Νίκος Κωνσταντάρας ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Η Τουρκία στη δίνη Ερντογάν

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Από τη βραδιά της εκλογικής ήττας του κόμματός του στην Κωνσταντινούπολη την 31η Μαρτίου, πολλοί περίμεναν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να εξαντλήσει κάθε μέσο για να ακυρώσει το αποτέλεσμα, κι ας επιδείνωνε την πολιτική και οικονομική κατάσταση στη χώρα του. Προβλέψιμο, επίσης, ήταν ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα χρησιμοποιούσε κάθε μέσο που διαθέτει εντός της χώρας του, και κάθε μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής, για να πετύχει τον στόχο του. Μέσα στα σχέδιά του να προκαλέσει έκρηξη πατριωτισμού, που θα ωφελήσει το κόμμα του, ήταν σίγουρο ότι η Κύπρος και η Ελλάδα θα αποτελούσαν στόχο. Οι εξελίξεις επιβεβαίωσαν τις προβλέψεις. Το ότι η συγκυρία σήμερα θα ήταν τόσο δύσκολη για την Τουρκία δεν ήταν προβλέψιμο. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να μας καθησυχάζει.

Με την επιλογή του να ανατρέψει την εκλογή του δημάρχου Εκρέμ Ιμάμογλου, ο κ. Ερντογάν αναλαμβάνει μεγάλο ρίσκο. Εάν αποτύχει και ο Ιμάμογλου επανεκλεγεί στις 23 Ιουνίου, ο πρόεδρος θα είναι δύο φορές ηττημένος. Επιπλέον, θα χρεώνεται και την επιδείνωση της ήδη ταλαιπωρημένης οικονομίας, ενώ οι οπαδοί της αντιπολίτευσης θα έχουν γευθεί αίμα. Γι’ αυτό ο πρόεδρος θα κάνει ό,τι είναι δυνατό για να κερδίσει. Ελέγχοντας τον κρατικό μηχανισμό, τα σώματα ασφαλείας, τη Δικαιοσύνη, τα μέσα ενημέρωσης κ.ά., θεωρεί ότι μπορεί να πετύχει. Αδιαφορεί για το γεγονός ότι περαιτέρω χειραγώγηση του κρατικού μηχανισμού θα πλήξει ακόμη περισσότερα την εικόνα της Τουρκίας στα μάτια ξένων κυβερνήσεων και επενδυτών. Το πλήγμα στο προσωπικό του κύρους εάν αποτύχει είναι πιο σοβαρό ζήτημα γι’ αυτόν. Οπως έχει επισημανθεί, ο Τούρκος ηγέτης είναι «υποχρεωμένος» να καταγάγει νίκες χωρίς τέλος, αλλιώς η εικόνα του θα υποστεί μοιραίο πλήγμα στα μάτια των οπαδών. Τώρα που ο κ. Ιμάμογλου εμφανίζεται ως ηγετική φυσιογνωμία, ο κ. Ερντογάν έχει κάθε λόγο να φοβάται, και ας είναι προγραμματισμένες για το 2023 οι προεδρικές εκλογές.

Εκτός από την κατάχρηση εξουσίας εντός συνόρων, ο Τούρκος πρόεδρος θα εκμεταλλευθεί κάθε ευκαιρία που του προσφέρεται στην εξωτερική πολιτική για να δείξει ότι εξασφαλίζει τα «δικαιώματα» της χώρας και την «αξιοπρέπεια» του λαού του, δύο αγαπημένα θέματα κάθε εθνικολαϊκιστή. Το πρόβλημα του κ. Ερντογάν, όμως, είναι ότι δεν ελέγχει αυτός πλέον τον βαθμό της έντασης, όπως έκανε τόσα χρόνια. Σήμερα η συγκυρία στην περιοχή είναι επικίνδυνη. Οι σχέσεις μεταξύ Αγκυρας και Ουάσιγκτον βρίσκονται στα Τάρταρα. Οσον αφορά τις σχέσεις με τη Ρωσία, σε διμερές επίπεδο αλλά και στις εξελίξεις στη Συρία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν κρατάει τα ηνία. Η αυξημένη ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν σημαίνει ακόμη ισχυρότερη σύνδεση μεταξύ των κυρίων Τραμπ και Νετανιάχου, με αποτέλεσμα ο Τούρκος πρόεδρος να δυσκολευτεί να εμπλακεί στο Παλαιστινιακό. Επειδή αυτοπροβάλλεται ως προστάτης όλων των μουσουλμάνων, κινδυνεύει είτε να τραβήξει πολύ το σχοινί και να υποστεί τις συνέπειες είτε να φανεί αδύναμος.

Επίσης, οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. έχουν πάρει σαφή θέση υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας, όσον αφορά την παρουσία της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Αγκυρα, όμως, δεν οπισθοχωρεί εάν δεν βρεθεί σε αδιέξοδο, οπότε είναι κρίσιμο να κοπεί από τώρα η προκλητική της συμπεριφορά. Αυτό, όμως, εξαρτάται κυρίως από την ίδια και από την πίεση των συμμάχων μας. Οπότε το καλύτερο που μπορούν να κάνουν Λευκωσία και Αθήνα είναι να βρίσκονται σε επιφυλακή και να διατηρούν την ψυχραιμία τους, έως ότου κάτι πιο επείγον απαιτήσει την προσοχή της Αγκυρας. Αυτή η κρίση ίσως προκληθεί από την προσπάθεια του κ. Ερντογάν να σπάσει το κοινό μέτωπο της αντιπολίτευσης στη χώρα του, ώστε το κουρδικό κόμμα HDP να μη στηρίξει τον κ. Ιμάμογλου. Την ώρα που ο ίδιος απειλεί με πόλεμο τους Κούρδους της Συρίας, όποια προσπάθεια χειραγώγησης των Κούρδων της Τουρκίας θα συμπεριλαμβάνει κάποια συμφωνία, είτε εντός είτε εκτός συνόρων, πράγμα που θα εξοργίσει τους ακραίους εθνικιστές συμμάχους του Ερντογάν στο κόμμα MHP.

Οι αυτοσχεδιασμοί του κ. Ερντογάν καθιστούν την Τουρκία απρόβλεπτη και επικίνδυνη.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ