EIKONOΓPAΦHΣH: Τιτινα Χαλματζη

Και τα δύο - πολλοί Ελληνες εμπνέονται από τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό, το Βυζάντιο και το χριστιανισμό. Οταν οι Ελληνες κατάφεραν τη σύνθεση αισθήματος και συνείδησης, μεγαλούργησαν.

Πώς φτάνει σ’ εσάς η κρίση της Ελλάδας;

Με εικόνες όπως αυτές πολιτών που, χωρίς διασυνδέσεις και χρήματα, στέκονται στην ουρά όχι μόνο στις δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και όταν χρειάζεται να χειρουργηθούν άμεσα! Ή με κουκουλοφόρους να καίνε και να σπάνε την Αθήνα. Η κρίση είναι οικονομική, κοινωνική, πολιτική, είναι κρίση ασφάλειας και διαφθοράς, είναι κρίση εθνική - η Ελλάδα έχει έναν επιθετικό γείτονα και ανεπίτρεπτο αριθμό παράνομων μεταναστών. Η σημερινή γενιά έφαγε όλα τα χρήματα της εποχής της, καθώς και τα χρήματα των παιδιών της - χρεοκόπησε τη χώρα. Το κράτος έχασε τεράστιες ευκαιρίες και πλούτο που θα παρείχε η ένταξη στο ευρώ, ενώ η φοροδιαφυγή, οι μίζες στις κρατικές προμήθειες, η διαφθορά που έφτασε στο μεδούλι της ελληνικής κοινωνίας, οι θεσμοθετημένοι περιορισμοί του ανταγωνισμού από τις κλειστές συντεχνίες είναι οι κυριότερες αιτίες της παρούσας κατάστασης. Στη μέση αυτής της βαθιάς κρίσης, το πολιτικό σύστημα δεν ανανεώθηκε και η μόνη καινούργια πολιτική δύναμη είναι η Χρυσή Αυγή, με όλα τα τραγικά που αυτό συνεπάγεται. Το πρόβλημα, λοιπόν, σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές είναι η αδράνεια. Η κρίση δημιουργεί την αναγκαιότητα για ριζικές αλλαγές. Η Ελλάδα έχει τις δυνατότητες να γίνει μοντέρνα και ανταγωνιστική.

Ποιος φταίει;

Πρώτα οι πολιτικοί ηγέτες, γιατί αυτοί καθορίζουν την ατζέντα. Μαζί, οι διαπλεκόμενοι κρατικοδίαιτοι, που ξεζουμίζουν το κράτος για δεκαετίες, οι επαγγελματίες συνδικαλιστές, οι ανεξέλεγκτοι διορισμοί χιλιάδων δημόσιων υπαλλήλων, η νοοτροπία να ζούμε με δανεικά.

Πώς φαντάζεστε τον Ελληνα της εποχής μετά την κρίση;

Εάν γίνουν θεμελιώδεις αλλαγές, ο Ελληνας μπορεί να βρεθεί στο επίπεδο ζωής του Γάλλου. Αν δεν γίνουν, τότε θα είναι η Ελλάδα της χρεοκοπίας και της ενδεχόμενης νέας δραχμής, που θα βρεθεί στο βιοτικό επίπεδο της δεκαετίας του 1950 - μια χώρα απομονωμένη από την Ευρώπη, χωρίς πυξίδα, έρμαιο των συμπληγάδων ισχυρών κρατών της Μ. Ανατολής και της Τουρκίας.

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Τα βοτσαλάκια στις παραλίες της Ανδρου, δίπλα στο απέραντο γαλάζιο.

Η υπέροχη εκδοχή των Ελλήνων.

Οι Ελληνες στο εξωτερικό έχουν δείξει πολλές φορές τις πραγματικές δυνατότητες της ελληνικής φυλής.

Ο,τι με απογοητεύει.

Το ψέμα και η διαφθορά.

Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται τον σύγχρονο κόσμο;

Οι Νεοέλληνες θέλουν την αίγλη από τον πολιτισμό των προγόνων τους χωρίς να σκέπτονται και να πράττουν με ό,τι θα τους έδινε δικαιωματικά αυτή την ταυτότητα. Στο ιδεολογικό κομφούζιο του Νεοέλληνα προστέθηκε και η ρετσινιά της «απατεωνιάς», που θα ζημιώνει τους Ελληνες παντού πια, για δεκαετίες.

Παράγει πολιτισμό ο σημερινός Ελληνας ή είναι προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα;

Η σύνθεση του αρχαιοελληνικού και βυζαντινού στον πολιτισμό του σύγχρονου Ελληνα δεν κατορθώθηκε, παρά τις προσπάθειες των Σικελιανού, Σεφέρη, Ελύτη, Θεοδωράκη και άλλων πνευματικών δημιουργών. Η κουλτούρα μας πνίγεται συχνά από τις τουρκικές σαπουνόπερες και το ελαφρύ περιεχόμενο των πρωινών τηλεοπτικών προγραμμάτων.

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.

Η αρχαιοελληνική προσέγγιση του κόσμου, με γνώμονα τη λογική και την αλήθεια, καθόρισε τον πολιτισμό που ακόμα ζούμε στην Ευρώπη και την Αμερική. Ο χριστιανισμός καθόρισε την αλήθεια σαν την ίδια τη φύση του Θεού. Πραγματικά πόσοι, Ελληνες αυτό το παίρνουν στα σοβαρά;

Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.

Υπήρχε πάντοτε ένας δρόμος προς τα έξω και ο κόσμος κέρδισε καταπληκτικά όχι μόνο από την ιστορία μας, αλλά και από τους Ελληνες που ξενιτεύτηκαν διαφωτίζοντας με τις γνώσεις και τη ζωή τους κάθε μεριά της Γης.

* Ο Νικόλας Οικονομίδης είναι καθηγητής στο Stern School of Business, στο New York University και στο Haas School of Business του Berkeley, καθώς και executive director του NET Institute.