ΤΖΕΝΗ ΠΑΝΟΥ*

Ο νέος νόμος για τους μετασχηματισμούς επιχειρήσεων, ποια τα βασικά βήματα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ο πρόσφατος νόμος 4601/2019 θέτει ένα ενιαίο πλαίσιο ρύθμισης στο εταιρικό δίκαιο των μετασχηματισμών, επιχειρεί να απλοποιήσει σε αρκετά σημεία τη σχετική διαδικασία και να καλύψει όλα τα είδη των μετασχηματισμών, συνάδοντας δε και με το ενωσιακό δίκαιο. Ως μετασχηματισμός, νοούνται οι νομικές πράξεις και διαδικασίες με τις οποίες μεταβάλλεται η υπόσταση ενός εταιρικού φορέα άσκησης επιχείρησης, χωρίς να μεσολαβήσει λύση και εκκαθάρισή του, ούτε και μεταβίβαση των περιουσιακών του στοιχείων με τους κανόνες της ειδικής διαδοχής. Αντίθετα, ισχύει ο κανόνας της καθολικής διαδοχής και της συνέχισης της νομικής προσωπικότητας της επιχείρησης.

Προβλεπόμενοι μετασχηματισμοί. Οι βασικές κατηγορίες μετασχηματισμών που προβλέπει ο νέος νόμος είναι οι συγχωνεύσεις (π.χ. μια εταιρεία απορροφά μια άλλη), οι διασπάσεις (π.χ. μια εταιρεία διασπάται σε δύο νέες εταιρείες) και οι μετατροπές (π.χ. μια ΕΠΕ μετατρέπεται σε Α.Ε.).  Επίσης, ρυθμίζεται πλέον ρητά η δυνατότητα της μερικής διάσπασης και απόσχισης κλάδου, έννοια έως τώρα γνωστή μόνο στο φορολογικό δίκαιο. Επιπλέον, επιτρέπεται κατ’ αρχάς ο μετασχηματισμός εταιρείας που βρίσκεται σε στάδιο λύσης και εκκαθάρισης, εφόσον δεν έχει αρχίσει η διανομή του προϊόντος της εκκαθάρισης. Γενικά, είναι επιτρεπτά όλα τα είδη των μετασχηματισμών μεταξύ νομικών προσώπων με εμπορική ιδιότητα, δηλαδή: κεφαλαιουχικών εταιρειών (Α.Ε., ΕΠΕ, ΙΚΕ), προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε., Ε.Ε.), κοινοπραξιών, αστικών συνεταιρισμών, ευρωπαϊκών εταιρειών και ευρωπαϊκών συνεταιριστικών εταιρειών.

Αντίθετα, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου οι εταιρικές μορφές που στερούνται νομικής προσωπικότητας, (π.χ. η συμπλοιοκτησία) καθώς και η ατομική (εμπορική) επιχείρηση ενός φυσικού προσώπου. Σχέση με φορολογικές διατάξεις. Πρέπει να τονιστεί ότι παράλληλα με τον νόμο 4601/19 (που θέτει το εταιρικό πλαίσιο των μετασχηματισμών) διατηρούνται σε ισχύ και οι σχετικές διατάξεις των φορολογικών/αναπτυξιακών νόμων 4172/2013, 1297/1972, 2166/1993, κ.λπ. ως προς τις φορολογικές τους ρυθμίσεις και τα παρεχόμενα πλεονεκτήματα. Προκειμένου βέβαια να τύχουν εφαρμογής τα ευεργετήματα αυτά, θα πρέπει να συντρέχουν ειδικότερα οι προϋποθέσεις που ορίζονται στους νόμους αυτούς, π.χ. ελάχιστο ύψος κεφαλαίου, νομική μορφή των μετασχηματιζόμενων εταιρειών, υποχρέωση αμεταβίβαστου των μετοχών κ.λπ.

Σε σχέση, όμως, με τα εταιρικού δικαίου ζητήματα που αφορούν τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία και τα αποτελέσματα των μετασχηματισμών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4601/2019, κατισχύουν οι διατάξεις αυτού. Επισημαίνεται ότι οι διατάξεις των ανωτέρω αναπτυξιακών νόμων συνεχίζουν να ισχύουν για όσους μετασχηματισμούς δεν καταλαμβάνονται από το πεδίο εφαρμογής του νόμου 4601/2019 (π.χ. για τη μετατροπή ατομικής επιχείρησης σε ΕΠΕ/Α.Ε. κ.λπ., η οποία αποτελεί κατ’ ουσίαν σύσταση νέου νομικού προσώπου με εισφορά σε είδος, τη μετατροπή υποκαταστήματος αλλοδαπής σε θυγατρική, ως απόσχιση κλάδου, κ.λπ.).

Βασικά βήματα μετασχηματισμών. Η πραγματοποίηση ενός μετασχηματισμού περιλαμβάνει σε γενικές γραμμές τα ακόλουθα βασικά βήματα:

(α) Σύνταξη σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης ή διάσπασης.

(β) Καταχώριση και δημοσίευση του σχεδίου στο ΓΕΜΗ.

(γ) Σύνταξη λεπτομερούς επεξηγηματικής έκθεσης επί του σχεδίου συγχώνευσης ή διάσπασης και επί της προτεινόμενης σχέσης ανταλλαγής.

(δ) Εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης ή διάσπασης από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες (ορκωτούς ελεγκτές, κ.λπ.) και σύνταξη γραπτής έκθεσης.

(ε) Λήψη απόφασης από τη γενική συνέλευση ή τους εταίρους για τη συγχώνευση, τη διάσπαση ή τη μετατροπή.

(στ) Κατάρτιση της σύμβασης συγχώνευσης ή διάσπασης.

(ζ) Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας όλων των προπαρασκευαστικών πράξεων και διατυπώσεων.

(η) Επέλευση των αποτελεσμάτων της συγχώνευσης, διάσπασης ή της μετατροπής.

Σε ορισμένες περιπτώσεις και εφόσον όλοι οι εταίροι των μετασχηματιζόμενων εταιρειών συμφωνούν, είναι δυνατόν να παραλειφθεί η εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης ή διάσπασης από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα και να μη συνταχθεί σχετική έκθεση.

Ο νέος νόμος τίθεται σε ισχύ την 15/4/2019. Μετασχηματισμοί που έχουν ήδη ξεκινήσει με βάση τα προγενέστερα νομοθετήματα και των οποίων το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης/διάσπασης είναι προγενέστερο της 15/4/2019, δεν θίγονται.

* Η κ. Τζένη Πάνου είναι υπεύθυνη του Φορολογικού Τμήματος της ASnetwork (www.asnetwork.gr).

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ