Νίκος Κωνσταντάρας ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Οι τοπικές εκλογές είναι και ευρωπαϊκές

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ο συνδυασμός εκλογών για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και για το Ευρωκοινοβούλιο επιβεβαιώνει τον κανόνα ότι η πολιτική είναι πάντα υπόθεση τοπική. Οσο παράξενο και αν φαινόταν τα πρώτα χρόνια της συμμετοχής της Ελλάδας, οι δεσμοί μεταξύ του χωριού του καθενός και των πρωτευουσών της Ευρώπης είναι δεδομένοι πια. Γνωρίζουμε ότι όσα αποφασίζονται σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο, σε Βερολίνο και Παρίσι, θα έχουν άμεσες επιπτώσεις στο χωριό. Επίσης, αυτοί που θα εκλεγούν στον δήμο θα καθορίσουν πώς η ευρωπαϊκή πολιτική θα εφαρμοστεί στην περιοχή τους, ενώ όσοι εκλέγονται στην ελληνική Βουλή ή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συμμετέχουν (στον βαθμό των ικανοτήτων και του ενδιαφέροντός τους) στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Οσο και αν απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στη στελέχωση των οργάνων της Ε.Ε., είναι ξεκάθαρο ότι η σχέση μεταξύ των πολιτών και των κορυφαίων θεσμών της Ενωσης είναι αμφίδρομη. Αυτό δεν είναι ούτε ευσεβής πόθος ούτε πάντα θετικό. Ας δούμε το παράδειγμα της Γερμανίας. Η ισχυρότερη χώρα της Ευρώπης παίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της Ενωσης: αυτό που η Γερμανία θέλει ίσως να γίνει, αυτό που η Γερμανία δεν θέλει δεν θα γίνει. Η Γερμανία, όμως, δεν είναι μόνο η καγκελαρία στο Βερολίνο, όπως μας αρέσει να πιστεύουμε. Η Γερμανία αποτελείται από 16 κρατίδια, το κάθε ένα με τη δική του κυβέρνηση, Βουλή και –ασφαλώς– πολίτες. Οι πολίτες κοιτάζουν το συμφέρον τους, όπως οι πολίτες κάθε χώρας, με τη διαφορά ότι οι πολίτες γερμανικού κρατιδίου μπορούν να επηρεάσουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στη λήψη αποφάσεων που θα έχουν επιπτώσεις στην Ευρώπη. Εάν οι Γερμανοί δεν θέλουν περαιτέρω ενοποίηση της οικονομίας, όσο κι αν ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν επιχειρηματολογεί προς αυτή την κατεύθυνση, τίποτα δεν θα γίνει. Ομως, χωρίς ισχυρότερη ένωση το όλο εγχείρημα κινδυνεύει να καταρρεύσει και όσο η Ε.Ε. αδυνατεί να λύσει τα προβλήματά της, τόσο αυξάνεται ο βαθμός αμφισβήτησής της από τους πολίτες της. Η αδυναμία της Ε.Ε. τρέφει τη δυσπιστία και τη δυσφορία, που αυτές αποδυναμώνουν περισσότερο την Ε.Ε., την ώρα που της αποκλείουν τη λύση, που θα ήταν η ενίσχυση των θεσμών της. Αυτό είναι μέρος της αμφίδρομης σχέσης μεταξύ πολιτών και Ενωσης, μέσω των εθνικών κυβερνήσεων.

Ουδεμία χώρα μπορεί μόνη να αντιμετωπίσει προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνολογική επανάσταση, η τρομοκρατία και η μετανάστευση, ή όπως οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία. (Εμείς έχουμε και δύσκολο γείτονα.) Η θωράκιση της ασφάλειας και των συμφερόντων των πολιτών, όμως, απαιτεί ενότητα και αποφασιστικότητα – αυτά ακριβώς που υποσκάπτονται από την αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής ιδέας. Η ιδέα, όμως, αντέχει. Πόσοι πολίτες χωρών-μελών θα ήθελαν να απεμπολήσουν το δικαίωμα στην ελεύθερη διακίνησή τους στην Ενωση; Το Brexit απέδειξε ότι η αποχώρηση δεν είναι θεμιτή λύση. Ετσι, όταν ακροδεξιοί ηγέτες από πολλές χώρες συναντήθηκαν πριν από λίγες ημέρες για να συντονίσουν τις κινήσεις τους, συζήτησαν πώς θα αλλάξουν την Ε.Ε. από μέσα, τη διάλυσή της (και προσχηματική να είναι η αλλαγή, είναι ενδεικτική του κλίματος). Από τις 751 έδρες του Ευρωκοινοβουλίου, οι «ευρωσκεπτικιστές» αναμένεται να αποκτήσουν περίπου 255, σεβαστός αριθμός αλλά οριακά μεγαλύτερος από τις 247 που κατείχαν στην προηγούμενη Βουλή.

Οι πολίτες ψηφίζουν με κριτήριο τη δική τους αίσθηση ασφάλειας, τη δική τους ευημερία, τη δική τους εθνική υπερηφάνεια. Αυτές οι έγνοιες δεν είναι αντίθετες με την περαιτέρω ενοποίηση της Ευρώπης· όμως, ούτε είναι αυτονόητο ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με αυτήν. Μόνο στο τοπικό επίπεδο μπορούμε να κατανοήσουμε τον βαθμό της συμμετοχής μας στην Ε.Ε., είτε μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων που εισρέουν στη χώρα εδώ και δεκαετίες είτε μέσω των εκπροσώπων που εκλέγουμε και τον τρόπο που συμπεριφέρονται. Γι’ αυτό, οι επιλογές προσώπων στις τοπικές εκλογές είναι εξίσου σημαντικές με αυτές που αφορούν την εκπροσώπησή μας στην Ευρώπη. Ας έχουμε και αυτό το κριτήριο υπ’ όψιν σε κάθε εκλογική αναμέτρηση.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ