ΕΛΛΑΔΑ

Προκλήσεις και βία στο νεανικό δίκτυο ask.fm

ΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ

Το ask.fm, με έδρα τη Λεττονία, μετρά πάνω από 70 εκατ. χρήστες, οι μισοί από τους οποίους παιδιά και έφηβοι. Η δημοφιλία του οφείλεται και στο γεγονός ότι οι γονείς δεν μπορούν να το ελέγξουν όπως στο facebook.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Είσαι άσχημη,τι δεν καταλαβαίνεις;». «Σαν παραπληγική είσαι καημένη». «Ψόφα». «Ρε μπάζο». «Κακάσχημη. Σόρι κιόλας». «Επειδή η Μένια είναι πολύ ζώο και δεν απαντάει στο ask επειδή δεν θέλει να χαλάσει τη φήμη της, που μόνο φήμη δεν έχει αλλά τεσπά, πες της ότι είναι κωλόχοντρη, ότι είναι ένα τίποτα ότι νομίζει ότι είναι κάποια επειδή έχει κώλο και αυτός βασικά είναι μέσα στο λίπος. Πες της τα». Η είσοδος χθες το απόγευμα στην ελληνική πλευρά του ask.fm έμοιαζε με κατάβαση σε ορμητικό εφηβικό ποτάμι.

Το σάιτ αποτελεί τη νέα μόδα μεταξύ των μαθητών, 13 ετών και πάνω (αν και εντοπίσαμε και μικρότερες ηλικίες) υποσκελίζοντας μέχρι και το facebook. Το ask.fm βασίζεται στις ερωταπαντήσεις. Οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, όχι απαραίτητα με το πραγματικό τους όνομα, και μπορούν να υποβάλουν ερωτήσεις σε άλλους και να απαντούν αυτές που τους τίθενται. Το σάιτ έχει ελάχιστες ρυθμίσεις απορρήτου. Ακόμα και κάποιος που δεν διατηρεί προφίλ στο ask.fm μπορεί να το περιηγηθεί, διαβάζοντας τους σύντομους διαλόγους, ενώ μπορεί ακόμα και να θέσει ερωτήσεις στους χρήστες (αντίθετα για να δεχθεί ερωτήσεις πρέπει να δημιουργήσει προφίλ). Ακόμα και οι έχοντες προφίλ όμως, έχουν τη δυνατότητα να θέτουν ερωτήσεις ανώνυμα. Με μια σύντομη περιήγηση διαπιστώσαμε ότι οι περισσότερες ερωτήσεις που υποβάλλονται προέρχονται από τέτοιους «άγνωστους» χρήστες.

«Πανέμορφη μικρή» έγραφε κάποιος σε μια κοπέλα. «Ευχαριστώ άγνωστε» απάντησε εκείνη. «Πόσο είσαι;» συνέχισε ο άλλος. «13,5». Παρακάτω μια άλλη μαθήτρια απαντούσε με χιούμορ στην ερώτηση «τι φοράς κάτω από τα ρούχα σου»: «σωβρακοφανέλα». Δημοφιλής ήταν επίσης χθες η ερώτηση «στρινγκ ή μπραζίλ;», ενώ οι ανοιχτές σεξουαλικές προκλήσεις έδιναν κι έπαιρναν («Στα τέσσερα κι ας είσαι δεκατέσσερα»). Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία ερωτήσεων είναι τα υβριστικά σχόλια σχετικά με την εμφάνιση των χρηστών, που άλλοτε τα παιδιά προσπερνούν με χιούμορ κι άλλοτε τα επιστρέφουν («Δεν βλέπεις τη φάτσα σου μωρή...»). Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, τα σχόλια είναι γραμμένα σε greeklish και στην αργκό του τσατ («se padreuei h mana s? », «se 8elw» κ.λπ.).

Το ask.fm, με έδρα τη Λεττονία, μετρά πάνω από 70 εκατ. χρήστες, οι μισοί από τους οποίους παιδιά και έφηβοι. Από τον Ιούνιο του 2010, που βγήκε στον αέρα, η δημοφιλία του καλπάζει και σχετίζεται με το γεγονός ότι οι γονείς είχαν ξεκινήσει να ελέγχουν τους «παραδοσιακούς» λογαριασμούς των παιδιών τους σε facebook και τουίτερ, επιβάλλοντας περιορισμούς. Στο διάστημα αυτό ωστόσο έχουν σημειωθεί εννέα αυτοκτονίες παιδιών 12 έως 17 ετών σε Αγγλία, Ιρλανδία και ΗΠΑ (η τελευταία τον περασμένο Σεπτέμβριο), οι οποίες σχετίζονταν με λεκτική κακοποίηση (bullying) που δέχονταν μέσω του σάιτ. Σε αντίθεση με άλλα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, το ask.fm δεν προβλέπει την αναφορά προσβλητικών σχολίων, ενώ δεν υπάρχει η δυνατότητα να βρεθεί ποιος κρύβεται πίσω από την ανώνυμη παρενόχληση.

Το τελευταίο θύμα φέρεται να ήταν η 12χρονη Rebecca Ann Sedwick από τη Φλόριντα (επισήμως ο θάνατός της δεν έχει αποδοθεί σε αυτοκτονία). Οι γονείς της ανέφεραν ότι δεχόταν έντονο cyber-bullying μέσω του ask.fm. Στο προφίλ της υπήρχαν «ερωτήσεις» όπως «κανείς δε νοιάζεται για σένα», «στ’ αλήθεια αξίζεις να πεθάνεις». «Ολοι θα ήταν χαρούμενοι αν πέθαινες» είχαν γράψει στη Hannah Smith από την Αγγλία που βρέθηκε κρεμασμένη. Κάποια από τα παιδιά συνέχισαν να δέχονται υβριστικά σχόλια ακόμα και μετά τον θάνατό τους.

Απαντώντας σε ερώτηση μέσω του ask.fm σχετικά με τις αυτοκτονίες, ο ιδρυτής του Mark Terebin είχε δηλώσει ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο. «Το Ask.fm είναι ένα εργαλείο που βοηθά τους ανθρώπους να επικοινωνούν, όπως κάθε άλλο κοινωνικό δίκτυο, όπως το τηλέφωνο, μία κόλλα χαρτί και στυλό. Μην ενοχοποιείτε το εργαλείο, αλλά προσπαθήστε να κάνετε αλλαγές. Γίνετε πιο ευγενικοί, πιο καλοί, πιο ανεκτικοί», είπε. Πάντως η εταιρεία έχει ήδη κάνει ενέργειες για να ενισχύσει τις ρυθμίσεις απορρήτου και να εισάγει κουμπί για την αναφορά παρενόχλησης.

Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι στο Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής καταγγελίες σχετικές με το ask.fm. Οπως αναφέρουν οι ειδικοί στην «Κ», και σε αυτή την περίπτωση ισχύουν οι συμβουλές σχετικά με τον κυβερνο-εκφοβισμό. Πάνω από όλα, αναφέρουμε το πρόβλημά μας σε ενηλίκους που εμπιστευόμαστε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ