ΛIOYIΣ ΛAΦAM

Tο κείμενο που ακολουθεί είναι του αρχισυντάκτη του αμερικανικού περιοδικού Harper's Weekly και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά τον Oκτώβριο του 2005. Aναδημοσιεύεται εδώ με την ευγενική άδεια των υπευθύνων του περιοδικού.

«Και αποτολμώ την προκλητική δήλωση ότι εάν η αμερικανική δημοκρατία πάψει να κινείται προς τα μπρος σαν ζωντανή δύναμη, επιζητώντας μέρα και νύχτα με ειρηνικά μέσα να βελτιώσει την τύχη των πολιτών μας, τότε ο φασισμός και ο κομμουνισμός, βοηθούμενοι, αθέλητα ίσως, από τον παλαιάς γραμμής συντηρητικό Ρεπουμπλικανισμό, θα αποκτήσουν μεγάλη δύναμη στη χώρα μας».

Φραγκλίνος Ρούζβελτ 4 Νοεμβρίου 1938

O γνωστός ηθοποιός Mάρτιν Σιν, στο περιθώριο της δίκης του, αφού συνελήφθη έξω από την αεροπορική βάση Bάντεμπεργκ, όταν συμμετείχε σε διαδήλωση εναντίον της «στρατιωτικοποίησης του διαστήματος». Πίσω του διακρίνονται υποστηρικτές του να διαδηλώνουν για τον ίδιο σκοπό (φωτ.: A.P./ Nick Ut)

ΤO 1938 η λέξη «φασισμός» δεν είχε ακόμα μετατραπεί σε συντετμημένη μεταφορά για όλα τα ανείπωτα κακά και τα κτηνώδη εγκλήματα του κόσμου, και συναντώντας αυτή την προφητική παρατήρηση του προέδρου Ρούζβελτ σε ένα δοκίμιο του Ουμπέρτο Εκο, θα μπορούσα να τη διαβάσω σαν πρόζα μάλλον παρά σαν ποίηση - μια αναφορά όχι στους Τέσσερις Ιππότες της Αποκαλύψεως ή στην Κόλαση αλλά στις πολιτικές θεωρίες που βλέπουν τους πολίτες ως ιδιοκτησία της κυβέρνησης, εύθυμους χωρικούς που ευχαρίστως ανεμίζουν σημαίες και πηγαίνουν στον πόλεμο, ευγνώμονες για την καλή τύχη που τους εξασφάλισε τη φροντίδα του υπέροχου ηγέτη. ΄H, πιο εμφατικά, όπως άρεσε στον Μπενίτο Μουσολίνι να λέει, «Τα πάντα εντός του κράτους. Τίποτα εκτός του το κράτους. Τίποτα εναντίον του κράτους».

Οι θεωρίες αυτές ήταν δημοφιλείς στην Ευρώπη της δεκαετίας του 1930 (πλήθη που ζητωκραύγαζαν, μουσική μπάντας που ξεσήκωνε, υπέροχες στρατιωτικές στολές), και στις ΗΠΑ απαριθμούσαν μεταξύ των θαυμαστών τους αρκετούς σημαντικούς ανθρώπους που πίστευαν ότι μία κάπως τροποποιημένη μορφή φασισμού (εξουσία επενδυμένη στις τράπεζες και στις μεγάλες εταιρείες αντί για το στρατό) θα έβγαζε τη χώρα από την ερημιά της Μεγάλης Υφεσης, θα έβαζε τέλος στις εργατικές ταραχές της Πενσυλβάνιας, θα έκανε να σωπάσουν οι φωνές της σοσιαλιστικής αίρεσης και της δημοκρατικής αμφισβήτησης.

«Πρωτο-Φασισμός»

Ο Ρούζβελτ εκτιμούσε το μέγεθος της δημοτικότητας του φασισμού στο πολιτικό ταμείο· το ίδιο κάνει και ο Εκο, ο οποίος πασχίζει στο δοκίμιο «Ur-Fascism» («Πρωτο-Φασισμός») που δημοσιεύτηκε στο New York Review of Books το 1995, να υποστηρίξει ότι είναι λάθος να μετατρέπουμε τον φασισμό σε φιλολογικό σχήμα λόγου. Ανακαλώντας από την ιστορική μνήμη μόνο τις έντονες και οικείες εικόνες φασιστικής τυραννίας (εκτελεστικά αποσπάσματα της Γκεστάπο, σοβιετικά στρατόπεδα εργασίας, οι καπνοδόχοι της Τρεμπλίνκα), χάνουμε από το οπτικό μας πεδίο τις βασισμένες στην πίστη πρωτοβουλίες που στήριξαν την άνοδο των τυράννων στη δόξα. Τα διάφορα πειράματα φασιστικής διακυβέρνησης, στη Ρωσία και στην Ισπανία όπως και στην Ιταλία και τη Γερμανία, δεν εξαρτήθηκαν από ένα μόνο δογματικό χαρτοφυλάκιο· γι' αυτό ο Εκο, αναζητώντας το κοινό τους έδαφος, δεν ψάχνει για μια ενοποιητική αρχή ή ένα βασικό κείμενο. Επιχειρεί να περιγράψει έναν τρόπο σκέψης και μια νοοτροπία, και κοσκινίζοντας την ποικιλία των φανταστικών και συχνά αντιφατικών εννοιών -ναζιστικός παγανισμός, εθνικιστικός καθολικισμός του Φράνκο, κορπορατισμός του Μουσολίνι, κ.λπ.- βρίσκει ένα σύνολο αξιωμάτων στα οποία συμφωνούν όλοι οι φασισμοί. Ανάμεσα στα πιο αξιοσημείωτα:

«Aντίρρηση=προδοσία»

Η αλήθεια αποκαλύπτεται μία φορά και μόνο μία.

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι εξ ορισμού διεφθαρμένη γιατί δεν αντιπροσωπεύει τη φωνή του λαού, που είναι η φωνή του υπέροχου ηγέτη.

Kάτοικος του Mέριλαντ δηλώνει δημοσίως, μαζί με άλλους συμπατριώτες του, την αντίθεσή του στην πρόσληψη του Πολ Γούλφοβιτς ως διοικητή της Παγκόσμιας Tράπεζας, στις 31 Mαρτίου του 2005. Διαβάζουμε στο πλακάτ που κρατάει: «Γούλφοβιτς, αρχιτέκτονας δυστυχίας. Πόλεμος - Ψέματα - Aπώλειες - Θάνατος» (φωτ.: EPA/Matthew Cavanaugh).

Το δόγμα υπερβαίνει τη λογική και η επιστήμη είναι πάντα ύποπτη.

Η κριτική σκέψη ανήκει σε εκφυλισμένους διανοούμενους που προδίδουν τον πολιτισμό και υπονομεύουν τις παραδοσιακές αξίες.

Η εθνική ταυτότητα καθορίζεται από τους εχθρούς του έθνους.

Η αντίρρηση ισοδυναμεί με προδοσία.

Διαρκώς εμπόλεμο, το κράτος πρέπει να κυβερνά με τα όργανα του φόβου.

Οι πολίτες δεν δρουν - παίζουν τον δευτερεύοντα ρόλο του «λαού» στη μεγάλη όπερα που είναι το κράτος.

Ο Εκο δημοσίευσε το δοκίμιό του πριν από δέκα χρόνια, όταν δεν ήταν τόσο εύκολο, όπως έγινε αργότερα, να δει κανείς τα τεκμήρια του φασιστικού αισθήματος στον χαρακτήρα μιας αμερικανικής κυβέρνησης. Ο Ρούζβελτ πιθανώς δεν θα εκπλησσόταν. Λόγω της αισθητής αντίδρασης που συνάντησε τόσο στο New Deal όσο και στην πίστη του σ' έναν οργανισμό όπως ο ΟΗΕ μπορούσε να κρίνει τη δύναμη των ρατσιστικών παθών της Αμερικής και την αγριότητα των προκαταλήψεών της εναντίον των διανοουμένων. Οπως είχε προβλέψει, έτσι συνέβη. Η αμερικανική δημοκρατία νίκησε τις μάχες της Νορμανδίας και της Ιβοζίμα, αλλά οι νίκες στο εξωτερικό δεν εμπόδισαν την υποχώρηση της δημοκρατίας στο εσωτερικό, όπου μετά το 1968 η χώρα έπαψε πλέον να κινείται «προς τα μπρος σαν μια ζωντανή δύναμη, επιζητώντας μέρα-νύχτα να βελτιώσει τη μοίρα των πολιτών της», και τώρα, εξήντα χρόνια από τότε που έπεσε η βόμβα στη Χιροσίμα, δεν χρειάζεται μεγάλο ταλέντο ανάγνωσης των ταμειακών ζυγαριών του Wal-Mart για να καταλάβει κανείς πως ο φασισμός, και όχι η δημοκρατία, κέρδισε την καρδιά και το νου της «Μεγαλύτερης Γενιάς», και ενίσχυσε το βάρος της και τη δύναμή της στις λαμπερές θάλασσες και καρποφόρες πεδιάδες της Αμερικής.

Μερικοί χολωμένοι φιλελεύθεροι διανοούμενοι εξακολουθούν να θρηνούν για το γεγονός, να γράφουν βιβλία για τον καλό παλιό καιρό όταν ο καθένας δικαιούνταν να διαβάζει μόνο αυτός την αλληλογραφία του. Ακούω το μήνυμά τους και νιώθω τον πόνο τους, συμμερίζομαι το παράπονό τους, όπως επίσης εύχομαι να έγραφε ακόμα τραγούδια ο Κόουλ Πόρτερ και να έκαναν ακόμα ταινίες η Τζιν Χάρλοου και ο Ρόμπερτ Μίτσαμ. Ομως αυτά που πέρασαν δεν ξανάρχονται πια, και δεν χρησιμεύει σε τίποτα να θρηνείς που δεν καλπάζουμε πια με την άμαξα στη Φιλαδέλφεια παρέα με τον Τόμας Τζέφερσον. Η στάση αυτή είναι άνανδρη και γαλλική, χαρακτηριστική των εξασθενημένων εστέτ που αρνούνται να συμμορφωθούν με τους καιρούς που αλλάζουν.

O μικρός Eρικ Σέφερντ παραλαμβάνει τη διπλωμένη αστερόεσσα κατά τη διάρκεια της νεκρώσιμης τελετής του πατέρα του, αρχιλοχία Kρίστοφερ Σέφερντ, ο οποίος έπεσε μαχόμενος στο Iράκ. Oπως δηλώνει ο Λ. Λάφαμ στην «K»: «Oταν ο στρατηγός Eρικ Σινσέκι, ο οποίος ήταν αρχηγός του επιτελείου στρατού πριν από την εισβολή στο Iράκ, είπε ότι η επιχείρηση δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί με λιγότερους από εκαντοντάδες χιλιάδες Aμερικανούς στρατιώτες, η κυβέρνηση τον απέλυσε» (φωτ.: A.P./The News & Advance, R. David Duncan III)

Οπως περιγράφονται στον κατάλογο του Εκο, οι φασιστικοί όροι πολιτικής συμπάθειας είναι ευχάριστα ευθείς και φιλεύσπλαχνα απλοί· πολλοί από αυτούς έχουν ήδη γίνει αποδεκτοί και κατανοητοί σε μεγάλο αριθμό των πιο προοδευτικών συμπολιτών μας, «πολυδιεργαζόμενοι» και ασφαλείς στο πλευρό του Χριστού. Δεν ωφελεί καθόλου να κάνουμε την άστοχη ερώτηση των λιπόψυχων: «Eίναι φασιστικό κράτος η Αμερική;» Πρέπει αντ' αυτού να ρωτήσουμε, σε μείζονα μάλλον παρά σε ελάσσονα τόνο, «Μπορούμε να κάνουμε την Αμερική το καλύτερο φασιστικό κράτος που έχει δει ποτέ ο κόσμος;», έναν αυταρχικό παράδεισο που δικαιούται το θαυμασμό των παγκόσμιων αγορών κεφαλαίου, άξιο «του ευπρεπούς σεβασμού προς την κρίση της ανθρωπότητας»; Θα ήθελα να ήμουν ο πρώτος που να πει ότι μπορούμε. Είμαστε Αμερικανοί· έχουμε το χρήμα και την τεχνογνωσία να επιτύχουμε εκεί όπου ο Χίτλερ απέτυχε, και η ιστορία μάς έχει ευνοήσει με πλεονεκτήματα που δεν είχαν οι πρώτοι πρωτοπόροι.

Tα πάντα για την εταιρεία

Δεν χρειάζεται να κάψουμε βιβλία.

Οι ναζί, τη δεκαετία του '30, αναγκάστηκαν να σπαταλήσουν πολύτιμο χρόνο και χρήμα για να εμβολιάσουν τους Γερμανούς πολίτες, που η υπερβολική μόρφωση τους είχε εξασθενήσει, ενάντια στη μόλυνση από ανεπίτρεπτες σκέψεις. Εμείς μπορούμε να θεωρούμε ευεργέτημα το ότι δεν κουβαλάμε το βάρος ενός μορφωμένου πληθυσμόυ. Η συστηματική καταστροφή των συστημάτων δημόσιας παιδείας και βιβλιοθηκών τα τελευταία τριάντα χρόνια, ένα πρόγραμμα που σοφά πραγματοποιήθηκε με σύνεση τόσο από ρεπουμπλικανικές όσο και από δημοκρατικές κυβερνήσεις, προστατεύει την αγορά για την πώληση και διανομή των αφισών της κυβερνητικής προπαγάνδας. Οι εκδοτικές εταιρείες μπορούν να τυπώνουν όσα βιβλία χρειάζονται για να εξασφαλίσουν τα κέρδη τους (βιβλία επί όλων των θεμάτων, ακόμα και μερικά που είναι αληθινά), αλλά σε ανθρώπους που δεν ξέρουν να διαβάζουν ή να σκέφτονται θα κάνουν τόσο κακό όσο οι νιφάδες χιονιού σε παγωμένη λίμνη.

Δεν χρειάζεται να ταράξουμε, να τρομοκρατήσουμε ή να λεηλατήσουμε την αστική τάξη.

Στην κομμουνιστική Ρωσία όπως και στη φασιστική Ιταλία και στη ναζιστική Γερμανία, οι κανόνες κοινωνικής υγιεινής ανάγκαζαν ενίοτε το καθεστώς να μπαίνει στον κόπο να σπάει βιτρίνες μαγαζιών, να ξυλοκοπά μέχρι θανάτου διευθυντές τραπεζών, να καλεί ισχυρογνώμονες εμπόρους σε τιμητικές διακοπές (όλα τα έξοδα πληρωμένα, υπέροχο τοπίο) στη Σιβηρία. Η καταφυγή στη βία χρησίμευε σαν εκπαιδευτικός οδηγός ελεύθερα σκεπτόμενων επιχειρηματιών απρόθυμων να εγκαταλείψουν τη δημοκρατική ιδέα ότι ο κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να θεωρεί την άποψή του σαν ιδιοκτησία.

Περισσότεροι από 800 σταυροί στην παραλία της Σάντα Mόνικα της Kαλιφόρνιας, ένας για κάθε άνδρα ή γυναίκα που έχει σκοτωθεί στον πόλεμο του Iράκ. Tοποθετήθηκαν από τη μη κερδοσκοπική οργάνωση «Bετεράνοι για την Eιρήνη» (φωτ.: EPA/Armando Arorizo).

Η δυσκολία αυτή δεν ανακύπτει όταν έχεις να κάνεις με ανθρώπους συνηθισμένους να θεωρούν τον εαυτό τους μέρος της λειτουργίας μιας μεγάλης εταιρείας. Χάρη στην επιμέλεια που δείχνουν τα μέσα ενημέρωσής μας και στη δομή των φορολογικών μας νόμων, οι εύπορες τάξεις των προαστίων έχουν αποστηθίσει το μάθημα που διδάσκεται στους επίδοξους serial killers που ξεπηδούν από τους κόλπους της Στρατιωτικής Ακαδημίας του West Point και τη σχολή Επιχειρηματικών Σπουδών του Χάρβαρντ -όταν σκέφτεσαι αυτό που σου λένε να σκέφτεσαι, όχι μόνο θα καταφέρεις να κρατήσεις το σπίτι στη Φλόριντα ή τη διεύθυνση του γραφείου Tύπου του Πενταγώνου, αλλά μια ωραία πρωία που δεν απέχει πολύ στον ορίζοντα, η επιτροπή ανταπόδοσης θα σου προσφέρει μια επιταγή των 40 εκατομμυρίων δολαρίων, ή ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους θα σου κάνει τη μεγάλη τιμή να σου δώσει ένα παρατσούκλι εξίσου πνευματώδες όσο εκείνα που τις καλές μέρες ανεβάζουν τον Καρλ Ρόουβ στο ύψος ενός Boy Genius (Μεγαλοφυές Αγόρι) και τις κακές μέρες τον κατεβάζουν στο χλευαστικό αλλά και στοργικό «Turd Blossom» (Aνθος της Κουράδας). Ποιος δεν ξέρει ότι η εταιρεία είναι αθάνατη, ότι η εταιρεία είναι αυτή που προσφέρει το προνόμιο μιας ταυτότητας, που δίνει νόημα στη ζωή, εξασφαλίζει σύνταξη, ευπρεπή αξιολόγηση φερεγγυότητας και την προνομιούχα θέση στην κοινωνία; Βέβαια, η εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να σου ανοίγει την αλληλογραφία, να σου κάνει εξετάσεις αίματος, να ακούει τα τηλεφωνήματά σου, να εξετάζει τα ούρα σου, να κρατάει το κοπιράιτ οποιασδήποτε ιδέας γεννιέται στα γραφεία της. Γιατί όχι, όμως; Το ίδιο όπως ο πιστός φασίστας ήξερε ότι ήταν καθήκον του να υπηρετεί το κράτος, ο αληθινός Αμερικανός ξέρει πως είναι καθήκον του να προστατεύει τη μάρκα της εταιρείας του.

Eχοντας συναντήσει πολλούς εκλεκτούς ανθρώπους που έχουν αποδείξει μια ευχέρεια με τις απαιτήσεις της επιχειρηματικής πραγματικότητας -σε γήπεδα του γκολφ και σε προαστιακά τρένα, φροντίζοντας τους κήπους τους στο Κονέκτικατ καθώς κόβουν θέσεις εργασίας στο Μίσιγκαν και στο Μεξικό- μπορώ να πω με υπερηφάνεια (και πιστεύω ότι μιλώ εκ μέρους όλων των παρευρισκόμενων εδώ, μαζί με τη γερουσιαστή Κλίντον και τον αξιαγάπητο σύζυγό της) ότι μας έχει ευλογήσει ο Θεός με μια αστική τάξη η οποία θα καλωσορίσει τον φασισμό με την ίδια ευχαρίστηση που καλωσορίζει τη βροχούλα τον Απρίλιο και τον ήλιο τον Ιούνιο. Δεν θα χρειαστεί να φέρουμε την Γκεστάπο ή την Καγκεμπέ· δεν θα χρειαστεί να δώσουμε παραδείγματα.

Eλευθερία λόγου;

Δεν είναι ανάγκη να φιμώσουμε τον Tύπο και να καταλάβουμε τους ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Οι άνθρωποι που είναι εκπαιδευμένοι στο εταιρικό στιλ σκέψης και συμπεριφοράς δεν χρειάζονται πλέον την ελευθερία του λόγου, η οποία είναι πρόξενος διαφθοράς, υπερβολικά συναισθηματική, απερίσκεπτη, και λάθος πληροφορημένη, απροσάρμοστη στους χρόνους των τηλεοπτικού λόγου ή στα πρότυπα της παρουσίασης ενός σόου στο ημίχρονο του Super Bowl. Είναι πλεονέκτημα για μας που ο ελεύθερος λόγος δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια της ελεύθερης αγοράς. Δεν χρειαζόμαστε την εμπνευσμένη μεγαλοφυία ενός Γιόζεφ Γκέμπελς. Μπορούμε να βασιστούμε στις απαιτήσεις των μετρήσεων Νίλσεν και στις γωνίες της κάμερας, ασφαλείς με το να γνωρίζουμε ότι οι μεγάλες κοινοπραξίες των μέσων ενημέρωσης λειτουργούν με αυστηρά κριτήρια συμμόρφωσης στις εταιρικές επιταγές: φοβούνται οτιδήποτε ενοχλητικό ή ανάρμοστο, και προωθούν με συνέπεια την υπεύθυνη, λογική και εγκεκριμένη από τους ειδικούς ενημέρωση. Η προθυμία τους για συμμόρφωση αποτελεί εχέγγυο του επαγγελματισμού τους.

Οι φασίστες στις αρχές του 20ού αιώνα είχαν να κάνουν με άτομα που θεωρούσαν την ελευθερία του λόγου ως αναγκαιότητα - την πεμπτουσία της ύπαρξής τους, του τρόπου που αναγνώριζαν τον εαυτό τους ως άνθρωπο. Γι' αυτόν τον λόγο, αν αρνούνταν να διοριστούν σε υπό κρατικό έλεγχο ραδιοσταθμούς, τους έβρισκαν καμιά φορά νεκρούς στην ιταλική αουτοστράντα ή πνιγμένους στο Κανάλι του Κιέλου. Οι αρχές θεωρούσαν τους θανάτους τους ως δείγματα αδυναμίας. Η ίδια στάση καθορίζει τη συμφωνία που ισχύει μεταξύ εργαζόμενων και διεύθυνσης στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσής μας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ελευθερία του λόγου ισχύει για όλους τους Αμερικανούς -το λέει και το Σύνταγμά μας- αλλά δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση αυτού του προνομίου. Αν εξετασθεί από μια σωστή και οικονομικά επωφελή σκοπιά, η ελευθερία του λόγου είναι ένας μπελάς που δεν αξίζει τον κόπο - μια πολυτέλεια παρόμοια με το να είσαι ιδιοκτήτης δρομόνων, που πιθανόν να μη σου αποφέρει τίποτ' άλλο παρά τη γελοιοποίηση. Οι άνθρωποι που μαθαίνουν να συμπεριφέρονται με σεβασμό στον κοριό του τηλεφώνου και στην κάμερα επιτήρησης δεν έχουν να φοβηθούν τη γροθιά της λογοκρισίας. Εχοντας απαλλαγεί από την αγγαρεία της αυτόνομης σκέψης, ο άνθρωπος αποκτά περισσότερο ελεύθερο χρόνο για να απολαύσει τις ανέσεις των υπηρεσιών του Iντερνετ που ξέρουν πολύ καλά τι θέλει ο καθένας να ακούσει και να δει, να φορέσει και να φάει.

Διαδήλωση στο Σαν Φρανσίσκο κατά του πολέμου στο Iράκ. Περίπου 5.000 άνθρωποι συμμετείχαν στην πορεία διαμαρτυρίας που ακολούθησε (φωτ.: EPA/ Andy Kuno).

Δεν θα χρειαστεί να δολοφονήσουμε τους διανοούμενους.

Κι εδώ επίσης είμαστε τυχεροί. Η κοινωνία είναι τόσο μπουκωμένη με εύκολη διασκέδαση ώστε κανένας συγγραφέας ή παρέα συγγραφέων δεν μπορεί να γίνει τόσο ενοχλητική που να αξίζει την τιμή μιας σύλληψης ή έστω μιας δυνατής σφαλιάρας. Η αποκαλούμενη αμερικανική σχολή αμφισβήτησης μιλάει αποκλειστικά στον εαυτό της μέσα από σελίδες περιθωριακών περιοδικών, σε καφενεία του Μπέρκλεϊ και του Παρκ Σλόουπ, σε μισοάδειες αίθουσες διαλέξεων μικρών επαρχιακών πανεπιστημίων. Ο συγγραφέας στο βήμα ή στην πετσέτα θαλάσσης είναι σίγουρο ότι θα κατευθύνει την πιο θυμωμένη βρισιά του εναντίον άλλων ακαδημαϊκών που απέτυχαν να ντύσουν τον τίτλο του τελευταίου του βιβλίου με τις γιρλάντες μιας εκθειαστικής κριτικής.

Η ευλογία της Θείας Πρόνοιας έχει τοποθετήσει την Αμερική στην πρώτη γραμμή των εθνών που αντιμετωπίζουν ενεργά τα προβλήματα του 21ου αιώνα, τα οποία απαιτούν τολμηρές γεωπολιτικές πρωτοβουλίες και ρωμαλέες ιδεολογικές λύσεις. Πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς; Εχουμε όλο και πιο πιεστικές απαιτήσεις για πόρους που συνεχώς λιγοστεύουν, όλο και μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων που δεν μπορούν να ελεγχθούν παρά μόνο από ένα συνεχώς βαρύτερο χέρι αυταρχικής καθοδήγησης. Ποιος θα μπορούσε καλύτερα από τους Αμερικανούς να πρωτοστατήσει στη φασιστική αναγέννηση, να δώσει το παράδειγμα, να διατάξει τα προληπτικά χτυπήματα; Η ύπαρξη της ανθρωπότητας κρέμεται σε μια κλωστή· η αποτυχία δεν αποτελεί επιλογή. Πού αλλού εκτός από την Αμερική μπορεί ο κόσμος να βρει την οραματική ευφυΐα που θα μας οδηγήσει θαρραλέα στο μέλλον - τον Ντόναλντ Ράμσφελντ που είναι ο δικός μας Δάντης, το «Aνθος της Κουράδας» που είναι ο δικός μας Μιχαήλ Αγγελος;

Δεν λέω ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια δεν κάναμε γενναία βήματα μπροστά. Συγκρίνοντας τη λίστα των φασιστικών εντολών του Εκο με το δικό μας ιστορικό επιτευγμάτων, μπορούμε να δούμε πόσο καλά ξεκινήσαμε το νέο πρόγραμμα της επόμενης χιλιετίας - την ιδέα της απόλυτης και αιώνιας αλήθειας που ασπάζονται οι ευαγγελιστές Χριστιανοί και που ενσαρκώνεται στις αυστηρές ερμηνείες του Συντάγματος· την εθνική μας ταυτότητα να προσδιορίζεται από ανώνυμους Aραβες· τη θεωρία του Δαρβίνου για την εξέλιξη να αντικαθίσταται από το δόγμα του «ευφυούς σχεδιασμού»· μια κατάσταση αέναου πολέμου και μια κυβέρνηση που να χορηγεί, σε γενναιόδωρες καθημερινές δόσεις, το φάρμακο του φόβου· δύο νοθευμένες προεδρικές εκλογές με ελάχιστη ή καθόλου διαμαρτυρία από τον αυτάρεσκο λαό· τις εκλογικές περιφέρειες του έθνους να ανακατανέμονται αυθαίρετα για να υπερασπιστούν τον Λευκό Οίκο τα επόμενα πενήντα χρόνια από τη διείσδυση κάποιου φιλελεύθερου προέδρου· τα μέσα ενημέρωσης αφοσιωμένα στην τέχνη της εικονογραφίας, κατασκευάζοντας εικόνες εταιρικών διευθυντών σαν εκείνες των αυτοκρατόρων στα νομίσματα της αρχαίας Ρώμης.

Είναι ένα εντυπωσιακό ξεκίνημα, αντάξιο αυτού που θα περίμενε ο κόσμος από τους καινοτόμους Αμερικανούς, αλλά μπορούμε και καλύτερα. Οι πρώιμοι φασισμοί του 20ού αιώνα δεν μπήκαν στη χρυσή τους εποχή παρά μόνο όταν το προλεταριάτο των χωρών που τους γέννησε είχε καταντήσει σε άθλια φτώχεια. Η μουσική και τα εμβατήρια πετάχτηκαν, μαζί με την κραυγή του αετού, από τα συντρίμμια της ντόπιας οικονομίας. Με δεδομένη την υπέροχη δουλειά που γίνεται σήμερα από την κυβέρνηση Μπους στο πεδίο του εμπορικού ελλείμματος και του εθνικού χρέους -για να μην πούμε τίποτα για την επέκταση της αγοράς της διεθνούς τρομοκρατίας- νομίζω ότι μπορούμε να κοιτάμε μπροστά με εμπιστοσύνη προς ρωμαλέες χρεοκοπίες που σφυρηλατούν τον χαρακτήρα, γραφικές διαδηλώσεις πεινασμένων, συναρπαστικές παρελάσεις αστυνομικών σε μοτοσικλέτες και με μεγαλοπρεπείς στολές.

Mετάφραση: Aγγελική Στουπάκη