Της ΤΟΥΣΑΣ ΖΑΠΠΑ

Μειώνετε τον όγκο των σκουπιδιών σας και ανανεώνετε εύκολα τα φυτά σας με μερικές απλές κινήσεις. Το να παρασκευάσετε το κομπόστ σας είναι απλή υπόθεση.

Είναι η φυσική διαδικασία που μετατρέπει τα οργανικά απόβλητα (φρούτα, λαχανικά κ.λπ.) σε ένα πλούσιο λίπασμα. Η κομποστοποίηση είναι η λύση για τα οργανικά απορρίμματα, που είναι περίπου τα μισά από τα σκουπίδια του σπιτιού μας. Κι αν το κομπόστ δεν είναι ακόμα πολύ δημοφιλές στη χώρα μας, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες κάποιων δήμων (όπως π.χ. Αμφίκλειας ή Πετρούπολης), αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει θέση. Αρκεί να πούμε ότι η Ελλάδα έχει εναρμονιστεί με την κοινοτική οδηγία που ζητά για το 2010 μείωση των βιοαποικοδομήσιμων αποβλήτων κατά 25% σε σχέση με το 1995 και κατά 65% για το 2020.

Δεν χρειάζεται να έχετε κήπο

Αποφασίσατε να κάνετε κομπόστ; Δεν είναι ανάγκη να μένετε σε σπίτι με κήπο. Είναι μια διαδικασία που μπορείτε να κάνετε κάλλιστα ακόμα και στο μπαλκόνι σας. Χρειάζεστε έναν ειδικό κάδο, λίγο χώμα κήπου, λίγους γεωσκώληκες (την πρώτη φορά), ένα μακρύ ξύλο για ανακάτεμα και (αν θέλετε) έναν μικρό κάδο για τη συλλογή των σκουπιδιών στην κουζίνα.

Ξεκινήστε με μια στρώση χαρτιού και χαρτονιού για να βελτιώσετε τη στράγγιση του εδάφους στη βάση. Ρίξτε τα οργανικά υλικά της κουζίνας και προσθέστε φύλλα και κλαδιά με λίγο χώμα. Φροντίστε ώστε ο κάδος να περιέχει ποικιλία από όλα τα υλικά. Τα σκουλήκια είναι το κλειδί γι' αυτού του είδους την κομποστοποίηση. Στην πραγματικότητα, ο σωρός του κομπόστ είναι μια μεγάλη αποικία σκουληκιών. Ανακατεύετε το μείγμα με ένα μακρύ ξύλο, για να το εμπλουτίζετε με οξυγόνο, και κάντε… υπομονή. Σε περίπου 3 μήνες θα έχετε το πρώτο σας κομπόστ.

Προσοχή στη... συνταγή

Η σύνθεση του κομπόστ μοιάζει με τη μαγειρική. Το μυστικό βρίσκεται στο ποια συστατικά θα χρησιμοποιήσουμε και ποια όχι. Κι όπως η μαγειρική γίνεται στην κουζίνα, έτσι και για το κομπόστ ο ίδιος χώρος είναι η πηγή των συστατικών του. Το κομπόστ είναι και λίγο χημεία, αφού είναι το τελικό προϊόν ενός σύνθετου διατροφικού πλέγματος ανάμεσα σε εκατοντάδες διαφορετικών οργανισμών (βακτήρια, σκουλήκια, έντομα και μύκητες). Κατά τη διάρκεια της κομποστοποίησης οι οργανισμοί αυτοί αποδομούν τα οργανικά υλικά του σωρού, παράγοντας διοξείδιο του άνθρακα, θερμότητα και νερό.

Ολες οι οργανικές ουσίες είναι κατάλληλες για κομποστοποίηση. Τα μικρόβια χρησιμοποιούν το άζωτο για να αναπτύσσονται και τον άνθρακα για ενέργεια. Ο σωρός που θα φτιάξετε, λοιπόν, χρειάζεται την κατάλληλη αναλογία από υλικά πλούσια σε άνθρακα και άλλα πλούσια σε άζωτο. Η ιδανική αναλογία είναι δύο μέρη από τα υλικά με άνθρακα προς ένα μέρος από εκείνα με άζωτο. Ενας σωρός φτιαγμένος από πολλά είδη πλούσια σε άζωτο θα δημιουργήσει δυσάρεστες οσμές, ενώ ένας σωρός πλούσιος σε άνθρακα επιβραδύνει την αποσύνθεσή του.

Τι πρεπει να προσεχουμε

•   Τι βάζουμε μέσα στους κάδους:
Απορρίμματα κουζίνας (π.χ. τσόφλια αυγών), φρούτα και λαχανικά, κόκκους και φίλτρα καφέ, φακελάκια τσαγιού, παλιά βαμβακερά, μεταξωτά ή μάλλινα είδη ρουχισμού (σκισμένα), σκουπίδια από πάτωμα, κομματάκια μαλλιών ή νυχιών, χαρτικά και χαρτόνια, χαρτί κουζίνας, χαρτοπετσέτες, περιττώματα από κουνέλια ή χάμστερ, σκόνη από ηλεκτρική σκούπα, τρίμματα ξύλου, γκαζόν, κλαδέματα, οικιακά φυτά, χλωρά φυτά, φύλλα, φλούδες κορμών, άχυρα, πριονίδια, στελέχη καλαμποκιού, ξεραμένο γκαζόν και αγριόχορτα, στάχτη από ανεπεξέργαστο ξύλο, άχυρο

•   Τι παραλείπουμε
Περιττώματα σκύλου ή γάτας, τρίμματα από κοκ και γαιάνθρακα, γαλακτοκομικά προϊόντα, πάνες μιας χρήσης, απορρίμματα κρεάτων και ψαριών, λιπαρές ουσίες, έλαια ή λίπη, άρρωστα ή μολυσμένα από έντομα φυτά, φλούδες από εσπεριδοειδή, χρωματιστά ή μη ανακυκλώσιμα χαρτιά (π.χ. γκλασέ)

Πώς επιλέγουμε κάδο

1. Για τον κήπο: «Πρέπει να έχει το σωστό μέγεθος», λέει ο κ. Γιώργος Παππάς, από την εταιρεία «Βελτιωτική». «Ο μικρότερος δεν θα χωράει όλα τα απόβλητα και ο μεγαλύτερος θα είναι μισοάδειος, με αποτέλεσμα να μη λειτουργεί σωστά. Πρέπει να τοποθετείται πάνω σε επίπεδο αφρατεμένο χώμα και μόνο. Ποτέ σε μπετόν, πλακάκια κ.λπ. Στραγγίζει στο χώμα και μόνο από το χώμα μπορούν να εισέλθουν στα κομπόστ οι ωφέλιμοι οργανισμοί».
2. Για το μπαλκόνι: Επιλέγουμε ένα συλλέκτη με σχήμα κυκλικό, χωρίς εσωτερικές γωνίες, για να μην ευνοείται η δημιουργία εστιών από ανεπιθύμητα βακτηρίδια. Πρέπει να διαθέτει συλλέκτη συλλογής υγρού κομπόστ με βρύση, καθώς και να έχει τη δυνατότητα να δεχτεί επιπλέον επίπεδα κομποστοποίησης. Οι γαιοσκώληκες είναι απαραίτητοι - ο κάδος του μπαλκονιού δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αυτούς.
3. Για τα «απαγορευμένα» υλικά. Τα οργανικά υλικά που δεν επιτρέπεται να μπουν στους κάδους κήπου ή μπαλκονιού, μπορούν να κομποστοποιηθούν σε ειδικούς περιστρεφόμενους κάδους ή σε πολύ μικρούς κάδους κουζίνας που λειτουργούν με ΕΜ (Effective Microorganisms). Οι περιστρεφόμενοι κάδοι λειτουργούν αυτόνομα και κομποστοποιούν όλα τα «απαγορευμένα» υλικά, όπως μαγειρεμένα φαγητά, κρέατα, φλούδες από εσπεριδοειδή κ.λπ. Οι μικροί κάδοι της κουζίνας λειτουργούν συμπληρωματικά με τους κάδους κήπου ή μπαλκονιού. Κομποστοποιούν κι αυτοί τα ίδια οργανικά υλικά.

•   Πόσο κοστίζουν

Υπάρχουν σε διάφορα μεγέθη και διάφορες ποιότητες. Οι κάδοι για τον κήπο έχουν τιμές από 50 έως 220 ευρώ (+19% ΦΠΑ) ανάλογα με το μέγεθος, ενώ οι κάδοι μπαλκονιού ξεκινούν από 99 ευρώ και φτάνουν τα 130 ευρώ (+19% ΦΠΑ). Υπάρχουν και οι περιστρεφόμενοι κάδοι μπαλκονιού, που ξεκινούν από 400 ευρώ.

Εταιρείες απ' τις οποίες μπορείτε να τους προμηθευτείτε:

ΒΕΛΤΙΩΤΙΚΗ, Παππάς Γιώργος, T 210 67 16 227, www.veltiotiki.gr
ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΑΔΑΚΟΥ, Χρυσαδάκου Ειρήνη, T 210 34 58 257, www.chrisadakoy.gr
BIOCOMPOSTER, Λιβιεράτος Αλέξανδρος, T 210 42 20 325, www.biocomposter-gr.com
VEKKOSGARDEN, Βέκκος Κορνήλιος, T 210 80 32 373, www.vekkosgarden.gr
ECOTECH heldermann, Δημάκος Γιώργος, T 210 54 40 558, www.ecotech-heldemann.com
SUC HELLAS, Αγγελακόπουλος Παναγιώτης, T 210 97 19 180, www.suchellas.gr

Info: Πληροφορίες για το κομπόστ αντλήσαμε από το άκρως κατατοπιστικό βιβλίο «Τα μυστικά του κομπόστ» του Ken Thompson, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Αθ. Σταμούλης. Σελίδες: 192 - Τιμή: 17,50 ευρώ