ΕΛΛΑΔΑ

Καπνιστές με το έτσι θέλω... άλλων

ΠΕΝΝΥ ΜΠΟΥΛΟΥΤΖΑ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Αδιαμφισβήτητη πρωταθλήτρια στην Ευρωπαϊκή Ενωση σε ό,τι αφορά το παθητικό κάπνισμα είναι η Ελλάδα. Τα πενιχρά οφέλη από την «αντικαπνιστική» εκστρατεία που συνόδευσαν τον νόμο απαγόρευσης του καπνίσματος σε κλειστούς χώρους προ δεκαετίας φαίνεται να εξανεμίζονται, με το συντριπτικό ποσοστό των Ελλήνων να αναπνέουν τον καπνό των άλλων σε κλειστούς δημόσιους χώρους.

Αν και το ποσοστό των Ελλήνων που καπνίζουν συστηματικά έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, παραμένουμε μεταξύ των πιο θεριακλήδων στην Ευρώπη. Και η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος –31η Μαΐου– βρίσκει την ελληνική πολιτεία σε αμηχανία όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων προστασίας των πολιτών από τον καπνό, τη στιγμή μάλιστα που εκτιμάται ότι στην Ελλάδα κάθε χρόνο περισσότερα από 15.000 άτομα χάνουν τη ζωή τους από νοσήματα που σχετίζονται με το κάπνισμα.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων –87%– έχει δει άτομα να καπνίζουν μέσα σε μπαρ το τελευταίο εξάμηνο πριν από την έρευνα. Το ποσοστό αναφορικά με το κάπνισμα σε εστιατόριο είναι στο 78%. Η έκθεση σε παθητικό κάπνισμα στην Ελλάδα είναι η υψηλότερη στην Ε.Ε. όπου, κατά μέσον όρο, καπνιστές «σε δράση» έχει συναντήσει σε μπαρ και εστιατόρια το 20% και 9% των πολιτών αντιστοίχως. Μάλιστα, συγκρίνοντας τις αντίστοιχες έρευνες 2017 και 2014 του Ευρωβαρόμετρου, ενώ στην Ε.Ε. τα σχετικά ποσοστά μειώνονται, στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί (κατά 4% για τα μπαρ και 6% για τα εστιατόρια), που σημαίνει ότι ακόμα και όσοι λίγοι είχαν υιοθετήσει την απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους, μετά τα χρόνια ανομίας, εγκαταλείπουν την προσπάθεια. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των Ελλήνων που καπνίζει εκτιμάται –σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής– στο 27,3%, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη θέση της Ε.Ε. μετά τη Βουλγαρία. Υπενθυμίζεται ότι πριν από περίπου μία δεκαπενταετία τουλάχιστον τέσσερις στους δέκα Ελληνες κάπνιζαν συστηματικά.

«Υπάρχει σαφής μείωση του καπνίσματος στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, ωστόσο τα ποσοστά συνεχίζουν να είναι απαράδεκτα υψηλά», σημειώνει στην «Κ» ο πνευμονολόγος-φυματιολόγος, συντονιστής της Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγής της Υγείας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας κ. Μιχάλης Τουμπής και συνεχίζει, «αυτό που επίσης δεν σηκώνει συζήτηση είναι η πρώτη θέση στην Ευρώπη στο παθητικό κάπνισμα. Που σημαίνει ότι είναι επιτακτική η ανάγκη εφαρμογής του αντικαπνιστικού νόμου στην Ελλάδα. Ο νόμος υπάρχει, είναι αυστηρός, αυτό που λείπει διαχρονικά είναι τα συντονισμένα μέτρα εφαρμογής του από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς».

Το προσδόκιμο ζωής

«Πρέπει να τονιστεί ότι το κάπνισμα μειώνει το προσδόκιμο ζωής κατά 10-12 χρόνια, ενώ όσο πιο νωρίς κοπεί τόσο το καλύτερο. Εάν κάποιος κόψει το κάπνισμα πριν από την ηλικία των 40, το προσδόκιμο επιβίωσής του πλησιάζει αυτό του μη καπνιστή», τονίζει ο κ. Τουμπής.

Υπολογίζεται ότι επτά στους δέκα καπνιστές έχουν σκεφθεί να κόψουν το κάπνισμα. Από αυτούς το 30% το επιχειρεί κάθε χρόνο, αλλά μόνο το 3% το καταφέρνει χωρίς βοήθεια. Στην Ελλάδα λειτουργούν 50 ιατρεία διακοπής καπνίσματος σε δημόσιες μονάδες υγείας, με ποσοστά επιτυχίας, δηλαδή αποχή από το κάπνισμα για τουλάχιστον ένα έτος, τα οποία ξεπερνούν το 30%. Τα ιατρεία δέχονται από 2.000 έως 3.000 καπνιστές ετησίως. «Παλιότερα ήταν σπάνιο να έρθουν στα ιατρεία άτομα ηλικίας 25 ή 30 ετών», αναφέρει ο κ. Τουμπής, «τώρα πλέον βλέπουμε όλο και πιο συχνά νέους. Γι’ αυτούς η διακοπή του καπνίσματος είναι θέμα ελευθερίας. Δεν θέλουν να έχουν εξάρτηση από κάτι. Για τις πιο μεγάλες ηλικίες ο βασικός λόγος έχει συνήθως να κάνει με την υγεία».

Οπως επισημαίνει ο κ. Τουμπής, «το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει ο καπνιστής είναι να ξεκαθαρίσει κατά πόσον θέλει πραγματικά να το κόψει. Το δεύτερο βήμα είναι να εξετάσει εάν μπορεί να το κόψει μόνος του ή θα χρειαστεί βοήθεια. Και σε αυτή την περίπτωση μπορεί να απευθυνθεί στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος, τα οποία και θα υποδείξουν την τακτική που πρέπει να ακολουθήσει. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις και μαγικά φάρμακα. Η προσπάθεια είναι όλη πάνω στον καπνιστή». Στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος γίνεται αρχικά η προετοιμασία του καπνιστή μέσα από συνεδρίες για την ημέρα της διακοπής του καπνίσματος. «Οταν διαπιστώσουμε ότι το άτομο είναι έτοιμο, τότε είτε μόνος του είτε με φαρμακευτική υποβοήθηση θα κάνει το μεγάλο βήμα. Αλλωστε, η χρυσή συνταγή είναι η αλλαγή τρόπου ζωής και σκέψεως και κυρίως η διαχείριση της καθημερινότητας χωρίς το τσιγάρο», καταλήγει.

Οι πνεύμονες

Στις επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία των πνευμόνων είναι αφιερωμένη η φετινή παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το κάπνισμα ευθύνεται για τους περισσότερους θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα διεθνώς, ενώ και το παθητικό κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου σε μη καπνιστές. Στην Ευρώπη το 2018, περίπου 430.000 άτομα πέθαναν από καρκίνο των πνευμόνων, ενώ διαγνώστηκαν περισσότερες από 500.000 νέες περιπτώσεις. Στην Ελλάδα πάνω από 7.000 άτομα χάνουν τη ζωή τους λόγω της νόσου. Το κάπνισμα είναι και η κύρια αιτία της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), μιας νόσου η οποία χαρακτηρίζεται από βήχα και δύσκολη-αγωνιώδη αναπνοή. Επιπλέον, επιδεινώνει το άσθμα προκαλώντας παροξυσμούς είτε στους ίδιους τους καπνιστές είτε σε όσους δευτερογενώς καπνίζουν (παθητικοί καπνιστές). Τέλος, τα παιδιά που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης λοίμωξης του αναπνευστικού, πνευμονίας και βρογχίτιδας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ