ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Οικιακή ψυχαγωγία

Βασικότατος εκπρόσωπος της «λογοτεχνίας των ερειπίων» (Trümmer-literatur), ο Χάινριχ Μπελ (1917-1985) αποτύπωσε ίσως καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον την εικόνα της Γερμανίας τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια: το «Μπιλιάρδο στις εννιάμισι» (εκδ. Πόλις) και το αξεπέραστο «Οι απόψεις ενός κλόουν» (εκδ. Γράμματα) φέρνουν στα μάτια του αναγνώστη τη ζωή μιας χώρας και των ανθρώπων της που παλεύουν με φαντάσματα και οράματα. Η γοητευτική του πρόζα τού χάρισε μια σειρά σπουδαίων βραβείων, μεταξύ των οποίων και το Νόμπελ το 1972. 

Το πρώτο μυθιστόρημα του Μπελ ως νομπελίστα (και το τελευταίο πολύ σημαντικό της καριέρας του) ήταν το «Η χαμένη τιμή της Καταρίνα Μπλουμ» (1974), το οποίο και επανεκδόθηκε πριν από λίγες ημέρες από το Μεταίχμιο. Με δυο λόγια η ιστορία έχει ως εξής: η ηρωίδα του τίτλου γνωρίζει σε ένα αποκριάτικο πάρτι έναν άνδρα (με τον οποίο βέβαια, «έτσι όπως χόρευαν, ήταν σαν να γνωρίζονταν από πάντα»), γεγονός που τη φέρνει στο στόχαστρο των σκανδαλοθηρικών εφημερίδων, που ευχαρίστως τη διασύρουν, την καταστρέφουν. Ο συγγραφέας εξαρχής αναφέρει ότι όσα θα πει (μέσα από διάφορες φωνές) βασίζονται σε συγκεκριμένες πηγές, τις οποίες και ονοματίζει. Η γραφή του θυμίζει ρεπορτάζ. Είναι ο τρόπος του να καυτηριάσει την εντελώς αντίθετη πρακτική των κίτρινων δημοσιογράφων, που διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα για να στρογγυλοποιήσουν την ιστορία τους. Αυτή η εμμονή στην ακεραιότητα της πληροφορίας είναι επίσης μια τεχνική αφήγησης με την οποία ο Μπελ είχε πειραματιστεί θαυμάσια και λίγα χρόνια νωρίτερα, στο «Ομαδικό πορτρέτο με μια κυρία» (εκδ. Πόλις).

Σε μια εποχή που η Γερμανία στεκόταν (οικονομικά) στα πόδια της, αλλά είχε σκεπαστεί από τη σκιά της δράσης και της σύλληψης των μελών της RAF, ο Μπελ έγραψε αυτό το σύντομο μυθιστόρημα για τον λαϊκισμό των μίντια, προσπαθώντας να υπογραμμίσει έναν πολύ αληθινό κίνδυνο για τη δημοκρατία. Έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του, το βιβλίο μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο (φωτογραφία), με τον ίδιο τίτλο, από τον εξαιρετικό Φόλκερ Σλέντορφ. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ