Αρχαία Κίνα, ήρωες των πολεμικών τεχνών και ένας κώδικας ηθικών αξιών. Τρία συστατικά που περιγράφουν τον όρο «wuxia», αυτό το είδος αφήγησης που ξεπήδησε κάποτε μέσα από τους μύθους και την ιστορία της Κίνας, για να μεταφερθεί στη λογοτεχνική παράδοση της χώρας και αργότερα στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Οι ταινίες wuxia καθιερώθηκαν τη δεκαετία του ’60, αλλά επαναπροσδιορίστηκαν ως παγκόσμιο φαινόμενο στις αρχές του τρέχοντος αιώνα, μέσα από ιστορίες όπως το «Τίγρης και δράκος» του Ανγκ Λι και ορισμένες ταινίες του Ζαν Γιμού, όπως «Ήρωας» ή «Ιπτάμενα στιλέτα».  Σήμερα ο Γιμού επιστρέφει με μία ακόμα δουλειά τέτοιας λογικής, που αυτές τις ημέρες προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες από την Odeon. Είναι η «Σκιά», ένα αισθητικό υπερθέαμα. 

 

 

«Η Κίνα είναι μια χώρα με μεγάλη ιστορία και πολλές από τις ταινίες και τις τηλεοπτικές της σειρές είναι εμπνευσμένες από αληθινά γεγονότα ή δραματοποιημένες εκδοχές της ιστορίας», λέει ο Γιμού. «Είμαστε όλοι δεμένοι από τους αόρατους νόμους της ιστορίας, τους οποίους δεν γίνεται να αγνοήσω. Δεν θα μπορούσα να δημιουργώ ταινίες χωρίς ιστορική βάση». Η βάση του αυτή τη φορά είναι ένας μύθος της εποχής των Τριών Βασιλείων (3ος αιώνας μ.Χ.), μια ιστορία σύγκρουσης, μηχανορραφιών και εξουσίας: όταν ο επικεφαλής του στρατού του βασιλείου Πέι αποσύρεται σχεδόν θανάσιμα τραυματισμένος, αποφασίζει να χαθεί στο περιθώριο και να εμφανίσει τον αντικαταστάτη του, έναν εκπαιδευμένο σωσία· τη σκιά του. 

O Ντενγκ Τσάο υποδύεται αμφότερους τους χαρακτήρες, ενώ η συμπρωταγωνίστριά του είναι η Σαν Λι (σύζυγός του στην πραγματική ζωή). Η γυναικεία παρουσία ήταν πάντα σημαντική στον κινηματογράφο του Γιμού, βασικό στοιχείο της ταυτότητάς του ως μέλους της λεγόμενης «πέμπτης γενιάς» σκηνοθετών της Κίνας, η ματιά των οποίων υπήρξε σε γενικές γραμμές ελεύθερη και ανανεωτική. 

Εν προκειμένω, ο Γιμού ανέθεσε στη Λι έναν κομβικό ρόλο: «Είναι μια γυναίκα στο κέντρο της δίνης, παγιδευμένη ανάμεσα στον άνδρα της και στη “σκιά” του, ανάμεσα στη δύναμη και την αγάπη», σχολιάζει. «Υποβάλλεται σε αυτό το συναισθηματικά σύνθετο ταξίδι και είναι αναγκασμένη να παίρνει αποφάσεις από την αρχή έως το τέλος, ακόμα και μέχρι τα τελευταία δευτερόλεπτα της ιστορίας».

Ο Ζαν Γιμού εγκαταλείπει εδώ την περίφημη πολύχρωμη παλέτα των χρωμάτων του και φτιάχνει μια ταινία που κινείται σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη απόχρωση του γκρι, επηρεασμένος από τη ζωγραφική με μελάνι, μια χαρακτηριστική τεχνική της κινεζικής παράδοσης. Με τη βοήθεια του σχεδόν ισόβιου διευθυντή φωτογραφίας του, Zhao Xiaoding (υποψήφιος για Όσκαρ παλιότερα για τα «Ιπτάμενα στιλέτα»), ενός μάγου της εικόνας, το τοπίο της «Σκιάς» είναι, ως ώφειλε, ομιχλώδες και υποβλητικό, αφήνοντας την αίσθηση μιας διαρκούς αγωνίας και απειλής. 

 


Ο Ζαν Γιμού, ένας από τους πιο επιδραστικούς σκηνοθέτες της Κίνας, που, εκτός των άλλων, έδωσε ένα νέο πρόσωπο στις ταινίες wuxia στη σύγχρονη εποχή. 

 

Μετά την αποτυχία του «Σινικού Τείχους», της αμέσως προηγούμενης δουλειάς του, μιας περιπέτειας φαντασίας με τον Ματ Ντέιμον, στην οποία ο Γιμού έμοιαζε εγκλωβισμένος στις υποχρεώσεις ενός αδιάφορου μπλοκμπάστερ, εδώ νιώθει πάλι άνετα. Είναι δημιουργικός και ουσιαστικός, παρουσιάζοντας ένα πολεμικό-ρομαντικό έπος με ισορροπία ανάμεσα στη σκέψη και τη δράση, προσφέροντας σε ένα παγκόσμιο κοινό τη γοητευτική ματιά στο εξωτικό στοιχείο της αρχαίας Κίνας, προσαρμοσμένο όμως αρμονικά στις βάσεις του καλού σινεμά.  ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ