ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Οι άνθρωποι δεν φλερτάρουν πια

ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ

Η αυτοβιογραφική νουβέλα του Στρίντμπεργκ περιγράφει τα μαρτυρικά χρόνια που έζησε δίπλα στην πρώτη του σύζυγο Σίρι φον Εσεν και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο θέατρο.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Είναι η αγάπη αγώνας κυριαρχίας; Το σεξ, σκληρή μάχη επιθυμίας και μίσους; Ο γάμος, πεδίο πολέμου; Αυτά τα περιγράφει ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ στην «Αποθέωση της τρέλας», την αυτοβιογραφική νουβέλα που για πρώτη φορά παρουσιάζεται στο θέατρο. Ο πρωτότυπος τίτλος της ήταν «Le plaidoyer d’ un fou», γράφτηκε το 1888 σε πρώτο πρόσωπο και στα γαλλικά, για να μη σκανδαλίσει τους συμπατριώτες του Σουηδούς με το προκλητικό της περιεχόμενο. Αλλωστε, σε αυτό το κείμενο αφηγούνταν τα μαρτυρικά χρόνια που έζησε δίπλα στην πρώτη του σύζυγο Σίρι φον Εσεν.

«Οταν μου το έφερε ο Αντώνης Γαλέος, που έκανε τη μετάφραση, εντυπωσιάστηκα», λέει στην «Κ» ο Κωνσταντίνος Χατζής, ο οποίος ανεβάζει στις 22 του μηνός την «Αποθέωση της τρέλας» στο θέατρο Αλμα, στην οδό Ακομινάτου 15, κάτω από την Ομόνοια.

Δηλώνει εντυπωσιασμένος από τη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας. Κυρίως με τον τρόπο που ξεδιπλώνει την ουσία του έρωτα και περιγράφει την πάλη των δύο φύλων. «Τον θεωρούσαν μισογύνη, ωστόσο εκείνος θεωρούσε ότι ο άνδρας και η γυναίκα δεν μπορούσαν να υπάρξουν ο ένας χωρίς τον άλλον. Λέει σε ένα σημείο “στη γυναίκα πάντοτε αναζητούσα τον άνθρωπο που θα μου δώσει φτερά”. Η πρώτη του σύζυγος ήταν ανισόρροπη, τον τρέλανε».

Ο ήρωας στον μονόλογο αυτό είναι ο Αξελ. Νεαρός βιβλιοθηκάριος και συγγραφέας που διηγείται τις περιπέτειες του πρώτου σκανδαλώδους γάμου του. Αλλά και την επιτυχία που γνώρισε όταν τα έργα τού άλλαξαν τη ζωή του, μαζί και τη λογοτεχνική πραγματικότητα της εποχής. Η «Αποθέωση της τρέλας», σημειώνει ο σκηνοθέτης, είναι «ένα μανιφέστο για την απόλυτη εξουσία του έρωτα». Το περιγράφει σαν παραλήρημα ενός μυαλού που είναι πάνω από την τρέλα. «Ξεκινάω από τον ρεαλισμό και συνεχίζω στον σουρεαλισμό. Δεν είναι ξεκάθαρο στον θεατή αν ο ήρωας που βλέπουμε επί σκηνής, τον οποίο ερμηνεύει ο Γιώργος Παπαπαύλου, γράφει ένα έργο ή το παίζει».

Αλλάζει ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τον έρωτα; «Κλειδί» για τον Κ. Χατζή είναι τα λόγια του Στρίντμπεργκ. «Γράφει: “Τα πράγματα προχωράνε με περισσότερη γνώση, αυτοέλεγχο και λιγότερα δάκρυα χάρη στη δυτική μας σκέψη. Στην εποχή μου τρέχανε βροχή τα δάκρυα”. Και σήμερα, στη δική μου εποχή πιστεύω ότι τα πράγματα στέγνωσαν στον έρωτα. Οι άνθρωποι δεν φλερτάρουν πια και η εποχή μοιάζει με απέραντο κρεοπωλείο. Λείπει, βλέπετε, το πάθος».

Δεν κρύβει ότι του αρέσουν οι μονόλογοι. «Μεγάλο ρόλο έπαιξε η κρίση. Μονόλογος σημαίνει μικρότερο κόστος, λιγότερα ένσημα. Ανεβαίνουν συχνά και εξαιτίας της έλλειψης καινούργιων έργων». Η ομάδα του «Χρώμα» ιδρύθηκε το 2008. «Μαζευτήκαμε κάποιοι φίλοι, ζωγράφοι, μουσικοί κ.ά, που όλοι θέλαμε να εκφραστούμε μέσα από το θέατρο. Ημουν τυχερός γιατί η δεύτερη δουλειά μου ήταν με τη Λυδία Κονιόρδου, από την οποία έμαθα πολλά, αλλά και άνοιξαν ευκολότερα κάποιες πόρτες». Ακολούθησαν συνεργασίες με τις: Λήδα Πρωτοψάλτη, Αγλαΐα Παππά, Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου, Μαρία Κατσανδρή, Σοφία Φιλιππίδου, Κωνσταντίνα Τάκαλου κ.ά.

Οικονομικές δυσκολίες

Οπως συμβαίνει με τις περισσότερες ομάδες τη δεκαετία αυτή, οι δυσκολίες ήταν οικονομικές. «Οι αμοιβές ήταν με ποσοστά. Τα δυο - τρία τελευταία χρόνια δεν παίρνω πια, εξαιτίας των επιχορηγήσεων που ξανάρχισαν και του Φεστιβάλ Αθηνών. Υπάρχει βαθιά απογοήτευση στον χώρο και μεγάλη εκμετάλλευση από τους παραγωγούς, που άλλα λένε, άλλα κάνουν, ενώ οι καλλιτέχνες δεν αντιδρούν μπρος στον φόβο ότι δεν θα τους ξαναπάρουν στη δουλειά. Στο θέατρο είμαστε βαλτωμένοι και οι περισσότεροι με μικρή κατάθλιψη απ’ αυτό που βιώνουν: πολλές παραστάσεις, φτωχές παραγωγές, μιμητισμός, κόλλημα με το γερμανικό θέατρο, την αποδόμηση... Για να κάνεις αποδόμηση, πρέπει να ξέρεις από δομή. Γι’ αυτό έχουμε παραστάσεις που κάνουν επιτυχία, αλλά δεν μας μένουν όπως παλιά. Θα περάσει κι αυτή η κρίση, αλλά οι δημιουργοί πρέπει να αντισταθούν στις ευκολίες. Ετσι θα γεννηθεί κάτι καλό».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ