ΚΟΣΜΟΣ

Μυστικές υπηρεσίες οργάνωσαν την απόπειρα κατά Γκλιγκόροφ

ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΖΙΜΑΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΣΚΟΠΙΑ - ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Το πρωινό της 3ης Οκτωβρίου 1995 ο τότε πρόεδρος των Σκοπίων Κίρο Γκλιγκόρoφ, ενώ ήταν καθ’ οδόν προς το γραφείο του, έγινε στόχος δολοφονικής απόπειρας στο κέντρο των Σκοπίων. Ενα παγιδευμένο με εκρηκτικά αυτοκίνητο ανατινάχθηκε τη στιγμή που περνούσε με τη Μερσεντές του, τραυματίζοντας σοβαρά τον ίδιο, σκοτώνοντας τον οδηγό του και έναν διερχόμενο πολίτη.

Ο Στόγιαν Αντοφ, πρόεδρος της Βουλής τότε και στενός συνεργάτης του Γκλιγκόροφ, εκ του Συντάγματος ορίζεται προεδρεύων της Δημοκρατίας και από τη θέση αυτή θα παρακολουθήσει από κοντά τις έρευνες για τον εντοπισμό των δραστών, σε μια σκοτεινή υπόθεση που δεν εξιχνιάστηκε ποτέ, ενώ θα δεχθεί και ο ίδιος απειλές για τη ζωή του.

Σήμερα, 19 χρόνια μετά τη «Μαύρη Πέμπτη», ο κ. Αντοφ μιλάει στην «Κ» και «φωτογραφίζει», αν δεν κατονομάζει, τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς πίσω από τη δολοφονική απόπειρα. «Προήλθε από μυστικές υπηρεσίες με πολιτικά κίνητρα. Χωρίς τη συνδρομή των εγχώριων μυστικών υπηρεσιών, δεν θα μπορούσε να γίνει τίποτα. Μόνο μυστικές υπηρεσίες μπορούσαν να το οργανώσουν. Η μαφία δεν είχε σχέση...».

– Για ποιο λόγο, ποιος μπορεί να είχε συμφέρον να βγάλει τον Γκλιγκόροφ από τη μέση;

– Μία από τις υποθέσεις που μπορώ να κάνω είναι ότι σχετίζεται με την Ενδιάμεση Συμφωνία με την Ελλάδα. Η Ενδιάμεση Συμφωνία υπογράφηκε στις 13 Σεπτεμβρίου του 1995. Η απόπειρα έγινε στις 3 Oκτωβρίου 1995. Για τις 5 Οκτωβρίου είχα συγκαλέσει τη Βουλή για να γίνει η κύρωση της Ενδιάμεσης Συμφωνίας. Μια υπόθεση που μπορώ να κάνω είναι ότι η απόπειρα έγινε για να μην επικυρωθεί η συμφωνία από τη Βουλή. Να σημειωθεί ότι μία ημέρα πριν από την απόπειρα, στις 2 Οκτωβρίου, ο Γκλιγκόροφ ταξίδεψε επειγόντως στο Βελιγράδι. Εμένα δεν μου είπε ότι πάει στο Βελιγράδι. Σπάνια δεν μου έλεγε για τα ταξίδια του. Τον συνόδευε μόνο η σύμβουλός του Ζάνα Οσμανλί και εκεί ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς του έθεσε το θέμα των σχέσεων των δύο χωρών. Επιστρέφοντας το απόγευμα της ίδιας ημέρας από το Βελιγράδι, δεν μπορέσαμε να συζητήσουμε για το τι έγινε στη συνάντηση με τον Μιλόσεβιτς. Την άλλη ημέρα έγινε η απόπειρα. Ρώτησα τότε ποιος ήταν μαζί του στη συνάντηση και όταν έμαθα ότι ήταν η σύμβουλός του την παρακάλεσα να συντάξει μια αναφορά για το τι συζητήθηκε και να μου δώσει ένα αντίγραφο. Εγραψε ότι ο Μιλόσεβιτς ζήτησε από τον Γκλιγκόροφ να προχωρήσουν Σερβία και «Μακεδονία» σε τελωνειακή ένωση. Οπως ανέφερε το σημείωμα, ο Κίρο του είπε «αυτό δεν μπορεί να γίνει και δεν το αποδέχομαι». Ο Μιλόσεβιτς δεν ήθελε η Βουλή της «Μακεδονίας» να επικυρώσει τη συμφωνία και θα θυμάστε, κ. Τζίμα, πως τότε εκτός από την Ελλάδα ούτε η Γιουγκοσλαβία αναγνώριζε τη «Μακεδονία». Αν εμείς επικυρώναμε τη συμφωνία στη Βουλή, θα αποκαθιστούσαμε τις σχέσεις με την Ελλάδα και ο Μιλόσεβιτς δεν το ήθελε. Μας ήθελε μετέωρους για να μας κρατάει στο χέρι. Ηθελε να είμαστε όσο το δυνατόν πιο ασταθείς για να μας έχει στο χέρι και για να μπορεί να λέει στην Ελλάδα ότι θα μεσολαβήσει για το όνομα. Παρ’ όλα αυτά, εγώ στις 5 Οκτωβρίου συγκάλεσα τη Βουλή και μετά μερικές ημέρες επικυρώθηκε η συμφωνία. Δημιουργήθηκε έτσι μια νέα διεθνής νομική πραγματικότητα για τη «Μακεδονία». Αυτοί οι λόγοι με κάνουν να υποθέτω ότι το έκαναν οι μυστικές υπηρεσίες.

– Λέτε ότι ήταν έργο των γιουγκοσλαβικών υπηρεσιών;

– Ποτέ δεν ήταν διαχωρισμένες οι δικές μας μυστικές υπηρεσίες με τις σερβικές. Αυτοί μας κρατούσαν στο χέρι. Ηταν κράτος εν κράτει. Την εποχή εκείνη βρισκόταν υπό αμφισβήτηση η βιωσιμότητα της χώρας μας και με την Ενδιάμεση Συμφωνία έμπαινε τέλος σ’ αυτή την αμφισβήτηση. Τον Οκτώβριο έγινε η αποτυχημένη απόπειρα, τον Απρίλιο του 1996 το Βελιγράδι μας αναγνώρισε ως ανεξάρτητο κράτος.

Ο Στόγιαν Αντοφ μου δείχνει μια ανώνυμη επιστολή που έλαβε ενώ προήδρευε της Δημοκρατίας και η οποία είχε ταχυδρομηθεί από την Αυστραλία, όπου ζει ένας συμπαγής πυρήνας φανατικών «Αιγαιατών». Μαζί με ένα χαρτί όπου ο ανώνυμος αποστολέας έγραφε «Ο Κίρο τη γλίτωσε, εσύ θα τη γλιτώσεις;», είχε και μια φωτογραφία του με σημειωμένο ένα «Χ» στο μέτωπο. Οταν τον ρώτησα εάν θεωρεί πως μπορεί την απόπειρα να έκαναν κύκλοι της «μακεδονικής εμιγκράτσιας», είπε πως αυτοί δεν είχαν τέτοιες δυνατότητες και τόνισε πως «σε κάθε περίπτωση υπήρχε εμπλοκή μυστικών υπηρεσιών».

Ο ίδιος ο Γκλιγκόροφ, όταν τον είχα ρωτήσει, στις δύο συνεντεύξεις που μου είχε παραχωρήσει παλαιότερα, για το τι πίστευε εκείνος, μου απάντησε: «Κάνω πολλές σκέψεις αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία για να αποδειχθεί καμία...». Δεν έπαυε πάντως να επισημαίνει κι εκείνος με νόημα ότι η απόπειρα έγινε μετά την υπογραφή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας με την Ελλάδα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ