ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Λήμνος: Στην άκρη του Αιγαίου

ΝΙΚΟΣ ΛΟΥΠΑΚΗΣ

Ομορφη στιγμή της διαδρομής Μύρινα - Θάνος. Σε πρώτο πλάνο, το Πλατύ. (Φωτογραφία: Νίκος Λουπάκης)

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Λήμνος

Από τους λίγους τόπους στην Ελλάδα που παραμένουν αυθεντικοί, η ακριτική και πολυδιάστατη νήσος αποτελεί ευχάριστη έκπληξη για τον ανυποψίαστο περιηγητή και ταυτόχρονα στολίδι των ελληνικών συνόρων.

Οι διηγήσεις των φαντάρων που υπηρέτησαν στη Λήμνο όχι μόνο δεν είναι ό,τι καλύτερο, αλλά ούτε και ό,τι αντιπροσωπευτικότερο υπάρχει σε σχέση με αυτό το ακριτικό νησί του βόρειου Αιγαίου. Για να αποφασίσεις να έρθεις εδώ, έχεις σίγουρα πάρει συστάσεις από φίλους που έχουν βρεθεί στο νησί για διακοπές και έχουν αρκετά καλά λόγια να σου πουν. Και αυτά τα λόγια όμως αποδεικνύονται λίγα, καθώς η άμεση επαφή αποτελεί μια πραγματική αποκάλυψη για τον συνειδητοποιημένο ταξιδιώτη.

Ματιές στην πρωτεύουσα

Την ώρα που το πλοίο της γραμμής μπαίνει στο λιμάνι της Μύρινας, πρωτεύουσας της Λήμνου, το μάτι σου, θέλοντας και μη, πέφτει στο κάστρο της. Ενα κάστρο που χτίστηκε αρχικά από τους Βυζαντινούς, για να επεκταθεί ποικιλοτρόπως από Ενετούς και Τούρκους και να καταλήξει σήμερα, με τη γαλανόλευκη να κυματίζει στην κορυφή του, να αποτελεί ένα από τα κύρια αξιοθέατα του νησιού. Ισως όχι γιατί είναι από τα πιο καλοδιατηρημένα κάστρα στη χώρα μας και ούτε ενδεχομένως επειδή προσφέρει μοναδική οπτική εμπειρία, καθώς η θέα προς την πόλη και τη θάλασσα είναι εξαιρετική. Αν έχει κάτι διαφορετικό, είναι τα ελάφια που ζουν ελεύθερα μέσα σε αυτό και τα οποία σίγουρα θα αναζητήσετε όταν αποφασίσετε να δοκιμάσετε τη φυσική σας κατάσταση για να το επισκεφτείτε.

Από εδώ ψηλά έχεις και μια καλύτερη γεωγραφική αντίληψη της Μύρινας, καθώς συνειδητοποιείς ότι το κάστρο είναι αυτό που χωρίζει στα δύο την παραλία: αριστερά όπως βλέπεις την πόλη από τη θάλασσα, ο Ρωμαίικος Γιαλός, που είναι και μεγαλύτερος, και δεξιά ο Τούρκικος. Από ψηλά επίσης αντιλαμβάνεσαι και την οικοδομική συνέπεια που χαρακτηρίζει την πόλη, με τις κεραμοσκεπές να δίνουν ένα παραδοσιακό χρώμα, που τελικά καλύπτει όλο το νησί. Το επιβεβαιώνεις αυτό περπατώντας στα καλντερίμια της, στην αγορά, αλλά και στην παραλία. Δεν είναι λίγα τα καλοδιατηρημένα παλιά αρχοντικά, ενώ κτίρια όπως το Γυμνάσιο και το Μουσείο ενισχύουν με τη νεοκλασική παρουσία τους την αίσθηση του σεβασμού στην παράδοση.

Φύση, ιστορία και θάλασσα

Κοιτώντας το χάρτη, συνειδητοποιείς ότι το πληθυσμιακό κέντρο βάρους της Λήμνου (αν μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει έναν τέτοιο όρο) βρίσκεται στα δυτικά του νησιού. Βασικός οδικός άξονας είναι αναπόφευκτα ο δρόμος που οδηγεί από τη Μύρινα στο αεροδρόμιο, για να χωριστεί στη συνέχεια στα δύο, τραβώντας είτε νότια προς Μούδρο και Φυσίνη είτε βορειοανατολικά προς Κοντοπούλι και Πλάκα. Τα περίπου 20 χιλιόμετρα που χωρίζουν τον αερολιμένα «Ηφαιστος» από την πρωτεύουσα της Λήμνου καλύπτονται το πολύ σε μισή ώρα, και αυτό είναι ενδεικτικό τόσο του ανάγλυφου του τοπίου όσο και της καλής κατάστασης του οδικού δικτύου. Γενικά λοιπόν, καθώς κινούμαστε προς τα ανατολικά, αφήνουμε πίσω μας τους όποιους ορεινούς όγκους (μην ξεχνάμε ότι η ψηλότερη κορυφή φτάνει τα 430 μ.) και ερχόμαστε αντιμέτωποι με τους γεμάτους σιτηρά κάμπους του νησιού - που μόνο άγονοι δεν είναι.

Ο διψασμένος για θάλασσα Αθηναίος έχει ουκ ολίγες επιλογές καθ’ οδόν προς το βορειοανατολικό άκρο του νησιού. Ομως, κινούμενος σε αυτόν τον άξονα, δεν γίνεται να μην πραγματοποιήσεις και ένα «προσκύνημα» σε Ηφαιστεία και Καβείριο, δύο σημαντικότατους αρχαιολογικούς χώρους.

Στην Ηφαιστεία, την πόλη της οποίας οι ρίζες χάνονται στους προϊστορικούς χρόνους και η καταγεγραμμένη ιστορία της τη φέρνει να «ζει» μέχρι περίπου το 1400 μ.Χ., την παράσταση κλέβει το προσεκτικά αναστηλωμένο αρχαίο θέατρο του 5ου αιώνα π.Χ. Αν έχετε διάθεση και υπομονή, ο ευγενέστατος φύλακας του χώρου είναι πάντα πρόθυμος να εμπλουτίσει τις εγκυκλοπαιδικές σας γνώσεις με πληροφορίες που αφορούν όχι μόνο στον συγκεκριμένο χώρο, αλλά και σε ολόκληρη τη Λήμνο.

Στο Καβείριο (ή ιερό των Καβείρων), τώρα, που περιμένει μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω, δεν μπορείς να πεις ότι εντυπωσιάζεσαι τόσο από τα όποια ευρήματα συνθέτουν τα δύο ιερά, όσο από την αίσθηση που δημιουργεί ο χώρος (θυμίζουμε ότι εδώ πραγματοποιούνταν γιορτές σχετικές με τη γονιμότητα της γης), ιδιαίτερα κατηφορίζοντας προς τη σπηλιά του Φιλοκτήτη. Οι εντυπωσιακοί βράχοι δείχνουν να αποτελούν αποκρυστάλλωμα κάποιου ρευστού στοιχείου - και αυτό δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα, καθώς η Λήμνος είναι νήσος ηφαιστειογενής και, βέβαια, ο μύθος που θέλει τον Ηφαιστο να καταφεύγει στη Λήμνο έπειτα από καβγά με τον Δία μόνο τυχαίος δεν είναι...

Στη διαδρομή μεταξύ Ηφαιστείας και Καβειρίου δεν γίνεται να μην προσέξετε, στο δεξί σας χέρι, την Αλυκή, η οποία μαζί με τη Χορταρολίμνη και το πολυδιαφημισμένο Κέρος, που βρίσκονται λίγο νοτιότερα, αποτελούν ένα μοναδικό οικοσύστημα προστατευόμενο από τη συνθήκη Natura 2000. Εδώ, μεταξύ Χορταρολίμνης και Κέρους, θα δείτε να φύεται σε απίθανες ποσότητες το περίφημο κρινάκι της θάλασσας (Pancratium maritimum), που ομορφαίνει τις περισσότερες παραλίες του νησιού και το οποίο για το λόγο αυτό θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε «σήμα κατατεθέν» της Λήμνου.

Διαδρομές προς Βορρά και Νότο

Στη διαδρομή προς το νοτιοανατολικό άκρο του νησιού και το ακρωτήριο Αγία Ειρήνη, δεν μπορείς να αποφύγεις την παράκαμψη για τον ιστορικό Μούδρο, τον δεύτερο σε μέγεθος οικισμό του νησιού, ενώ λίγο πιο κάτω συναντάς την Πολιόχνη, την προϊστορική πόλη της Λήμνου -θεωρείται η αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης-, που εντυπωσιάζει όχι μόνο με τα καθαυτό αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά και με το πλήθος των κοχυλιών που γεμίζουν τον περιβάλλοντα χώρο. Η εξερεύνηση της νοτιοανατολικής Λήμνου σε φέρνει τελικά στη Φυσίνη και λίγο μετά στο εκκλησάκι του Αγίου Σώζοντα, που είναι πολιούχος του νησιού και γιορτάζει στις 7 Σεπτεμβρίου.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι στο αεροδρόμιο -και κατά συνέπεια στις τοποθεσίες μετά από αυτό- μπορείς επίσης να φτάσεις ακολουθώντας τον νότιο οδικό άξονα του νησιού, έναν σαφώς πιο δύσκολο από οδηγική άποψη δρόμο, με πολλές στροφές, ανηφόρες και κατηφόρες, ο οποίος όμως έχει το προνόμιο ότι περνά διαδοχικά από τα γραφικά χωριά Πλατύ, Θάνος και Κοντιάς, προσφέροντας μια άλλη οπτική εμπειρία και, φυσικά, διαφορετικές δυνατότητες επιλογής για κολύμπι. Είναι μια διαδρομή που αξίζει και πρέπει να κάνει κανείς για να γνωρίσει τη νότια πλευρά του νησιού, χωρίς απαραίτητα να έχει στόχο κάποιον μακρύτερο προορισμό.

Στα βόρεια τώρα, στρίβοντας στο ύψος του Κορνού, περίπου πέντε χιλιόμετρα από τη Μύρινα και αφού περάσετε τις Σαρδές, τη Δάφνη και το Κατάλακκο, θα βρείτε μια μικρογραφία της... Σαχάρας, τις περίφημες αμμοθίνες, ένα ενδιάμεσο οικοσύστημα μεταξύ θάλασσας και ενδοχώρας, που παίζει τον δικό του ρόλο στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας. Μοναδικό τοπίο, μοναδική εμπειρία. Φορέστε κλειστά παπούτσια, γιατί η άμμος καίει, και αφήστε το παιδί να ξυπνήσει μέσα σας «κουτρουβαλώντας» στον αμμώδη γκρεμό στην άκρη των αμμοθινών. Και όταν θα έχετε χορτάσει ήλιο και άμμο, κατευθυνθείτε στην ονομαστή παραλία Γομάτι για να δροσιστείτε.

Η όμορφη διαδρομή, που είναι από τις πιο δύσκολες του νησιού, τόσο λόγω των στροφών όσο και των χωματόδρομων όπου πρέπει να κινηθεί κανείς, σου δίνει μια πιο ορεινή -ή αν θέλετε πιο «κτηνοτροφική»- εικόνα της Λήμνου.

Προικισμένη και αδικημένη

Μιλήσαμε αρκετά για τη Λήμνο, θα ήταν αδικία να μη μιλήσουμε και για τους Λημνιούς. Η αυθεντικότητα του τόπου είναι αναπόσπαστα δεμένη με την αυθεντικότητα των ανθρώπων, που τους ρωτάς για μια παραλία και σου χαρίζουν ένα ντόπιο πεπόνι που έτυχε να κρατούν στα χέρια τους. Προφανώς το νησί ζει σε μη τουριστικούς ρυθμούς, και ας διαθέτει υπολογίσιμη ανάλογη υποδομή· και αυτό είναι ένα νόμισμα με δύο όψεις, που σχετίζεται άμεσα με τη σύνδεση του νησιού με την υπόλοιπη χώρα.
Από τη μια ο άνθρωπος της πόλης που έρχεται αναζητώντας την ηρεμία θα βρει τον παράδεισό του -ακόμη και τον Δεκαπενταύγουστο το νησί δεν «πήζει»-, χωρίς σε καμία περίπτωση να βαρεθεί, αφού υπάρχουν πολλά πράγματα να δεις και να κάνεις στη Λήμνο.

Από την άλλη οι Λημνιοί βιώνουν τις συνέπειες μιας άτυπης εγκατάλειψης - και ας μην πει κανείς ότι επιτρέπεται ένα ακριτικό νησί, με τη σημασία μάλιστα της Λήμνου, να συνδέεται ακτοπλοϊκώς με την πρωτεύουσα (μέσω Λαυρίου) μόνο τρεις φορές την εβδομάδα! Και μάλιστα με πλοία σχετικά μικρά και... προχωρημένης ηλικίας.

Κλείνοντας, δεν μπορώ παρά να αφιερώσω το παρόν άρθρο στον αγαπημένο μου δάσκαλο Σπύρο Τσάκωνα, που συνάντησα, συνταξιούχο πλέον, έπειτα από 40 χρόνια στον τόπο καταγωγής του, στον Κοντιά.

* Θερμές ευχαριστίες στον κ. Ακη Σαλονικό για την πολύπλευρη βοήθεια που μας προσέφερε.

Μετάβαση

Στη Λήμνο μπορείτε να μεταβείτε ακτοπλοϊκώς από το Λαύριο τρεις φορές την εβδομάδα, με πλοίο της Nel Lines (Τ/210 -41.15.015, www.nel.gr), διάρκεια ταξιδιού 12 ώρες και κόστος για απλή μετάβαση 30 ευρώ το άτομο και 90 ευρώ το αυτοκίνητο. Επίσης το νησί συνδέεται με τη Θεσσαλονίκη (3 φορές την εβδομάδα, διάρκεια ταξιδιού 8 ώρες, 24 ευρώ το άτομο και 64 ευρώ το αυτοκίνητο) και με την Καβάλα (4 φορές την εβδομάδα, διάρκεια ταξιδιού 5 ώρες, 17 ευρώ το άτομο και 53 ευρώ το αυτοκίνητο).
Από την Αθήνα μπορείτε να πάτε και αεροπορικώς με καθημερινές πτήσεις της Aegean/Olympic Air (www.olympicair.com, aegeanair.com).
 

Διαμονή

Apollo Pavilion (Πάροδος Γαρουφαλλίδου, Μύρινα, Τ/22540-23.712, 6973-710.543, www.apollopavilion.gr). Στούντιο σε νεοκλασικό αρχοντικό, πλήρως ανακαινισμένο. 50 - 55 ευρώ με πρωινό.
Archontiko Boutique Hotel (Ρωμαίικος Γιαλός, Μύρινα, Τ/22540-29.800-1, www.arxontikohotel.gr). Ομορφα επιπλωμένα δωμάτια σε κτίριο παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. 60 - 70 ευρώ με πρωινό.
Ποσειδών (Ρωμαίικος Γιαλός, Μύρινα, Τ/22540-23.982, 22540-24.821, www.poseidonlemnos.gr). Νεόκτιστο ξενοδοχείο με 20 δωμάτια, που διαθέτουν όλες τις ανέσεις. 55 ευρώ με πρωινό ή 40 ευρώ χωρίς πρωινό.
Lemnos Village Resort (παραλία Πλατύ, Τ/22540-23.500, 6982-482.425, www.lemnosvillagehotel.com). Μεγάλο συγκρότημα 134 bungalows με 22 οικογενειακές σουίτες και πλήθος υπηρεσιών. 88 - 132 ευρώ με πρωινό.
Studios Magda (παραλία Πλατύ, Τ/22540-25.370, 6945-903.253). Πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα και στούντιο δίπλα στη θάλασσα. 35 - 50 ευρώ.
Λιθόεσσα (Αγ. Ιωάννης, Κάσπακας, Τ/22540-22.098, 6942-050.831, www.lithoessa.gr). Ομορφα πετρόκτιστα, πλήρως εξοπλισμένα, δωμάτια με πανοραμική θέα στη θάλασσα. 45 - 65 με πρωινό.
Studios Edem (Αγ. Ιωάννης, Κάσπακας, T/22540-62.160, 6976-202.227, www.studiosedem.gr). Περιποιημένα μονόχωρα στούντιο 2 - 3 ατόμων με θέα στη θάλασσα. 40 - 60 ευρώ.
Armonia Rooms 1 & 2 (παραλία Εβγάτη, T/22540-51.757, 51.747, 6972-160.210, www.armonia-lemnos.gr). Πλήρως οργανωμένα και εξοπλισμένα δωμάτια σε απόσταση αναπνοής από τη θάλασσα. 30 - 55 ευρώ.
Limnos Windmills (Κοντιάς, Τ/6986-918.520, limnoswindmills.gr). Διαμονή, αποκλειστικά για δύο άτομα, στο διαφορετικό περιβάλλον των ανεμόμυλων του ήσυχου και γραφικού Κοντιά. 30 - 70 ευρώ με πρωινό.
Villa Panorama (Μούδρος, Τ/22540-71.128, Τ/6974-676.273, www.limnospanorama.gr). Αγροτουριστική μονάδα 7 πλήρως εξοπλισμένων στούντιο (25 - 40 τ.μ.) με περιβάλλοντα χώρο 5 στρεμμάτων και θέα στον κόλπο του Μούδρου. 35 - 40 ευρώ χωρίς πρωινό.

* Περισσότερες επιλογές για καταλύματα παρέχονται στην ιστοσελίδα του Συλλόγου Ιδιοκτητών Ενοικιαζομένων Δωματίων Λήμνου: www.lemnosrooms.gr.

 

Για κρατήσεις που αφορούν τη διαμονή σας επισκεφθείτε τo:
www.booking.com

Φαγητό

Γιαννάκαρος (παραλία Κότσινα, Τ/22540-41.744). Εστιατόριο-ψαροταβέρνα δίπλα στη θάλασσα, με ποικιλία, ποιότητα και ιδιαίτερα πλούσιες μερίδες.
Ο Σώζος (Πλατύ, Τ/22540-25.085). Παραδοσιακή ταβέρνα-ψησταριά, φημισμένη για τα κρεατικά της.
Μαντέλλα (Σαρδές, Τ/22540-61.349). Ταβέρνα με παραδοσιακή κουζίνα: κόκορας με φλομάρια, αγριοκούνελο στιφάδο.
Λαδόκολλα ο Ζήκος (Λιμάνι Μύρινας, Τ/22540-24.463). Ποιοτικά κρεατικά σε λογικές τιμές σερβίρονται στη λαδόκολλα με τη σέσουλα.
Η Κουζίνα μας (Μύρινα, Τ/22540-26.777). Πολύ καλά μαγειρευτά, αλλά και ψητά, πίτα-γύρος κ.ά., σε περιβάλλον ταχυφαγείου στη λεωφ. Δημοκρατίας - λειτουργεί και delivery.
Τζιτζιφιές (Ρηχά Νερά, Μύρινα, Τ/22540-23.756). Ταβέρνα με ντόπια πιάτα, ψαρικά και κρεατικά, με θέα στη θάλασσα.
Ουζερί το 11 (Πλατεία ΚΤΕΛ, Μύρινα, Τ/22540-22.635). Ντόπιο τσίπουρο, πληθώρα θαλασσινών και οστρακοειδή.
Το Σινιάλο (Κεντρική Αγορά, Μύρινα, Τ/22540-22.811). Μεζεδοπωλείο με κρεατικά και θαλασσινά, σε φιλικές τιμές.
Εν Πλω (Διαπόρι, Τ/22540-51.885, 6978-851.476). Ταβέρνα με ντόπια αγνά κρέατα, αλλά και φρέσκα θαλασσινά σε πολύ καλές τιμές.
Εννοια Πο χς (Λύχνα, Τ/22540-71.742, 6976-669.856, el-gr.facebook.com/EnnoiaPoXs). Ενα «ιδιαίτερο» καφέ-μπαρ με μεσογειακή κουζίνα και μουσική.
Romeo (Μύρινα, Τ/22540-22.622). Ιταλική κουζίνα, πίτσα και μακαρονάδα.
Ο Αντρέας (Καμίνια, Τ/22540-91.245, 91.248, 6948-590.806). Ταβέρνα με ντόπια κρεατικά και νόστιμους μεζέδες.
Αγ. Χαράλαμπος (Πλάκα, Τ/6976-430.395). Παραδοσιακό ουζερί δίπλα στο εκκλησάκι του Αγ. Χαράλαμπου.

Παραλίες

Μπάνιο μπορείτε να κάνετε ακόμη και μέσα στη Μύρινα, στον Ρωμαίικο ή τον Τούρκικο Γιαλό. Βόρεια, στα όρια της Μύρινας, θα βρείτε τα Ρηχά Νερά, ενώ βορειότερα ακολουθούν ο Αυλώνας και ο Αγιος Ιωάννης, που έχουν το προνόμιο του ηλιοβασιλέματος με φόντο το Αγιον Ορος. Παραλία Πλατύ, παραλία Θάνους, Εβγάτης και Διαπόρι βρίσκονται κατά μήκος του νότιου οδικού άξονα του νησιού, ενώ μετά τον Μούδρο θα βρείτε το Μικρό και το Μεγάλο Φαναράκι, το Χαβούλι και την Παρθενόμυτο (για την τελευταία θα χρειαστεί να κάνετε κύκλο, μέσω Αγ. Σοφίας). Στην περιοχή της Πολιόχνης υπάρχει ο Μακρύς Γιαλός, ενώ στα βορειοανατολικά, κοντά στο Καβείριο, σας περιμένουν οι παραλίες Σαράβαρι και Νεφτίνα. Από την άλλη πλευρά της χερσονήσου υπάρχει το ονομαστό -και τεράστιο- Κέρος, με τη χαρακτηριστική λευκή άμμο, που συγκεντρώνει τους λάτρεις των θαλάσσιων σπορ. Ενδιαφέροντα, «ήρεμα» beach bars θα βρείτε στο Γομάτι (Απόδραση, Τ/6977-768.828) και στο Σαράβαρι (Saravari, Τ/6948-380.969).

Αξιοθέατα

Το Αρχαιολογικό Μουσείο (Τ/22540-22.990) και το Εκκλησιαστικό Μουσείο (Τ/22540-22.474) στη Μύρινα, το Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης και Σπογγαλιείας στη Νέα Κούταλη (Τ/22540-92.383), το Λαογραφικό Μουσείο Πορτιανού (Τ/22540-51.785), η Πινακοθήκη Σύγχρονης Βαλκανικής Τέχνης στον Κοντιά (Τ/22540-51.425), η τοποθεσία Φαρακλό, με τα εντυπωσιακά ηφαιστειογενή μορφώματα, στη βόρεια πλευρά του νησιού.

Αγορές - Προϊόντα

Η Λήμνος φημίζεται για το λευκό κρασί της και το λευκό τυρί «καλαθάκι» (υπάρχει και το λιγότερο γνωστό «μελίχλωρο»), που δεν είναι άσχετο με τα πολλά γιδοπρόβατα που θα δείτε στο νησί. Τα φλομάρια είναι οι ντόπιες χυλοπίτες, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ντόπια παξιμάδια. Πολύ καλό είναι και το θυμαρίσιο μέλι που παράγεται στο νησί. Στα τοπικά καταστήματα θα βρείτε μάρκες με εξαιρετικά γευστικά προϊόντα που δεν θα συναντήσετε εύκολα εκτός Λήμνου. Εξαιρετικά νόστιμα είναι τα ντόπια κηπευτικά (πεπόνια, ντομάτες κ.ά.). Μην παραλείψετε, τέλος, να δοκιμάσετε τα «βενιζελικά», τα ντόπια γλυκά από καρύδι και σοκολάτα.

 

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ