του ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΙΑΛΙΟΥ φωτογραφίες: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΖΑΒΟΣ

Καμία δικαιολογία δεν έχουν πλέον οι περίπου 500.000 ιδιοκτήτες εγκαταλελειμμένων οχημάτων που σαπίζουν στους δρόμους και στις ρεματιές ανά την επικράτεια, μολύνοντας το περιβάλλον. Δώδεκα κέντρα διαχείρισης παλαιών οχημάτων περιμένουν το παλιό σας αυτοκίνητο για να το ανακυκλώσουν, δίνοντας λύση σ' ένα λειτουργικό και αισθητικό πρόβλημα χωρίς να σας ζητούν οικονομικά ανταλλάγματα. Μετά την παράδοση, μπορείτε να φύγετε με τη συνείδησή σας καθαρή και το περιβάλλον λιγότερο επιβαρυμένο.

Ηαλήθεια είναι ότι δεν θα άντεχα να παρακολουθήσω αυτή τη διαδικασία για το δικό μου αυτοκίνητο. Oπως και για τους περισσότερους, το αυτοκίνητό μου φιλοξένησε χαρές και λύπες, έγινε το μέσο για τις εκδρομές της παρέας και συνδέθηκε με ξεχωριστές στιγμές και αναμνήσεις. Ωστόσο, θα αισθανθώ καλύτερα γνωρίζοντας πως όταν το Ι.Χ. μου εγκαταλείψει τους μάταιους τούτους δρόμους, δεν θα καταλήξει ένα τεράστιο σκουπίδι σε μια χωματερή, αλλά θα ανακυκλωθεί.

Παρ' όλο που δεν είναι ακόμα ιδιαίτερα γνωστό, στην Ελλάδα υπάρχει πλέον αυτή η δυνατότητα, όπως άλλωστε και στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Eνωση. Η διαχείριση των παλαιών οχημάτων θεσπίστηκε με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία 2000 /53/ΕΚ. Στην Ελλάδα θεσμοθετήθηκε με το Nόμο 2939/2001 και το Προεδρικό Διάταγμα 116/2004.

Η Οδηγία αυτή ορίζει πως την οργάνωση των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης την έχουν οι ίδιοι οι παραγωγοί ή οι εισαγωγείς· στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, δημιουργήθηκε από τους επίσημους αντιπροσώπους και εισαγωγείς αυτοκινήτων, η ΕΔΟΕ (Εναλλακτική Διαχείριση Οχημάτων Ελλάδας), μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία. Ο επικεφαλής της, κ. Επαμεινώντας Βοναζούντας, εξηγεί στο ΟΙΚΟ τους λόγους για τους οποίους επιβάλλεται η οικολογική διαχείριση των παλαιών οχημάτων.

«Τα αυτοκίνητα, και ειδικά τα παλαιότερα, περιέχουν ουσίες επικίνδυνες, όπως μόλυβδο και οξέα, υδράργυρο, κάδμιο, ορυκτέλαια, ελαστικά και άλλα. Μέχρι σήμερα, τα παλιά αυτοκίνητα κατέληγαν στην καλύτερη περίπτωση σε μάντρες, όπου αφαιρείτο ό,τι μπορούσε να πουληθεί ως ανταλλακτικό και τα υπόλοιπα τμήματά του πετιούνταν, ενώ στη χειρότερη, τα αυτοκίνητα σάπιζαν στους δρόμους των πόλεων ή ακόμα και σε χωράφια ή ρεματιές, επιβαρύνοντας τη μόλυνση του περιβάλλοντος.»

Σύμφωνα με στοιχεία του ΣΕΑΑ (Σύνδεσμος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων) κάθε χρόνο εγκαταλείπονται περίπου 25.000 αυτοκίνητα, ενώ το σύνολο των παρατημένων Ι.Χ. σε όλη την Ελλάδα ξεπερνάει το μισό εκατομμύριο! Τα περισσότερα από αυτά εμφανίζονται «στα χαρτιά» να έχουν αποσυρθεί προσωρινά, με βάση μια διάταξη του υπουργείου Μεταφορών που δίνει το δικαίωμα στον κάτοχο του αυτοκινήτου να παραδώσει προσωρινά τις πινακίδες αποφεύγοντας την πληρωμή τελών κυκλοφορίας. «Το αυτοκίνητο θεωρείται περιουσιακό στοιχείο και '

οι ιδιοκτήτες του δύσκολα το παραδίδουν, ακόμη κι αν δεν πρόκειται ποτέ να το ξαναχρησιμοποιήσουν», μας λεει ο κ. Βοναζούντας. «Γι' αυτό και πολλοί κάνουν κακή χρήση αυτής της ρύθμισης, γεμίζοντας τους δρόμους των πόλεων με εγκαταλελειμμένα Ι.Χ.».

Στο κέντρο ανακύκλωσης

Σήμερα, λοιπόν, η λύση του προβλήματος είναι εφικτή. Στον ένα χρόνο λειτουργίας του προγράμματος εναλλακτικής διαχείρισης οχημάτων -Δεκ. 2004 έως και Δεκ. 2005- έχουν ανακυκλωθεί 7.664 οχήματα. Από τα οχήματα αυτά συλλέχθηκαν 178,5 τόνοι ελαστικών, 1,2 τόνοι καταλύτες, 19,3 τόνοι ορυκτελαίων, 6,7 τόνοι υγρών ψυγείου και 1,2 τόνοι υγρών φρένων. Το σύνολο σχεδόν των αυτοκινήτων ανακυκλώθηκε στη Bόρεια Ελλάδα, καθώς εκεί βρίσκονται οι περισσότερες εγκαταστάσεις που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί. Τρεις μονάδες κοντά στην Αθήνα αδειοδοτήθηκαν πρόσφατα, ενώ ακόμη 22 βρίσκονται στη διαδικασία αδειοδότησης.

Μία από τις εν λειτουργία μονάδες βρίσκεται στα Οινόφυτα και ανήκει στον κ. Αρχιμήδη Νεονάκη. Ξεναγός μας στη διαδικασία ανακύκλωσης οχημάτων, που χωρίζεται σε πέντε βασικά στάδια, είναι ο διευθυντής της μονάδας, κ. Γιώργος Συρανίδης.

Βήμα πρώτο: Το αυτοκίνητο μεταφέρεται σε ειδικό χώρο όπου αφαιρούνται οι ζάντες με τα ελαστικά. Οι ζάντες, εφόσον είναι κατασκευασμένες από αλουμίνιο, ανακυκλώνονται επί τόπου, ενώ διαφορετικά αποστέλλονται στις καμίνους της χαλυβουργίας. Τα ελαστικά παραδίδονται σε εταιρεία ανακύκλωσης ελαστικών, την Ecoelastica. Στη συνέχεια αφαιρείται η μπαταρία, απομακρύνονται τα υγρά της και στέλνονται για απανεργοποίηση. Οι μπαταρίες αποστέλλονται στο ΣΥΔΕΣΙΣ (Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης Χρησιμοποιημένων Συσσωρευτών). Κατόπιν, αφαιρούνται τα μεγάλα πλαστικά τμήματα, όπως οι προφυλακτήρες, εφόσον είναι φτιαγμένοι από ανακυκλώσιμα υλικά -οι προφυλακτήρες από πολυεστέρα, για παράδειγμα, δεν ανακυκλώνονται- και ο καταλύτης. Eνα μέρος του καταλύτη ανακυκλώνεται -στην Ελλάδα υπάρχουν δύο εταιρείες διαχείρισης καταλύτη- και το υπόλοιπο φεύγει για το εξωτερικό.

Βήμα δεύτερο: Το αυτοκίνητο μεταφέρεται σε διαφορετικό χώρο και τοποθετείται σε ικρίωμα. Ο μηχανικός της μονάδας αφαιρεί τα ορυκτέλαια από τον κινητήρα και το σασμάν, τα υγρά φρένων, τα υγρά ψυγείου και τη βενζίνη. Τα υλικά αυτά συγκεντρώνονται σε ξεχωριστές δεξαμενές και αποστέλλονται για ανακύκλωση. Τα μεν υγρά γιατί είναι επιβαρυντικά για το περιβάλλον, η δε βενζίνη γιατί είναι επικίνδυνο να προκαλέσει έκρηξη κατά τη συμπίεση του οχήματος. Τέσσερα στα πέντε εγκαταλελειμμένα Ι.Χ. έχουν ξεχασμένα έως και 20 λίτρα βενζίνης!

Βήμα τρίτο: Αφαιρούνται τα τζάμια και στη συνέχεια το αυτοκίνητο τοποθετείται με γερανό στο λεγόμενο «ψαλίδι», που το συμπιέζει και το τεμαχίζει. Το εν λόγω μηχάνημα μπορεί να καταστρέψει έως και 75 αυτοκίνητα την ημέρα!

Βήμα τέταρτο: Τα συμπιεσμένα υλικά ρίχνονται σε ένα σωρό. Κατόπιν τοποθετούνται σε ειδικό μηχάνημα που τα αλέθει και ξεχωρίζει τα μέταλλα από τα μη ανακυκλώσιμα υλικά. Σταδιακά αφαιρούνται ο σίδηρος, ο χαλκός, το αλουμίνιο και τα μη σιδηρούχα μέταλλα. Στο τέλος μένει το λεγόμενο «σκουπίδι», που δεν μπορεί να ανακυκλωθεί ή να επαναχρησιμοποιηθεί και πετιέται.

Βήμα πέμπτο: Το αλουμίνιο τήκεται σε δύο φούρνους, που αδειάζουν στο φούρνο κραματοποίησης. Εν συνεχεία ρίχνεται σε καλούπια και ψύχεται. Οι πλάκες αλουμινίου συσκευάζονται και πωλούνται.

Σημεία παράδοσης αυτοκινήτων προς απόσυρση

Νομός Αττικής
• Αρχιμήδης Νεονάκης Α.Ε., Ασπρόπυργος (θέση Κύριλλος),T 210 553 7000.
• Athens Metal Recycling, Ασπρόπυργος (θέση Aγιος Γεώργιος, Λ. ΝΑΤΟ),T 210 559 6303, 559 6668

Νομός Βοιωτίας
• Αρχιμήδης Νεονάκης Α.Ε., Οινόφυτα (θέση Ρουμάνια),T 22620 30 930.

Νομός Θεσσαλονίκης
• Νομός Θεσσαλονίκης Αειφόρος Α.Ε., Σίνδος (12ο χλμ.εθν. οδού Θεσ/νίκης - Βέροιας),T 2310 790 175.
• Αφοί Κωνσταντινίδη Α.Ε., Νεοχωρούδα (11ο χλμ. παλαιάς εθν. οδού Θεσ/νίκης - Κιλκίς),T 2310 781 132.
• Σ.& Ελ. Χατζόπουλος, Θέρμη(14ο χλμ. εθν. οδού Θεσ/νίκης -Ν. Μουδανιών), T 2310 465 511.
• Υιοί Ι. Μπακιρτζίδη Ο.Ε., Σίνδος(11ο χλμ. Θεσ/νίκης - Βέροιας),T 2310 722 931.

Νομός Κοζάνης
• Π. & Γ. Σεμερτζίδης, Κοζάνη(7ο χλμ. Κοζάνης - Καστοριάς),T 24610-95 420.

Νομός Πέλλας
• Μ. Σαραντίδου, Γιαννιτσά(2ο χλμ. Γιαννιτσών - Εδέσσης),T 23820 27 092.

Νομός Ξάνθης
• Scrap Thrakis, Ξάνθη(2ο χλμ. Ξάνθης - Καβάλας),T 25410 65 590.

Νομός Πρεβέζης
• Ηπειροκίνηση ΑΕΒΕ, Φιλιππιάδα(4ο χλμ. Φιλιππιάδας - Πρεβέζης),T 26830 29 120.

Νομός Αχαΐας
• Διαλυτήριο Οχημάτων Αχαΐας, Πάτρα (38ο Οικοδομικό Τετράγωνο ΔΙΠΕ Πατρών, οδός Β3),T 2610 647 164.