ΑΓΓΕΛΟΣ Μ. ΣΥΡΙΓΟΣ*

...πλην Λακεδαιμονίων

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η φράση είναι γνωστή. Μετά τη νίκη του στον Γρανικό ποταμό ο Μέγας Αλέξανδρος έστειλε στην Αθήνα 300 περσικές ασπίδες συνοδευόμενες από την επιγραφή: «Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Ελληνες, πλην Λακεδαιμονίων…». Τον αναχωρητισμό των Λακεδαιμονίων από τα δρώμενα που δημιούργησαν τον ελληνιστικό κόσμο αποτυπώνει και ο Καβάφης στο ποίημά του «200 π.Χ.». Ο ίδιος αναχωρητισμός χαρακτηρίζει τη μεταπολιτευτική Ελλάδα σε πλείστους όσους τομείς. Υπάρχουν οι δικοί μας νόμοι και οι δικές μας προτεραιότητες. Τα πάντα περιστρέφονται γύρω μας και νομίζουμε ότι μας περιμένουν.

«Πλην Λακεδαιμονίων» λοιπόν στα πανεπιστήμια, λόγω της στρεβλής αντιλήψεως της έννοιας του ασύλου. Από άσυλο ιδεών και χώρους απόλυτης ελευθερίας σκέψεως και εκφράσεως, τα έχουμε μετατρέψει σε νησίδες εκτός του ελληνικού ποινικού συστήματος και άβατα για τις αστυνομικές δυνάμεις. Περιθωριακές ομάδες σπέρνουν τον τρόμο και απειλούν με προγραφές όποιον δεν έχει τις ίδιες απόψεις μαζί τους. Ετσι έχουμε το μοναδικό φαινόμενο σε δυτικό κράτος να κινδυνεύει η σωματική ακεραιότητα ατόμων στον χώρο των πανεπιστημίων για τις ιδέες που εκφράζουν.

«Πλην Λακεδαιμονίων» και για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, λόγω του άρθρου 16 του Συντάγματος που πεισματικά δεν «πρέπει» να αλλάξει. Τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια δεν κινδυνεύουν από τα ιδιωτικά. Θα παραμείνουν η ραχοκοκαλιά της ανώτατης εκπαιδεύσεως στην Ελλάδα.

Σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο όμως τα δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια συνυπάρχουν. Εμείς το απαγορεύουμε διότι, προφανώς, ξέρουμε καλύτερα από όλους τους άλλους. Κι όμως, το παράδειγμα της Κύπρου είναι προσιτό. Το 2,5% του ΑΕΠ του νησιού προέρχεται πλέον από την ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση που αναπτύχθηκε μόλις μετά το 2007.

«Πλην Λακεδαιμονίων» και στο θέμα της δικαίου της θάλασσας. Το 1973 ξεκίνησε μια μεγάλη διεθνής διάσκεψη με σκοπό να αλλάξουν τα όρια της κρατικής δικαιοδοσίας στη θάλασσα. Το μέγα ζητούμενο για όλα τα κράτη του κόσμου ήταν πώς θα μπορέσουν να ελέγχουν μεγαλύτερες θαλάσσιες περιοχές. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Η θάλασσα παράγει πλούτο: εμπόριο, τουρισμός, αλιεία, υδρογονάνθρακες, σύγχρονες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε συνδυασμό με την ανάγκη για προστασία του περιβάλλοντος. Δέκα χρόνια μετά, η διάσκεψη κατέληξε στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Βεβαίως και την υπογράψαμε και την κυρώσαμε. Δεν την εφαρμόζουμε όμως. Ετσι, «πλην Λακεδαιμονίων» κινούνται τα πράγματα σχετικά με την αύξηση των χωρικών υδάτων. Είμαστε το μοναδικό από τα 149 κράτη του κόσμου που δεν έχει αυξήσει τα χωρικά του ύδατα στα 12 μίλια. «Πλην Λακεδαιμονίων» και στη μοναδικότητα του διαφορετικού εύρους χωρικών υδάτων και εναερίου χώρου. «Πλην Λακεδαιμονίων» και στις λοιπές θαλάσσιες ζώνες. Είμαστε η χώρα με τη μικρότερη δικαιοδοσία σε θαλάσσιες ζώνες σε όλο τον κόσμο. Λένε για ΑΟΖ. Ποια ΑΟΖ; Ούτε αλιευτική ζώνη δεν κηρύσσουμε…

Τελευταίο κρούσμα αυτής της «πλην Λακεδαιμονίων» στάσεώς μας είναι όσα συμβαίνουν με την κατάθεση συντεταγμένων για τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ολα τα συμβαλλόμενα κράτη της Συμβάσεως για το Δίκαιο της Θάλασσας έχουν τη νομική υποχρέωση να καταθέτουν γεωγραφικές συντεταγμένες των εξωτερικών ορίων των θαλασσίων ζωνών τους στον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Οι συντεταγμένες αναρτώνται ακολούθως σε βάση δεδομένων του ΟΗΕ προκειμένου να ενημερωθεί η διεθνής κοινότητα. Η Τουρκία, αν και δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη σύμβαση, έχει φροντίσει το 2004 και το 2013 να προσδιορίσει με ρηματικές διακοινώσεις προς τον ΟΗΕ τα όρια των περιοχών που διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Εάν αύριο βγει κανένα τουρκικό γεωτρύπανο στην περιοχή, θα αναρωτιόμαστε για ποιο λόγο κάποιοι Βρετανοί θα μας λένε ότι δεν ήξεραν ότι το συγκεκριμένο σημείο ήταν «υπό αμφισβήτηση». Εν τω μεταξύ, ο κόσμος προχωρεί. Οπως παρατηρεί και ο Καβάφης, «για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!».

* Ο κ. Αγγελος Μ. Συρίγος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, υποψήφιος βουλευτής Α΄ Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ