Άγγελος Στάγκος ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΤΑΓΚΟΣ

Οι διαστάσεις της έντασης Ουάσιγκτον - Αγκυρας

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ευτυχώς, τουλάχιστον προς το παρόν, η ένταση στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών - Τουρκίας αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα, ακόμη και με δέος, στην Ελλάδα. Κυβέρνηση, κόμματα, πολιτικοί, αλλά και σοβαροί δημοσιογράφοι και μίντια κάνουν κάποια προσπάθεια αντίστασης στον λαϊκισμό που μπορούν να γεννήσουν οι συγκεκριμένες εξελίξεις. Είναι ελάχιστοι αυτοί που θριαμβολογούν, προσδοκώντας οριστική ρήξη μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Αγκυρας για να ωφεληθεί η Ελλάδα.

Η συντριπτική πλειονότητα εμφανίζεται συγκρατημένη και πολύ σωστά κάνει. Πρώτον, γιατί κανείς δεν ξέρει πού και πώς θα καταλήξει η διένεξη, δεύτερον γιατί η Ελλάδα δεν έπαιξε και δεν παίζει κανένα ρόλο ούτε στα αίτια και στην αφορμή της διένεξης, ούτε στην εξέλιξή της, τρίτον, γιατί κανείς στην πολιτική σκηνή της Αθήνας δεν έχει αυτή τη στιγμή –απολύτως εύλογο– άποψη για τον τρόπο με τον οποίον η χώρα πρέπει να διαχειριστεί τον συγκεκριμένο «καβγά».

Είναι γνωστό σε όλους ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιδρούν πολύ σκληρά στην αγορά της Τουρκίας πυραυλικών συστημάτων S-400 από τη Ρωσία. Απειλούν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι σε αυτή την περίπτωση δεν θα παραδώσουν τα μαχητικά αεροσκάφη F- 35 και θα περιθωριοποιήσουν την Τουρκία στο ΝΑΤΟ, ίσως και να τη θέσουν εκτός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Αυτά από την αμερικανική κυβέρνηση, καθώς στο μεταξύ προστέθηκε και πίεση από το Κογκρέσο με την κοινή πρόταση νόμου δύο γερουσιαστών (ένας από κάθε κόμμα) η οποία εμπλέκει σαφώς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Πρόκειται ουσιαστικά για νομοσχέδιο, που αν ψηφιστεί, θέτει διά νόμου τις ΗΠΑ στο πλευρό Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ (μεγάλος ο δικός του ρόλος) απέναντι στις τουρκικές αμφισβητήσεις και διεκδικήσεις. Αρα, η Ουάσιγκτον εργαλειοποιεί τις δύο χώρες ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Αγκυρα, η πρώτη αντίδραση της οποίας ήταν να «σηκώσει το γάντι», σχετικά με τις σχέσεις της με τη Ρωσία. Μένει να διαπιστωθεί αν και ποιες θα είναι οι αντιδράσεις της σε Αιγαίο και Νοτιοανατολική Μεσόγειο...

Πέρα από τα παραπάνω που είναι εμφανή, πρέπει να επισημανθούν και μερικά ακόμη. Η αμερικανοτουρκική ένταση δεν οφείλεται μόνο στην αγορά των S-400 και όσων αυτή συνεπάγεται σε επίπεδο εξοπλισμών. Ασφαλώς και είναι πολύ ενοχλητικό το γεγονός της προμήθειας ρωσικών οπλικών συστημάτων από ένα μέλος του ΝΑΤΟ, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο και αφενός να πλήξει τη στρατιωτική βιομηχανία των ΗΠΑ, αφετέρου να προκαλέσει ανασφάλεια έως χάος στη Βορειοατλαντική Συμμαχία και στους κωδικούς που χρησιμοποιούν τα αεροπλάνα της. Ταυτόχρονα, όμως, στέλνει σήματα συμπόρευσης με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν και από εκεί και πέρα μπορεί να ανοίξει ο ασκός του Αιόλου.

Το οικόπεδο Τουρκία είναι πάρα πολύ σημαντικό για τις ΗΠΑ (και τη Δύση), γιατί συνορεύει με το Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία, ελέγχει τα Στενά, είναι μεγάλο σε έκταση και με σουνιτικό πληθυσμό, που το καθεστώς Ερντογάν έχει φροντίσει να φέρει κοντά στον Αλλάχ! Θα είναι μεγάλο το πλήγμα αν μετά το Ιράν χαθεί ένας πυλώνας των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ του μεγέθους της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Η Συνθήκη του Μοντρέ θα πάψει να λειτουργεί ως δικλίδα ασφαλείας, εφόσον η Αγκυρα προσφέρει «ελευθέρας» στα ρωσικά πολεμικά πλοία να μπαινοβγαίνουν στη Μεσόγειο. Επιπλέον, η Μόσχα θα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη βάση της στην Ταρσό της Συρίας και βεβαίως όλα αυτά προκαλούν μεγάλη ανασφάλεια και στο Ισραήλ. Ηδη, οι τουρκοϊσραηλινές σχέσεις δεν είναι οι καλύτερες και το ίδιο ισχύει με την Αίγυπτο του Σίσι. Επομένως, επειδή η Τουρκία είναι υπερπολύτιμη, η συμπεριφορά του Ερντογάν προκαλεί ανατριχίλα και πυρετό στις ΗΠΑ και στο ΝΑΤΟ, αφού ούτε με τους συμμάχους του στη Μέση Ανατολή τα πάει καλά.

Η Ουάσιγκτον, λοιπόν, θα κάνει ό,τι μπορεί και με οποιονδήποτε τρόπο για να την επαναφέρει «στον σωστό δρόμο». Αν το πετύχει, το πιθανότερο είναι ότι η επόμενη μέρα δεν θα διαφέρει ιδιαίτερα από τα συνήθη, περιλαμβανομένης της στάσης των ΗΠΑ. Αν δεν το πετύχει, τότε το σκηνικό στην περιοχή όντως αλλάζει, με την ένταση να λαμβάνει άλλες διαστάσεις.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ