ΑΡΧΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Αποκατάσταση Μεταξουργείου

Δημητρης Ρηγοπουλος

To Μεταξουργείο σήμερα παρουσιάζει δύο όψεις: την ημέρα εξακολουθεί να είναι μία από τις πιο υποβαθμισμένες συνοικίες του κέντρου της Αθήνας. Οι οικονομικοί μετανάστες αποτελούν πλέον υπολογίσιμη πληθυσμιακά ομάδα, ενισχύοντας την αίσθηση της γειτονιάς, τουλάχιστον στη διάρκεια της ημέρας. Γιατί τις βραδινές ώρες το σκηνικό αλλάζει: η περιοχή, προφανώς λόγω φθηνών ενοικίων, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στον χώρο της αναψυχής. Μικρός, προς το παρόν, αριθμός καφέ, εστιατορίων και μπαρ συγκροτεί μία νέα, υπό ανάπτυξιν, εστία νυχτερινής διασκέδασης, στο ευρύτερο τρίγωνο Ψυρρή - Μεταξουργείο - Γκάζι.

Ανακαίνιση όψης

Στο κέντρο του Μεταξουργείου, το ομώνυμο συγκρότημα, μία σχεδόν εγκαταλελειμμένη συστάδα νεοκλασικών σπιτιών, παραμένει αδικαιολόγητα αναξιοποίητη. Με εξαίρεση την ανακαίνιση των όψεων από την Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας (το έργο βρίσκεται στο τέλος του), τα κτίρια είναι ερειπωμένα με καμένες ή ετοιμόρροπες στέγες. O δήμος Αθηναίων, ιδιοκτήτης της παλιάς μονάδας επεξεργασίας μεταξιού από το 1993, δείχνει σήμερα αποφασισμένος να προχωρήσει στην αποκατάσταση του Μεταξουργείου και στη μετατροπή του σε χώρο πολλαπλών πολιτιστικών χρήσεων, βάσει σχετικής μελέτης που εκπόνησε η Διεύθυνση Αρχιτεκτονικού του δήμου. Το μοντέλο αξιοποίησης θα επιχειρήσει να συγκεράσει κοινωφελείς δραστηριότητες πολιτιστικού χαρακτήρα και ήπιες χρήσεις αναψυχής, πιθανότατα στο πρότυπο της γειτονικής «Αθηναΐδος».

Τέσσερις χρήσεις

Οι προτεινόμενες χρήσεις του αποκατεστημένου συγκροτήματος είναι τέσσερις: ψηφιακή βιβλιοθήκη, εκθεσιακός χώρος, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων (και για προβολές) καθώς και παιδικό τμήμα. O γενικός σχεδιασμός του συγκροτήματος βασίζεται στον ανά δύο συνδυασμό των λειτουργιών. H λύση που επιλέχθηκε ήταν η από κοινού ανάπτυξη της βιβλιοθήκης - κέντρου ηλεκτρονικής ενημέρωσης με τον εκθεσιακό χώρο και ο συνδυασμός του παιδικού τμήματος με την αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. Το πρώτο τμήμα (ψηφιακή βιβλιοθήκη - εκθεσιακός χώρος) θα καταλάβουν το σκέλος του κτιρίου που βρίσκεται στη γωνία των οδών Λεωνίδου και Μυλλέρου, μέχρι τον πεζόδρομο της οδού Γερμανικού και το δεύτερο, με το παιδικό τμήμα και την αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, στη συμβολή της Μεγάλου Αλεξάνδρου με τη Μυλλέρου.

Στην παλιά μορφή

Το Μεταξουργείο, σε σχέδια του Δανού αρχιτέκτονα Χριστιανού Χάνσεν, διέκοψε τη λειτουργία του το 1886, όταν ο ιδιοκτήτης του, ο Γεώργιος Δουρούτης, μετέτρεψε το κτίριο σε κατοικίες προς αξιοποίηση. Ετσι σήμερα, η όψη του παλιού εργοστασίου θυμίζει περισσότερο οργανωμένη οικιστική μονάδα παρά βιομηχανικό συγκρότημα. Με αυτή την ευκαιρία το ενιαίο, τότε, οικοδομικό τετράγωνο κατατμήθηκε και διανοίχτηκαν οι οδοί Γιατράκου και Γερμανικού. H μετασκευή του συγκροτήματος αλλοίωσε το αρχικό σχέδιο του Χάνσεν, προκαλώντας σημαντικές καταστροφές. Επιλογή της μελέτης είναι να υιοθετηθεί η παλαιότερη μορφή του συγκροτήματος στην πλήρη του έκταση και με χρήση μεταξουργείου, καθώς αυτή «είναι η χρήση που διατηρήθηκε όλα αυτά τα χρόνια στις συνειδήσεις».

Έντυπη