ΕΛΛΑΔΑ

O Χαϊλέ Σελασιέ, ο Ελύτης, ο Φλέμινγκ και ο Γκορμπατσόφ

Του Θαναση Τσιγγανα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Τι κοινό έχουν ο Ιλία Πριγκοζίν, ο Χαϊλέ Σελασιέ, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Κων/νος Καραμανλής, ο Μακάριος, ο Χάρολντ Πίντερ, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο Αλεξάντερ Φλέμιγκ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος;

Σε πρώτη ανάγνωση καμία. Ολοι τους όμως και μαζί τους δεκάδες άλλοι εξίσου γνωστοί συμπεριλαμβάνονται σ' ένα μεγάλο κατάλογο -που θα μπορούσε να είναι και ο κατάλογος με τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 20ού αιώνα- υπό τον τίτλο: Επίτιμοι διδάκτορες του ΑΠΘ.

75 χρόνια λειτουργίας

Το μεγαλύτερο Πανεπιστήμιο της χώρας, στα 75 χρόνια της λειτουργίας του έχει τιμήσει 334 προσωπικότητες που σημάδεψαν την εποχή τους και λάμπρυναν την επιστήμη και τον πολιτισμό με τα επιτεύγματά τους σε ευρωπαϊκή ή και σε παγκόσμια κλίμακα.

Οι αναγορεύσεις θα έμεναν ένας ακόμη φάκελος στα αρχεία των σχολών εάν μια ιδέα που είχε ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου κ. Βασ. Κόκκας δεν γινόταν πράξη από την Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου.

Το λεύκωμα

Αφορμή υπήρξε η διοργάνωση μιας έκθεσης ντοκουμέντων για τους επίτιμους διδάκτορες στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Φοιτητικής Εβδομάδας, τον Φεβρουάριο του 2002. Ο καθηγητής συνέχισε μετά την έκθεση το κυνήγι της συγκέντρωσης συνολικά 1.000 εγγράφων, φωτογραφιών, τιμητικών διπλωμάτων, δημοσιευμάτων, επιστολών αλληλογραφίας και σπάνιων συγγραμμάτων. Ολα τα ντοκουμέντα (αρκετά αναζητήθηκαν και στο Ιντερνέτ), κατέληξαν πρόσφατα στη δημιουργία ενός μεγάλου λευκώματος για όλους τους επίτιμους διδάκτορες του ΑΠΘ και το περιεχόμενό του... ξαφνιάζει. Ποιος θα το φανταζόταν ότι ο Χαϊλέ Σελασιέ έχει αναγορευτεί, το 1965, επίτιμος διδάκτορας του ΑΠΘ; Και όμως συνέβη καθώς την περίοδο εκείνη το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης είχε δημιουργήσει γέφυρες με την Αιθιοπία. Πραγματικό και αδημοσίευτο μέχρι τώρα ντοκουμέντο αποτελεί η ευχαριστήρια επιστολή του Οδυσσέα Ελύτη προς την πρυτανεία για την τιμητική αναγόρευσή του, το 1978. Ενας δισέλιδος ύμνος στην ελληνική γλώσσα.

Η πρώτη αναγόρευση έγινε το 1931 για να τιμηθεί από τη Νομική Σχολή ο τότε πρωθυπουργός Αλεξανδρος Ζαΐμης. Τους περισσότερους τίτλους σχολών του ΑΠΘ κατέχει ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαίος (5) και ακολουθούν ο Ιλία Πριγκοζίν (3) και η Νίκη Γουλανδρή (3).

Επίτιμοι διδάκτορες έχουν αναγορευτεί επίσης οι Σπύρος Κυπριανού, Γιώργος Βασιλείου, Γεώργιος Ράλλης, Ξενοφών Ζολώτας, το βασιλικό ζεύγος Παύλος και Φρειδερίκη, ο αμερικανός πρόεδρος Χάρι Τρούμαν και ο Αλβανός πρόεδρος Ρετζέπ Μεϊντάνι. Από τον χώρο των γραμμάτων και των τεχνών δεν λείπουν τα ονόματα του Γ. Σεφέρη, του Γ. Ρίτσου, του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, του Κάρολου Τσίζεκ, του Ι. Ξενάκη κ.ά. «Η αναγόρευση σε επίτιμο διδάκτορα αποτελεί ουσιαστικά τίτλο τιμής, αλλά τα κριτήρια επιλογής δεν ήταν πάντα απλώς και μόνο επιστημονικά. Υπήρξαν και πολιτικά ή κοινωνικά ή ακόμη και εθνικά κριτήρια» λέει ο κ. Κόκκας.

Το ΑΠΘ έχει αποδείξει όμως ότι σε πολλές περιπτώσεις αντιλαμβάνεται «τα σημεία των καιρών» ή βλέπει πιο μπροστά από την εποχή του, αφού ανάμεσα στις τιμώμενες προσωπικότητες είναι ο Λικ Μοντανιέ (aids), ο Τ. Μπεστ (ινσουλίνη), ο Μάικλ Δερτούζος (Πληροφορική), ο Π. Κρούτζεν (όζον), Π. Μίλερ (DDT), Λ. Χόφμαν (φυσικό περιβάλλον). Συνολικά το ΑΠΘ έχει τιμήσει περισσότερους από 110 Ελληνες, Κύπριους και Ελληνοαμερικανούς, 48 Γερμανούς, 42 Γάλλους, 31 Αμερικανούς, 20 Βρετανούς, 12 Σουηδούς, 11 Ιταλούς, 8 Αυστριακούς, 7 Ρώσους, 7 Ελβετούς και άλλες 28 προσωπικότητες από διάφορες χώρες του κόσμου. Ομως οι γυναίκες που τιμήθηκαν με αυτόν τον τίτλο είναι μόνον επτά.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ