ΚΟΣΜΟΣ

Τι κρύβει η σύγκρουση Ερντογάν με Γκιουλέν

ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΜΠΕΡΣΗ

«Παρ’ όλα τα στραβά του και τις απολυταρχικές τάσεις του, ο Ταγίπ Ερντογάν αντλεί την εξουσία του από την κάλπη», υπογραμμίζουν πολιτικοί αναλυτές, τονίζοντας: «Αν υπερισχύσει ο Ερντογάν, η Τουρκία μπορεί να γίνει φυσιολογική χώρα».

Θαρραλέα απόπειρα να απαλλαγεί η Τουρκία από δράκα διεφθαρμένων υπουργών, ο παράνομος πλουτισμός των οποίων ανέρχεται, σύμφωνα με τις τελευταίες διαρροές, στα 60 εκατομμύρια δολάρια, ή μήπως ολομέτωπη επίθεση σκοτεινής θρησκευτικής οργάνωσης του Φετουλάχ Γκιουλέν με στόχο την άλωση του τουρκικού κράτους;

Το κυβερνών κόμμα, που είχε συμμαχήσει με τον Γκιουλέν για να «κοντύνει» τους στρατηγούς, τώρα υποστηρίζει ότι οι Γκιουλενιστές επιδιώκουν να διαδραματίσουν στην τουρκική πολιτική τον ηγεμονικό ρόλο που έπαιζε μέχρι τώρα το βαθύ κράτος. «Οταν έληξε η στρατιωτική κηδεμονία, αυτοί γέμισαν το κενό» έγραψε ο καθηγητής συνταγματικού δικαίου και μέλος της κεντρικής επιτροπής του κυβερνώντος ΑΚΡ, Οσμάν Τσαν. «Διαφέρουν από τις προηγούμενες απολυταρχικές ελίτ στις αξίες που υιοθετούν και στα σύμβολα που χρησιμοποιούν, αλλά όχι στις μεθόδους. Ζούμε την επανέκδοση μιας παλιάς διαμάχης» σημείωσε.

Καθώς οι αποκαλύψεις συνεχίζονται, η ανάγκη του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν για συμμαχίες είναι μεγάλη. Ομως είναι δύσκολο για το δυτικότροπο κομμάτι της Τουρκίας να πάρει στα σοβαρά τις κυβερνητικές καταγγελίες περί απολυταρχισμού του Γκιουλέν, όταν έως χθες ο ίδιος ο Ερντογάν επεδείκνυε συμπεριφορά σουλτάνου. Ο Τουρκοαμερικανός ακαδημαϊκός Ντάνι Ρόντρικ πιστεύει από την πλευρά του ότι στην Τουρκία βρίσκεται σε εξέλιξη μια συντονισμένη εκστρατεία του δικτύου Γκιουλέν να ελέγξει όλες τις εκφάνσεις του τουρκικού κράτους. «Δεδομένου του τρόπου με τον οποίο το κίνημα οργανώνεται στο εσωτερικό και των μεθόδων που χρησιμοποιεί, δεν βλέπω πώς κάποιος μελλοντικός ηγέτης της Τουρκίας θα μπορούσε ποτέ να αναμετρηθεί μαζί τους, αν τώρα κατορθώσουν να απομακρύνουν τον Ερντογάν. Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες μιας νίκης του Γκιουλέν θα μπορούσαν να είναι πολύ σοβαρές. Με όλα του τα στραβά και τις απολυταρχικές του τάσεις, ο Ερντογάν αντλεί την εξουσία του από την κάλπη», σημείωσε ο Ρόντρικ σε πρόσφατη συνέντευξη στην ιστοσελίδα vocativ.com.

«Αν υπερισχύσει ο Ερντογάν, η Τουρκία μπορεί να γίνει φυσιολογική χώρα μετά από μία, δύο πολιτικές αναμετρήσεις, υποθέτοντας –και αυτό είναι ένα μεγάλο αν– ότι η αντιπολίτευση θα καταφέρει να ανασυνταχθεί. Αν κερδίσουν οι Γκιουλενιστές, θα περάσει αρκετός καιρός μέχρι κάποιος πολιτικός ηγέτης να μπορέσει να τους πει όχι».

Οι αντιθέσεις ανάμεσα στον Ερντογάν και τον πρώην σύμμαχό του, ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, πήραν μορφή αιφνιδιαστικής «επίθεσης» γκιουλενιστών εισαγγελέων, το πρωινό της Τρίτης 17ης Δεκεμβρίου. Δύο από τους γιους των υπουργών που υποχρεώθηκαν σε παραίτηση μετά τη γιγάντια αστυνομική επιχείρηση της ημέρας εκείνης βρίσκονται ακόμη στη φυλακή. Το ίδιο και δεκάδες επιχειρηματίες. Το επόμενο κύμα συλλήψεων, το οποίο φημολογείται ότι είχε στόχο τον γιο του ίδιου του πρωθυπουργού, Μπιλάλ Ερντογάν, εμποδίστηκε κατόπιν κυβερνητικής παρέμβασης. Το τρίτο κύμα, για το οποίο δόθηκε εισαγγελική εντολή την Πέμπτη, δεν εξαπολύθηκε ποτέ, καθώς η αστυνομία της Κωνσταντινούπολης αρνήθηκε να εκτελέσει τις εντολές των εισαγγελέων. Είχε προηγηθεί η αντικατάσταση της ηγεσίας της αστυνομίας της πόλης, στο πλαίσιο του κυβερνητικού πογκρόμ σε βάρος των δικαστικών και αστυνομικών που διενεργούν τις έρευνες.

Εκατοντάδες δικαστικοί και αστυνομικοί έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα ή έχουν μετατεθεί από τις 17 Δεκεμβρίου, παρ’ όλα αυτά οι έρευνες συνεχίζονται από δικαστές και αστυνομικούς που γνωρίζουν τι θα τους συμβεί. Ενώ η Ευρώπη επαινεί την επιμονή της τουρκικής δικαιοσύνης, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι κινήσεις δικαστών και αστυνομικών εξηγούνται διά της πίστης τους στον Γκιουλέν. Τα περί ελέγχου της τουρκικής αστυνομίας από το δίκτυο Γκιουλέν περιγράφονται σε τηλεγράφημα του Αμερικανού πρέσβη στην Αγκυρα, το οποίο έφερε στο φως η WikiLeaks. «Είναι αδύνατο να επιβεβαιώσουμε ότι η τουρκική αστυνομία ελέγχεται από το δίκτυο Γκιουλέν, αλλά δεν έχουμε βρει κανέναν που να το αμφισβητεί, ενώ έχουμε αναφορές ότι οι υποψήφιοι αστυνομικών σχολών που κατοικούν σε ξενώνες του Γκιουλέν μαθαίνουν τις απαντήσεις των θεμάτων πριν από τις εισαγωγικές εξετάσεις» τηλεγράφησε τον Δεκέμβριο του 2009 ο πρέσβης Τζέιμς Τζέφρι. «Οι υποτιθέμενοι στόχοι του δικτύου Γκιουλέν είναι ο διαθρησκειακός διάλογος και η ανεκτικότητα, αλλά πολλοί Τούρκοι πιστεύουν ότι ο Γκιουλέν έχει μια βαθύτερη, και πιθανότατα δόλια πολιτική ατζέντα, ενώ ακόμη και μερικές ισλαμιστικές ομάδες επικρίνουν την έλλειψη διαφάνειας του Γκιουλέν, που, όπως υποστηρίζουν, γεννά αμφιβολίες ως προς τα κίνητρά του».

Η πυρηνική συνεργασία Ιαπωνίας - Τουρκίας

Η επιμονή της κυβέρνησης Ερντογάν να συμπεριληφθεί ρήτρα για επεξεργασία πυρηνικών αποβλήτων στη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας Ιαπωνίας - Τουρκίας έδωσε αφορμή για επικρίσεις, λόγω των ενδεχόμενων στρατιωτικών εφαρμογών της. Κατά την επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουγού στο Τόκιο, την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ερντογάν δεσμεύθηκε στον Ιάπωνα ομόλογό του Σίνζο Αμπε ότι θα επιταχύνει τη διαδικασία αδειοδότησης των τεσσάρων αντιδραστήρων των εταιρειών Mitsubishi και Areva στη Σινώπη της Μαύρης Θάλασσας. Παράλληλα, η κυβέρνηση Αμπε θέλει να οριστικοποιήσει σύντομα η ιαπωνική βουλή τη συμφωνία που υπέγραψαν οι δύο χώρες τον Μάιο του 2013. «Η συμφωνία είναι προβληματική», σημείωσαν οι Japan Times, «γιατί, θεωρητικά, δίνει στην Τουρκία τη δυνατότητα επανεπεξεργασίας χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων, κάτι που μπορεί να καταλήξει στην εξαγωγή ουρανίου και πλουτωνίου. Επειδή το πλουτώνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, ο περιορισμός της πρόσβασης σε αυτό αποτελεί “κλειδί” των διεθνών προσπαθειών για αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων».


 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ