ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Προϋπόθεση επιβίωσης του ευρώ η πολιτική ενοποίηση της Ε.Ε.

Η νομισματική ένωση είναι απλώς ένα σύστημα «σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών», που πρόκειται να καταλήξει σε χρηματοπιστωτική κρίση, τονίζει η Μπριζίτ Γκρανβίλ, καθηγήτρια Διεθνών Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το ευρώ συμπλήρωσε πρόσφατα 20 έτη ζωής, ωστόσο ορισμένοι αμφιβάλλουν κατά πόσον θα φθάσει τα 30. Το κοινό νόμισμα βρίσκεται σε σταυροδρόμι, καθώς η ύπαρξή του δεν έχει ευνοήσει όλα τα κράτη-μέλη, ενώ ο ρόλος που θα πρέπει να διαδραματίσει στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτέλεσε το βασικό θέμα συζήτησης αυτή την εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Οικονομικό Φόρουμ.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Deutsche Welle, μία από τις επικρατέστερες απόψεις που διατυπώθηκαν στο φόρουμ που έγινε στο Κατόβιτσε της Πολωνίας ήταν αυτή της Μπριζίτ Γκρανβίλ, καθηγήτριας Διεθνών Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, η οποία τόνισε πως το ευρώ έχει ανάγκη επειγόντως περαιτέρω πολιτικής ενοποίησης των 19 κρατών-μελών που το χρησιμοποιούν. «Η νομισματική ένωση απαιτεί πολιτική ένωση, και αυτό είναι το νόημα του κοινού προϋπολογισμού», είπε η Γκρανβίλ αναφερόμενη στην πρόταση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για δημιουργία ξεχωριστού προϋπολογισμού για την Ευρωζώνη, πρόταση που συνάντησε σθεναρή αντίσταση από Ολλανδία, Φινλανδία και επτά ακόμη χώρες και δεν υποστηρίχθηκε ουσιαστικά από τη Γερμανία, με αποτέλεσμα να αποδυναμωθεί σημαντικά στην πορεία. Μιλώντας στην DW, η Γκρανβίλ εκτίμησε ότι η πρόταση Μακρόν δεν έχει μέλλον. «Χωρίς πολιτική συγκολλητική ουσία δεν υπάρχει πραγματική ένωση, αλλά παράλληλα η Ευρωζώνη επιβραδύνει την Ευρώπη», συνέχισε, χαρακτηρίζοντας τη νομισματική ένωση απλώς σύστημα «σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών» που πρόκειται να καταλήξει σε χρηματοπιστωτική κρίση. «Δεν μπορεί να αποσυναρμολογηθεί, παρά μόνο να εκραγεί εν μέσω κρίσης. Δεν γνωρίζω ποιος θα είναι ο καταλύτης, αλλά δεν βλέπω να διαρκεί για ακόμη δέκα χρόνια». Κατά την Γκρανβίλ, αιτία διάλυσης της Ευρωζώνης είναι το γεγονός πως τα εισοδήματα στην Ιταλία έχουν μειωθεί κατά 5%, στη Γαλλία κατά 2%, ενώ έχουν αυξηθεί στη Γερμανία κατά 19%. Ο Χανς Ολαφ Χενκελ, Γερμανός ευρωβουλευτής με το ECR και σκληρός επικριτής του ευρώ, πιστεύει ότι το κοινό νόμισμα καταστρέφει την Ευρωπαϊκή Ενωση και έχει προκαλέσει σημαντική οικονομική και πολιτική ζημία στην Ευρώπη, περιλαμβανομένης της Γερμανίας, που έχει ωφεληθεί περισσότερο από κάθε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωζώνης. «Το ευρώ είναι υπερβολικά ισχυρό για τους Ιταλούς και τους Γάλλους. Οι χώρες δεν μπορούν να το υποτιμήσουν. Ωστόσο, ορισμένα κράτη δυσκολεύονται εξαιρετικά να μεταρρυθμιστούν, περιλαμβανομένης της Γαλλίας. Το ευρώ έχει σχεδιαστεί μόνο για να πιέζει τις χώρες να αλλάζουν», λέει ο Γερμανός ευρωβουλευτής.

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση που έγινε σε 14 κράτη-μέλη της Ε.Ε. προκύπτει το παράδοξο η υποστήριξη προς την Ενωση να είναι υψηλότερη από κάθε άλλη στιγμή τα τελευταία 25 χρόνια, με τα 2/3 των Ευρωπαίων να την υποστηρίζουν, ενώ η πλειονότητα των πολιτών σε δέκα κράτη-μέλη (Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Τσεχία, Σλοβακία, Πολωνία, Ρουμανία, Αυστρία, Ιταλία και Ελλάδα) εκτιμάει πως είναι «ρεαλιστική πιθανότητα» η διάλυση της Ε.Ε. τα επόμενα 10 με 20 χρόνια. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της YouGov για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων (ECFR), βασικά αίτια της ανησυχίας είναι η οικονομική ανασφάλεια και η αίσθηση ότι η ζωή της επόμενης γενιάς θα είναι χειρότερη από αυτήν της σημερινής. Η αίσθηση αυτή, δικαιολογημένη ή όχι, είναι σοβαρό πρόβλημα για το ευρώ, που υποχρεούνται να το υιοθετήσουν όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., πλην Δανίας, και το οποίο υιοθετήθηκε με την ελπίδα ότι θα ενισχύει οικονομικά και πολιτικά την Ενωση.

Πλήγωσε το ενιαίο νόμισμα η λανθασμένη αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης

Φυσικά δεν είναι όλοι απαισιόδοξοι σχετικά με το μέλλον του ευρώ. «Η εγκατάλειψη του ευρώ θα ήταν λανθασμένη, ουτοπική και ανέφικτη», λέει στην DW o Μαρσίν Πιατκόβσκι, υψηλόβαθμος οικονομολόγος στην Παγκόσμια Τράπεζα. «Οπως και ένα διαζύγιο, ποτέ δεν τελειώνει καλά. Είναι γάμος. Οταν δεσμευθεί κανείς, θα πρέπει να παραμείνει. Μπορούμε να κάνουμε τον γάμο να λειτουργήσει», πιστεύει ο Πιατκόβσκι. Υποστηρίζει πως το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η νομισματική ένωση δεν είναι το ίδιο το νόμισμα, αλλά οι λανθασμένες επιλογές που έγιναν κατά τη διάρκεια της κρίσης δημοσίου χρέους της Ευρωζώνης, που παραλίγο να οδηγήσει στη διάλυση του ευρώ, εξέλιξη που, κατά γενική εκτίμηση, αποφεύχθηκε κυρίως από την υπόσχεση του Μάριο Ντράγκι, προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τον Ιούλιο του 2012, να κάνει «ό,τι χρειαστεί» ώστε να προφυλάξει το ευρώ. «Δεν διασώσαμε οικονομικά τις πιο αδύναμες χώρες, απλώς προχωρήσαμε (επιβάλλοντας) λιτότητα.

Υπάρχουν αρκετές ιδέες για το πώς θα επιδιορθώσουμε την Ευρωζώνη». O οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας θεωρεί πως η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική της Ευρωζώνης δεν ήταν αρκετά επεκτατική κατά τη διάρκεια της κρίσης. «Πρόκειται για πολιτική και πολιτισμική διαδικασία. Το ευρώ δεν έγινε για να πουλάμε πολωνικά λουκάνικα στη Σοβιετική Ενωση, αλλά ως τμήμα μιας διαδικασίας για τη δημιουργία μιας ενωμένης Ευρώπης. Ισως να κάνουμε λάθος, αλλά δεν γίνεται να επιστρέψουμε στην προηγούμενη κατάσταση». Περισσότεροι πολίτες από κάθε άλλη φορά υποστηρίζουν το ευρώ, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του περασμένου Οκτωβρίου. Το 74% των ερωτηθέντων θεωρεί πως το ευρώ είναι θετικό για την Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ το ποσοστό ήταν το ίδιο τον Οκτώβριο του 2017 και είχε υποχωρήσει στο 67% το 2016. Σε ποσοστό 64% οι ερωτηθέντες πιστεύουν πως το ευρώ είναι θετικό για τη χώρα τους, ενώ το 25% θεωρεί το αντίθετο. Υπάρχουν αρκετά μεγάλες διαφορές μεταξύ των διαφόρων κρατών-μελών, με την υποστήριξη προς το ευρώ να ανέρχεται στο 85% στην Ιρλανδία και να υποχωρεί στο 42% στη Λιθουανία, στο 47% στην Κύπρο και στο 57% στην Ιταλία. Στην Ελλάδα η υποστήριξη προς το ευρώ ήταν το 2018 στο 60%, αυξημένη κατά 3 μονάδες σε σχέση με το 2017.

Μάλιστα, οι ερωτηθέντες συμφωνούν σε ποσοστό 69% πως η Ευρωζώνη έχει ανάγκη από μεγαλύτερο συντονισμό της οικονομικής πολιτικής, περιλαμβανομένης της δημοσιονομικής πολιτικής, ενώ το 7% θεωρεί πως θα πρέπει να περιοριστεί. Υπάρχει επίσης ισχυρή υποστήριξη (78%) για υιοθέτηση οικονομικών μεταρρυθμίσεων που έχουν σκοπό την ενίσχυση των εθνικών οικονομιών.  

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ