ΑΤΖΕΝΤΑ

Μάτιες στον κόσμο

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΒΑΥΑΡΙΑ
Οι ντουλαμάδες στην Πινακοθήκη του Μονάχου

Στο Μουσείο Μπενάκη, στην οδό Πειραιώς, η θαυμάσια έκθεση που έχει στήσει η Ιωάννα Παπαντωνίου, μας συνδέει κατά ένα τρόπο (και) με το Μόναχο. Η έκθεση «Ντουλαμάς ο μεγαλοπρεπής» είναι ένα άνοιγμα σε έναν ολόκληρο κόσμο με γνώση, ευαισθησία και καλό γούστο. Η έκθεση έχει πολλές παραμέτρους και απελευθερώνει πολλά βλέμματα, με πυρήνα τις συλλογές του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, αλλά όχι μόνο καθώς εκτείνεται στη σύγχρονη δημιουργία, στο θέατρο και στη μόδα. Αλλά, το βλέμμα της ίδιας της Ιωάννας Παπαντωνίου καθώς μας αποκαλύπτει τον πλούτο του ντουλαμά, και του πιρπιρί (για τις γυναίκες), που φορέθηκε στα Δυτικά Βαλκάνια την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οδηγεί το βλέμμα στον περίφημο πίνακα του Peter von Hess, «Η άφιξη του βασιλιά Οθωνα στο Ναύπλιο, στις 6 Φεβρουαρίου 1833», που ανήκει στη Neue Pinakothek του Μονάχου. Αντίθετα από τον Ντελακρουά (επισημαίνει η Ιωάννα Παπαντωνίου), που στη «Σφαγή της Χίου» απλώς χρησιμοποίησε ανατολίτικα ρούχα από βεστιάριο του Παρισιού, ο Πέτερ φον Χες μας δίνει αξιόπιστες πληροφορίες για τον πλούτο των ενδυμασιών στο Ναύπλιο του 1833. Ο πίνακας αυτός, μεγάλων διαστάσεων, είναι επισκέψιμος στο Μόναχο, όπου ως γνωστόν μπορεί κανείς να αντιληφθεί τη διασύνδεση με την Ελλάδα, ιδίως την περίοδο 1830-1860. Με τις εξαίρετες γνώσεις της, η Ιωάννα Παπαντωνίου αποθησαυρίζει στον κατάλογο της έκθεσης την ανάλυση αυτού του μοναδικού έργου εστιάζοντας στις ενδυμασίες. Και γράφει: «Στην πάνω αριστερή άκρη του πίνακα, μια ομάδα γυναικών, που κάθεται στο χάλασμα, φοράει σε μια ελεύθερη σύνθεση πιρπιρί πάνω από άλλα παρόμοια ενδύματα. Μπροστά στον πίνακα, αριστερά και δεξιά, οι πολεμιστές που καλωσορίζουν τον βασιλιά Οθωνα, μερικοί από τους οποίους είναι γνωστοί ήρωες της Επανάστασης του 1821, φοράνε κόκκινο ντουλαμά. Παρατηρούμε ότι το πάνω τμήμα του ντουλαμά χωρίζεται από το κάτω και συχνά είναι κόκκινο. Ο πληθυσμός της Αργολίδας και του Ναυπλίου έχει διαφορετικές ρίζες. Εκτός από τους Ελληνες, που όχι μόνο δεν εξαφανίστηκαν, αλλά ανήκαν και στην άρχουσα τάξη, με κύρια απασχόληση τη συλλογή των φόρων για τους Οθωμανούς, αποτελείται κυρίως από Ιλλυριούς “Αρβανίτες” αγρότες, οι οποίοι κατέφθασαν κατά “φάρες” τον 13ο αιώνα, αφού κλήθηκαν από τους δεσπότες του Μοριά, μετά τη σημαντική μείωση του πληθυσμού από μια σειρά λιμών».

ΜΙΛΑΝΟ
Ο πύργος της Ζάχα Χαντίντ

Αυτόν τον μήνα εγκαινιάστηκε στο Μιλάνο ο πύργος της Generali, σχεδιασμένος από τη Ζάχα Χαντίντ (1950-2016). Υψους 170 μ., ο νεόκτιστος πύργος του Μιλάνου σχεδιάστηκε την περίοδο 2009-2012 και βρίσκεται στη νέα πλευρά της πόλης που ανασχεδιάζεται, προκειμένου να προσφέρει έναν υψηλού επιπέδου τρόπο ζωής ανάμεσα σε πάρκα, καλή αρχιτεκτονική και υποδομές. Ο πύργος αποτελεί μέρος του νέου μάστερ πλαν CityLife, που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2020. 

ΜΟΣΧΑ
Εκθεση Εντβαρντ Μουνκ

Μπροστά στη διάσημη «Κραυγή» (1893), επισκέπτες στην Πινακοθήκη Τρετιακόφ στη Μόσχα μυούνται στον κόσμο του Εντβαρντ Μουνκ (1863-1944). Εκθεση με έργα του μεγάλου εξπρεσιονιστή ζωγράφου από τη Νορβηγία, έχει εγκαινιαστεί στην περίφημη Πινακοθήκη της ρωσικής πρωτεύουσας. Από το Μουσείο Εντβαρντ Μουνκ του Οσλο έχουν ταξιδέψει στη Ρωσία 70 ζωγραφικά έργα καθώς και 30 σχέδια και φωτογραφίες που συγκροτούν τον ιδιαίτερο κόσμο του μεγάλου καλλιτέχνη.

ΠΑΡΙΣΙ
Ενας δρόμος-θύμα της ομορφιάς του

Η Rue Crémieux είναι ένας γραφικός δρόμος στο Παρίσι, στο 12ο διαμέρισμα, διάσημος για τα όμορφα διώροφα σπίτια του βαμμένα σε τόνους παστέλ. Στην εποχή του Instagram, οι κάτοικοί της έχουν βρει τον μπελά τους, καθώς οι χιλιάδες αναρτήσεις την ημέρα έχουν καταστρέψει την ησυχία τους. Τουρίστες από όλον τον κόσμο συρρέουν πλέον σε αυτόν τον όμορφο δρόμο, που σχεδιάστηκε το 1857 με εργατικές κατοικίες. Οι κάτοικοι ζήτησαν μέτρα προστασίας τους.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ
Στρώσεις του χρόνου

O Αυστριακός καλλιτέχνης Λόις Βάινμπεργκερ, 72 ετών, προχωράει την πολιτική - ποιητική τέχνη του μέσα από την ανάδειξη των θραυσμάτων του πολιτισμού, τα οποία εντάσσει σε νέες αφηγήσεις. Ενα από τα πιο πρόσφατα πρότζεκτ είναι το «Debris Field», που παρουσιάζει τώρα στο Μουσείο Tinguely στη Βασιλεία. Αξιοποιεί τις στρώσεις του χρόνου με όσα βρήκε μισοθαμμένα και περιθωριοποιημένα στην οικογενειακή φάρμα των γονέων του, ορίζοντας μία εκ νέου θέαση σε αυτό που μένει πίσω.

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Φρέντερικ Ντάγκλας

Η περίπτωση του Φρέντερικ Ντάγκλας (1818-1895), υπερασπιστή των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ήρθε πάλι στο προσκήνιο με τη βιογραφία του από τον Ντέιβιντ Μπλάιτ, που τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ στην κατηγορία της Ιστορίας γι’ αυτό το έργο. Ο Φρέντερικ Ντάγκλας ήταν ο πιο διάσημος Αφροαμερικανός του 19ου αιώνα. Εσπασε τα δεσμά της δουλείας και κατόρθωσε το αδιανόητο: Να γίνει ο πιο εμπνευσμένος ρήτορας της ελευθερίας. Εγραψε αυτοβιογραφικά βιβλία και πολιτεύτηκε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ