Του Kevin Featherstone*

Οι βρετανικές εκλογές και η Ευρώπη

ΑΡΧΕΙΟ ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ

Η Ευρωπαϊκή Ενωση διέρχεται τη μία κρίση μετά την άλλη. Της λείπει η αυτοπεποίθηση και η αλληλεγγύη, ενώ οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν πλέον απολέσει τον ενθουσιασμό τους για το ενωσιακό οικοδόμημα. Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται επομένως αυτή τη στιγμή είναι μια νίκη των Συντηρητικών στη Βρετανία, ενδεχόμενο που φαντάζει αρκετά πιθανό να συμβεί σε λίγες εβδομάδες.

Σε ηλικία 43 ετών, ο Ντέιβιντ Κάμερον διεκδικεί να γίνει ο νεότερος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, τα τελευταία 200 χρόνια. Τι φρέσκο όμως θα φέρει στην πολιτική σκηνή της χώρας; Οσοι τον γνωρίζουν καλά, υποστηρίζουν ότι «δεν τον ενδιαφέρει καθόλου η Ε.Ε.». Επίσης, δεν τον ενδιαφέρει και η εξωτερική πολιτική, εκτός από τις ένοπλες δυνάμεις, όπως συνήθως συμβαίνει άλλωστε με τους Τόρις. Υποστήριξε και συνεχίζει να υποστηρίζει τον πόλεμο στο Ιράκ και τάσσεται υπέρ της παραμονής των βρετανικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν.

Εν ολίγοις, είναι δύσκολο να πει κανείς ότι ο Κάμερον θα βοηθήσει την Ευρώπη. Θα μπορούσε να τον συγκρίνει κανείς με τον τελευταίο Συντηρητικό πρωθυπουργό της Βρετανίας, Τζον Μέιτζορ (1992-1997), ο οποίος ξεκίνησε τη θητεία του με μια σχετικά ουδέτερη στάση προς την Ε.Ε. Προσέγγισε τη συνθήκη του Μάαστριχτ σαν αποστασιοποιημένος λογιστής: μετρώντας απλώς τα υπέρ και τα κατά και βγάζοντας στο τέλος θετικό λογαριασμό. Σύντομα όμως, παρασύρθηκε από τον εμφύλιο που ξέσπασε στις τάξεις των στελεχών του κόμματός του για τη θέση της Βρετανίας στην Ε.Ε. Οι Συντηρητικοί βουλευτές δεν του άφησαν άλλωστε κανένα περιθώριο κινήσεων μετά τη δήλωσή του ότι θέλει τη Βρετανία «στην καρδιά της Ευρώπης». Αναγκάστηκε τελικά να ισορροπήσει ανάμεσα στη φιλοευρωπαϊκή και την αντιευρωπαϊκή πτέρυγα των Τόρις, γεγονός που είχε ως συνέπεια να μετατραπεί η Βρετανία στο πλέον απρόβλεπτο μέλος της Ε.Ε. Το 1994, φέρθηκε σαν πεισματάρικο παιδί κατά τις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στον γνωστό «Συμβιβασμό των Ιωαννίνων», ενώ ταυτόχρονα έθεσε βέτο στον διορισμό του κεντροδεξιού Ζαν Λικ Ντεάν στην ηγεσία της Κομισιόν.

Ανάλογες κινήσεις έχει κάνει και ο Κάμερον. Το 2006 απέσυρε τους Συντηρητικούς από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, σε μια προσπάθεια να κερδίσει την εύνοια των ευρωσκεπτικιστών βουλευτών των Τόρις. Η απόφασή του ήταν άστοχη. Οι Συντηρητικοί ευρωβουλευτές ανήκουν πλέον στον ίδιο ευρωπαϊκό πολιτικό σχηματισμό με Πολωνούς αρνητές του Ολοκαυτώματος και εκπροσώπους από βαλτικές χώρες με νεοναζιστικές καταβολές. Η στάση του λέει πολλά για την οπορτουνιστική του προσέγγιση στην Ε.Ε.

Ο Κάμερον υποσχέθηκε επίσης ότι θα διοργανώσει δημοψήφισμα για τη Συνθήκη της Λισσαβώνας. Οταν η Συνθήκη τέθηκε σε εφαρμογή όμως, ανέκρουσε πρύμνα. Οι ευρωσκεπτικιστές Τόρις εξοργίστηκαν, αλλά τουλάχιστον αποφεύχθηκε το ενδεχόμενο ανοιχτού «πολέμου» μεταξύ του Λονδίνου και των Ευρωπαίων εταίρων του. Αφού έπαιξε με τη φωτιά, ο Κάμερον θα πρέπει τουλάχιστον να νιώθει τυχερός που δεν κάηκε και απελευθερώθηκε από την ανεύθυνη δέσμευσή του.

Ο Γουίλιαμ Χέιγκ, πρώην ηγέτης των Τόρις και επικρατέστερος για να αναλάβει το υπουργείο Εξωτερικών σε περίπτωση που το κόμμα του κερδίσει τις εκλογές της 6ης Μαΐου, έχει δηλώσει ότι θα αποφύγει αρχικά τις συγκρούσεις με την Ε.Ε. Παράλληλα, όμως, τονίζει ότι το κόμμα του επιμένει να θέλει την επαναφορά ορισμένων εξουσιών στον τομέα της Δικαιοσύνης, από τις Βρυξέλλες, πίσω στο Λονδίνο.

Ολα τα παραπάνω αναμφισβήτητα προκαλούν πονοκέφαλο στα ευρωπαϊκά υπουργεία Εξωτερικών. Μια ενδεχόμενη κυβέρνηση Κάμερον θα σήμαινε «επιστροφή στο μέλλον» των ημερών του Τζον Μέιτζορ. Η Βρετανία θα ξαναγίνει «ο αλλοπρόσαλλος εταίρος» στην Ε.Ε. Το χειρότερο είναι όμως ότι η Ενωση έχει γεμίσει πια με αλλοπρόσαλλους (π.χ. Γερμανία) και αδύναμους (π.χ. τα λεγόμενα PIGS) εταίρους. Σε καιρούς αβεβαιότητας και αδυναμίας, ο Κάμερον πιθανότατα θα αποτελέσει ένα ακόμη πρόβλημα για την Ε.Ε. Εν κατακλείδι, το 2010 προδιαγράφεται ως σκοτεινό έτος για τους φιλοευρωπαϊστές.

* Ο κ. Kevin Featherstone είναι καθηγητής στο London School of Economics, όπου διευθύνει το Ελληνικό Παρατηρήριο.

Έντυπη

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ