ΒΙΒΛΙΟ

Γεράσιμος Βώκος, πνεύμα σπινθηροβόλο και στοχαστικό

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Ο καθηγητής της Ιστορίας της Φιλοσοφίας Γεράσιμος Βώκος υπήρξε στοχαστής ανήσυχος και πολυπράγμων. Συνδέθηκε με το ΑΠΘ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στοχαστής και δάσκαλος, ο Γεράσιμος Βώκος υπήρξε μια επίμονη φωνή με μακρά διαδρομή και διαρκή παρουσία στον δημόσιο διάλογο. Ο θάνατός του, σε ηλικία 71 ετών, αποστερεί τη συμβολή του σε θέματα ιστορίας της φιλοσοφίας μέσα από μία συνδυαστική παραλληλία και αντίστιξη με θέματα σύγχρονου προβληματισμού. Ο Γεράσιμος Βώκος είχε στέρεη γαλλική παιδεία (είχε σπουδάσει Φιλοσοφία στην Γκρενόμπλ και στο Παρίσι, και Γλωσσολογία στη Γενεύη) και «συνομιλούσε» με τον βασικό δυτικό κανόνα.

Μια επιλογή από τις επιφυλλίδες του στην εφημερίδα «Το Βήμα» εκδόθηκαν σε βιβλίο από τις εκδόσεις «Αγρα» το 2011, με υπότιτλο «Πολιτική και Φιλοσοφία». «Στο βιβλίο βρίσκονται συγγραφείς –κυρίως φιλόσοφοι– που αγαπώ και που με βοηθούν να περάσω καλά τη μέρα μου, τώρα που πολλοί, τους οποίους δεν αγαπώ, φροντίζουν να την καταστρέψουν με μια ανεξήγητη μανία, λες και τους έχω κάνει το μεγαλύτερο κακό», έγραφε στον πρόλογο. «Αλλοτε νομίζεις ότι μπορείς να τους πολεμήσεις, άλλοτε ότι πρέπει να τους αγνοήσεις και ζητάς βοήθεια από τους νεκρούς μήπως και καταφέρεις να τα βγάλεις πέρα με τους ζωντανούς. Μπορούμε άραγε να αγαπήσουμε τους ζωντανούς σαν να ήταν νεκροί; Θέλω να πω, χωρίς να περιμένουμε τίποτε απ’ αυτούς;».

Ομότιμος καθηγητής Ιστορίας της Φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, άνθρωπος με χιούμορ και σπινθηροβόλο πνεύμα, είχε πολλούς μαθητές και διακρινόταν για το ήθος του. «Πρωτότυπη και δυνατή σκέψη ανάμεσα στην ιστορία και τη φιλοσοφία, ο Γεράσιμος Βώκος ασκούσε γοητεία με υποδόριο και φορές εκρηκτικό χιούμορ», έγραψε ο ιστορικός Αντώνης Λιάκος στα κοινωνικά δίκτυα.

Απόγονος του λογίου δημοσιογράφου του 19ου αιώνα με το ίδιο όνομα, ο Γεράσιμος Βώκος ήταν «οξύς κριτικός νους, άριστα ενημερωμένος, αλλά και ταπεινός ως προς τον εαυτό του», έγραψε ο ιστορικός τέχνης Χάρης Καμπουρίδης. «Αληθινό περφόρμερ», τον χαρακτηρίζει ο ιστορικός Δημήτρης Σταματόπουλος και επιπλέον «καταπληκτικό γνώστη της γαλλικής φιλοσοφίας από Ντεκάρτ μέχρι Φουκό και, φυσικά, Μαρξ και Σπινόζα (πάλι μέσα από γαλλική προοπτική κυρίως)».

Ο συγγραφέας Νικόλας Σεβαστάκης έγραψε ένα εκτενές και εμβριθές άρθρο-ανάλυση της σκέψης του Γεράσιμου Βώκου στο «Φρέαρ», στην ηλεκτρονική έκδοση. Για τις επιφυλλίδες του Γ. Βώκου γράφει ότι «συνιστούν, πιστεύω, μια χειρονομία εναντίον της παραίτησης από τη σκέψη, εναντίον της ευκολίας με την οποία εγκαθιδρύονται τα κάθε λογής αυταπόδεικτα καθεστώτα της αλήθειας». «Γόνιμο μυαλό και παραγωγική μορφή του λόγου», χαρακτηρίζει τον Γ. Βώκο ο κοινωνιολόγος και αναλυτής Παναγής Παναγιωτόπουλος, σημειώνοντας την απόσταση του «αριστερού» Βώκου από τον δογματισμό. Το 1997, είχε εκδοθεί η μελέτη του «Η γραφομηχανή» (εισαγωγή στις σκέψεις του Πασκάλ) από τις εκδόσεις Νήσος.

Η κηδεία του θα γίνει σήμερα Τρίτη, ώρα 13.30, στο Κοιμητήριο Ζωγράφου.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ