ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΗΠΑ: η περίοδος «ασυλίας» και οι αγωγές

ΡΟΥΜΠΙΝΑ ΣΠΑΘΗ

Μολονότι επικρίθηκαν δριμύτατα και ίσως ενοχοποιήθηκαν στη συνείδηση της κοινής γνώμης των ΗΠΑ για τον ρόλο τους στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι τρεις «μεγάλοι» οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης, S&P, Fitch και Moody’s, είχαν αποφύγει, έως πρόσφατα, τις εναντίον τους αγωγές. Μόλις πριν από ένα χρόνο, στις αρχές Φεβρουαρίου 2013, το αμερικανικό κράτος υπέβαλε αγωγή εναντίον της Standard & Poor’s για εξαπάτηση επενδυτών τιτλοποιημένων δανείων, ύψους 5 δισ. δολαρίων, την περίοδο 2004-2007. Και όμως, σε όλα τα επίπεδα είχε συζητηθεί πως οι τρεις οίκοι εξακολουθούσαν να δίνουν την ανώτερη βαθμίδα πιστοληπτικής αξιολόγησης στη Lehman Brothers, λίγο πριν από την παταγώδη κατάρρευσή της το 2008, όπως και στα ένοχα τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια.

Δεδομένου ότι η S&P ήταν η μοναδική από τις τρεις που είχε υποβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα των ΗΠΑ το καλοκαίρι του 2011, όταν μαίνονταν στην Ουάσιγκτον οι δημοσιονομικές «μάχες» των δύο κομμάτων για την αύξηση του ορίου δανεισμού, ο οίκος χαρακτήρισε «αντεκδίκηση» την εναντίον του κίνηση της αμερικανικής κυβέρνησης. Οπως επισήμαναν τότε πολιτικοί παρατηρητές, η κίνηση ήταν, έως τότε, αδιανόητη, καθώς οι τρεις οίκοι έχαιραν ασυλίας, προστατευόμενοι από άρθρο του αμερικανικού Συντάγματος περί ελευθερίας του λόγου. Κι αυτό, γιατί διατείνονταν ότι οι βαθμολογίες τους δεν αποτελούσαν τίποτε περισσότερο από υποκειμενικές εκτιμήσεις παρά την πρόσβαση που έχουν σε στοιχεία και δεδομένα.

Μοναδική περίπτωση αγωγής κατά οίκου αξιολόγησης στην πρόσφατη ιστορία ήταν το 1994, όταν η κομητεία της Οράγγης στην Καλιφόρνια στράφηκε κατά της S&P, που κάλυψε ποσό ύψους 140.000 δολαρίων. Την ταραχώδη διετία σκανδάλων 2001-2002 η πολιτεία του Κονέκτικατ υπέβαλε αγωγές κατά των τριών για τις βαθμολογίες που είχαν δώσει στην επίσης παταγώδη κατάρρευση της Enron, αλλά το δικαστήριο τις απέρριψε. Με τη χρηματοπιστωτική κρίση τα πράγματα δεν ήταν τόσο απλά. Υποβλήθηκαν δεκάδες αγωγές και συλλογικές αιτήσεις αποζημίωσης από επενδυτές, πολλές από τις οποίες απορρίφθηκαν από τα δικαστήρια. Το ταμπού φάνηκε να σπάει τον Νοέμβριο του 2012 όταν δικαστήριο της Αυστραλίας αποφάνθηκε πως η S&P είχε παραπλανήσει 122 τοπικά συμβούλια στην Αυστραλία βαθμολογώντας με το γνωστό τριπλό Α σύνθετα επενδυτικά παράγωγα που κατέρρευσαν λιγότερο από δύο χρόνια μετά τη δημιουργία τους.

Οταν το αμερικανικό κράτος υπέβαλε αγωγή κατά της S&P, νομικοί σύμβουλοι υπογράμμιζαν πως το ζήτημα ήταν αν ο εν λόγω οίκος γνώριζε πράγματι ότι εξαπατούσε ή είχε δράσει «καλόπιστα» έχοντας παραπλανηθεί. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, όμως, φαίνεται πως θεμελίωσε τις κατηγορίες σε μηνύματα και e-mails που αντήλλασσαν οι υπάλληλοι των τριών εταιρειών. Στα ίδια μηνύματα βάσισαν ανάλογες κατηγορίες οι αρμόδιοι για την εκκαθάριση δύο hedge funds της Bear Stearns όταν τον περασμένο Νοέμβριο υπέβαλαν αγωγή κατά των τριών οίκων.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ