Θάνος Π. Ντόκος* ΘΑΝΟΣ Π. ΝΤΟΚΟΣ*

Διαδικασίες περιοδικής αναθεώρησης

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σε εποχές ευρύτατων και ταχύτατων αλλαγών, τεχνολογικής, πολιτικής, οικονομικής ή άλλης φύσης, είναι εξαιρετικά χρήσιμη η περιοδική επανεξέταση βασικών ζητημάτων, παραδοχών και πολιτικών έτσι ώστε είτε να επαληθεύεται η συνεχιζόμενη εγκυρότητά τους, είτε να διαπιστώνεται η ανάγκη αλλαγής. Στον χώρο των Ενόπλων Δυνάμεων τονίζεται συχνά η ανάγκη άντλησης διδαγμάτων και συνεχούς παρακολούθησης των εξελίξεων, αλλιώς «κινδυνεύουμε να πολεμήσουμε ξανά τον προηγούμενο πόλεμο».

Υπάρχουν τέτοιες διαδικασίες περιοδικής στρατηγικής αναθεώρησης σε πολλές σοβαρές χώρες και οργανισμούς. Στις ΗΠΑ, π.χ., κάθε τέσσερα χρόνια πραγματοποιείται το Quadrennial Defense Review, μια νομοθετικά θεσπισμένη αναθεώρηση της στρατηγικής και των προτεραιοτήτων του υπουργείου Αμυνας, με στόχο την αξιολόγηση απειλών και προκλήσεων και την επανεξέταση των ικανοτήτων, δυνάμεων και στρατηγικών για την αντιμετώπιση των σημερινών και μελλοντικών προκλήσεων. Η Ε.Ε. θεσμοθέτησε πρόσφατα τη Συντονισμένη Ετήσια Αμυντική Αναθεώρηση (CARD), με στόχο την ανάπτυξη ικανοτήτων, την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των αμυντικών δαπανών. 

Η μοναδική σχετική προσπάθεια στη χώρα μας ήταν η Στρατηγική Αμυντική Αναθεώρηση του 2001, μια διαδικασία με αρκετές αδυναμίες και δυσχέρειες υλοποίησης των σχετικών προτάσεων πολιτικής λόγω και των αντιστάσεων του «συστήματος», αλλά σε κάθε περίπτωση χρήσιμη. Θα ήταν ενδεχομένως χρήσιμη έως απαραίτητη η άμεση έναρξη μιας διαδικασίας αμυντικής αναθεώρησης που θα εξετάσει μία σειρά ζητημάτων (εξελισσόμενο διεθνές περιβάλλον, εκτίμηση απειλής, ρόλος-αποστολές Ε.Δ., δομή, εκπαίδευση, στελέχωση, θητεία, νέες τεχνολογίες, εξοπλισμοί, αμυντική βιομηχανία, κ.ά.) και θα παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας σε μια δύσκολη γεωπολιτική και οικονομική συγκυρία. Εξίσου αναγκαία θα ήταν μια αντίστοιχη διαδικασία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής (αριθμός διπλωματικών αντιπροσωπειών, τρόπος λειτουργίας ΥΠΕΞ, κ.ά.) και εσωτερικής ασφάλειας (αντιμετώπιση υφισταμένων και νέων μορφών εγκληματικότητας, προστασία συνόρων, διαχείριση εκτάκτων καταστάσεων). Βεβαίως, οι διαδικασίες αναθεώρησης έχουν νόημα μόνο εφόσον υπάρχει διάθεση ουσιαστικής επανεξέτασης βασικών παραδοχών και, όπου χρειάζεται, «σπασίματος αυγών» και σε βάθος τομών.

* Γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ