ΑΡΧΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Η Αθήνα στην Μπιενάλε με το κεφάλι ψηλά<br>

Το θέμα εργασίας της φετινής 13ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, «Common Ground», (το κοινό έδαφος, ο χώρος που μοιραζόμαστε) ταιριάζει γάντι στην Ελλάδα της κρίσης. Η Αθήνα, ως η πλέον δοκιμαζόμενη μητρόπολη από την οικονομική ύφεση στην Ευρώπη, είναι κατεξοχήν ένα τέτοιο πεδίο διεκδικήσεων, μοιράσματος, εδαφικής επαναδιαπραγμάτευσης. Γηγενείς, μετανάστες, διαδηλωτές, ευαισθητοποιημένοι πολίτες, κάτοικοι σε οικονομική καχεξία, δημιουργούν μια νέα αφήγηση υπό τον τίτλο «Made in Athens».

Ο Πάνος Δραγώνας και η Αννα Σκιαδά είχαν μια δύσκολη αποστολή: έπρεπε να οργανώσουν την έκθεση έτσι ώστε αφενός να προσεγγίζει όλα τα μεγάλα θέματα που έφερε στην επιφάνεια η βίαιη αλλαγή στο βιοτικό επίπεδο των τριών τελευταίων ετών, αφετέρου να δίνει στον επισκέπτη ένα σταθερό ιστορικό πλαίσιο. Ετσι επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν ως βασικό άξονα την εξέλιξη της αθηναϊκής πολυκατοικίας, της οποίας η εικόνα επανέρχεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους: στις δύο τεράστιες εμβληματικές φωτογραφίες του Γιώργη Γερόλυμπου με απόψεις της πρωτεύουσας, στην επιλογή ορισμένων χαρακτηριστικών δειγμάτων (με τις υπογραφές αρχιτεκτόνων όπως ο Βαλσαμάκης ή ο Κρόκος), στον τρόπο που είναι στημένες οι μακέτες σαν να κυκλοφορεί ο επισκέπτης ανάμεσα στα κτίρια μιας πόλης.

Παράλληλα, η έκθεση αφηγείται το αθηναϊκό σήμερα, σαν ένα σημείο συνάντησης πολλών διαφορετικών δυνάμεων: υπάρχουν οι φωτογραφίες του φωτορεπόρτερ Δημήτρη Μιχαλάκη, με στιγμιότυπα από βίαια επεισόδια σε διαδηλώσεις. Μια πρωτότυπη έρευνα της ομάδας decaArchitecture που καταγράφει υπνοδωμάτια κατοίκων της πόλης (από ένα Σομαλό μετανάστη, σε έναν Κολωνακιώτη επιχειρηματία). Βίντεο του χαρισματικού Αγγελου Φραντζή που σχολιάζουν τη νέα σκληρή πραγματικότητα των Αθηναίων, τα οποία θίγουν έως και το θέμα της αυτοκτονίας ανθρώπων σε ανέχεια. Μια μελέτη του Γιάννη Αίσωπου για τον Ελαιώνα. Το όραμα της ομάδας AREA για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί ένα οικοδομικό τετράγωνο στο κέντρο της Αθήνας, μέσα από ορισμένες μικρές αλλά θαυματουργές επεμβάσεις, με μια μακέτα που κέρδισε τον θαυμασμό όλων. Το σχέδιο του Ιάσονα Τσάκωνα να δώσει νέα πνοή στο Μεταξουργείο και στον Κεραμεικό.

Οπως αρμόζει σε κάθε έκθεση αρχιτεκτονικής που σέβεται τον εαυτό της υπάρχουν και πρότζεκτ με εννοιολογικό στίγμα: τα φωτογραφικά κολάζ των Point Supreme, η δουλειά του Ανδρέα Αγγελιδάκη, η πρόταση του Antonas Office, μια παιδική χαρά από τους bueger katsota architects. Οι δύο επίτροποι έκαναν εξαιρετική δουλειά στο να συγκολλήσουν όλες τις ψηφίδες της σημερινής Αθήνας, με ένα μελετημένο και σωστά επεξεργασμένο σχέδιο. Μια ένσταση μόνο. Θα χρειαζόταν ίσως μια μικρή συνοπτική περιγραφή για το προφίλ της πρωτεύουσας: αριθμός κατοίκων, παράνομων μεταναστών, γεωγραφική έκταση, τι συμβαίνει στο κέντρο, οικονομικά στοιχεία για την πτώση του βιοτικού επιπέδου, τις προβληματικές γειτονιές. Οι ξένοι επισκέπτες δεν μπορούν να καταλάβουν το πνεύμα μιας πόλης σε μετάλλαξη με μακέτες, χωρίς μια σκιαγράφηση τέτοιου τύπου. Το ελληνικό περίπτερο εγκαινιάζεται σήμερα και η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 25/11.

Online