Κατερίνα Σώκου ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΩΚΟΥ

Η Ελλάδα, ο πρόεδρος και ο γερουσιαστής

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πολύ μελάνι έχει χυθεί για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις το τελευταίο διάστημα, μεταξύ άλλων, για τις ευκαιρίες και προκλήσεις που δημιουργούν για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Τελευταία αφορμή ήταν η επίσκεψη του γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ στη χώρα, λόγω και της συγκυρίας: την κατάθεση νομοσχεδίου στο Κογκρέσο που έρχεται να επιστεγάσει –και σε μεγάλο βαθμό αντανακλά– τις καλές διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών. Ο κ. Μενέντεζ είναι ένας από τους δύο εισηγητές –και ψυχή– του νομοσχεδίου για την Ανατολική Μεσόγειο που βάζει την Ελλάδα στον χάρτη ως έναν από τους βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ.

Η στροφή της αμερικανικής πολιτικής προς την Ελλάδα και την Κύπρο σίγουρα έχει να κάνει και με τις δυσκολίες στη σχέση με την Τουρκία, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτές. Οπως το έθεσε ο ίδιος ο κ. Μενέντεζ στη συνέντευξή του την Κυριακή στον Αλέξη Παπαχελά, «η πρωτοβουλία για τη συμμαχία ασφάλειας και ειρήνης στην Ανατ. Μεσόγειο δεν έχει σχέση με το τι κάνει η Τουρκία. Ακόμη και αν η Τουρκία ήταν ο τέλειος εταίρος, πάλι θα προωθούσα αυτή τη συμμαχία». Ούτε είναι σκόπιμο εξάλλου οι σχέσεις ΗΠΑ -Ελλάδος να προσδιορίζονται από την Τουρκία – η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει προσπαθήσει πολύ για να υπερβεί αυτή τη σύνδεση. Ανεξαρτήτως, λοιπόν, των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, το αν θα κάνουν πίσω οι Τούρκοι για την προμήθεια των S-400 και αν ο πρόεδρος Τραμπ και η… «διπλωματία των γαμπρών» των δύο ηγετών θα τους προσφέρει ως επιβράβευση ένα άλλο «ντιλ», η Ελλάδα πρέπει να διαφυλάξει τη στρατηγική σημασία που έχει κερδίσει.

Στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ κρίνουν ότι η ενθάρρυνση των συμπράξεων Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ θα ενισχύσει τα συμφέροντά τους στην περιοχή. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο έσπευσε να συμμετάσχει σε μία συνάντηση των τριών ηγετών της τριμερούς στην Ιερουσαλήμ, εκφράζοντας τη στήριξη των ΗΠΑ στον αγωγό EastMed. Δεν είναι, λοιπόν, μόνο το Κογκρέσο σε αυτή την προσπάθεια. Το νομοσχέδιο βέβαια πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, στηρίζοντας την Ελλάδα και την Κύπρο με ένα τρόπο που ούτε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ούτε ο Λευκός Οίκος έχουν κάνει μέχρι σήμερα – για παράδειγμα καλώντας το Κογκρέσο να παρακολουθεί τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου. Οπως το έθεσε ο κ. Μενέντεζ, «βλέπω μια ευκαιρία για σταθερότητα, ασφάλεια, ειρήνη και ευημερία» στην Ανατολική Μεσόγειο. Ως ένα βαθμό, το νομοσχέδιό του είναι ενορατικό: θέτει τις βάσεις για ένα σχέδιο που θα πραγματώσει τις ευκαιρίες που βλέπει στην περιοχή, και καλεί τις ΗΠΑ «να ενισχύσουν την παρουσία τους στην περιοχή, να ανταγωνιστούν για επιρροή και να καταδείξουν ότι είναι αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος».

Οι ενεργειακές ανακαλύψεις αυξάνουν το διακύβευμα για τους Αμερικανούς σε μία εποχή αυξανόμενης επιρροής της Ρωσίας αλλά και της Κίνας στην Ανατολική Μεσόγειο. Εκτός από τον κακόβουλο χαρακτήρα που βλέπουν στις κινήσεις της Ρωσίας, οι Αμερικανοί είναι επιφυλακτικοί και έναντι της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος» της Κίνας, καθώς όπως το έθεσε ο κ. Μενέντεζ, «αν και μοιάζει με οικονομική συνεργασία, είναι μία απόπειρα πολιτικής χειραγώγησης». Το στοίχημα για την ελληνική εξωτερική πολιτική είναι να αξιοποιήσει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των ΗΠΑ ώστε να ενισχύσει τις διμερείς σχέσεις με στόχο την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή, αποφεύγοντας να γίνει η ίδια αντικείμενο ανταγωνισμού. Και βέβαια αποφεύγοντας την ένταση με τη γείτονα, καθώς σε περίπτωση κρίσης η απρόβλεπτη προσωπική διπλωματία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να ανατρέψει τους σχεδιασμούς Στέιτ Ντιπάρτμεντ και Κογκρέσου…

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ