρέψει να παραμείνουν οι Βρετανοί ευρωβουλευτές στις έδρες τους μέχρι να ολοκληρωθεί ένα νέο δημοψήφισμα. Κατά την άποψή μας, η πιθανότερη λύση είναι η διατήρηση της τελωνειακής ένωσης.

* Ο κ. Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγος στην Berenberg Bank.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ