ΣΤΟΥΣ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ

Οι μάγισσες του Πάσχα

Ελένη Φατσέα

Virvon, varvon, tuoreeks terveeks, tulevaks vuodeks; vitsa sulle, palkka mulle! Rauhallista Pääsiäistä! Που πάει να πει: «Έχω ένα κλαδί ιτιάς για μια καλή χρονιά γεμάτη υγεία. Ένα κλαδί για σένα, ένα κέρασμα για μένα. Να έχετε Ειρηνικό Πάσχα»!

Αυτή είναι η μαγική φράση που λένε την εβδομάδα πριν από το Πάσχα τα μικρά κορίτσια στη Φινλανδία. Ντύνονται μάγισσες με παλιές φαρδιές φούστες και πολύχρωμες μαντίλες στο κεφάλι, ζωγραφίζουν φακίδες στο πρόσωπο και γυρίζουν από πόρτα σε πόρτα -τοκ, τοκ, τοκ- ελπίζοντας σε λεφτά και κεράσματα. Ως αντάλλαγμα δίνουν στολισμένα κλαδιά ιτιάς και λένε ευχές για να φύγουν τα κακά πνεύματα. Κάτι παρόμοιο κάνουν και τα κορίτσια στη γειτονική τους χώρα, τη Σουηδία. Οι μικρές αυτές μάγισσες δε μοιάζουν σε τίποτα με τις τρομακτικές μάγισσες του Halloween στην Αμερική*. Πώς όμως συνδέθηκαν με το Πάσχα, μια γιορτή αγάπης και αναγέννησης της φύσης;

Όπως συμβαίνει με τις μεγάλες γιορτές, έτσι και το Πάσχα σε πολλούς λαούς συνδέθηκε με δεισιδαιμονίες. Οι άνθρωποι, λοιπόν, σε μέρη της Σκανδιναβίας πίστευαν πως όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα, μέχρι και το Μεγάλο Σάββατο, οι μάγισσες έβγαιναν από τις κρυψώνες τους και πετούσαν με τις χορταρένιες σκούπες τους για ένα μακρινό βουνό στη Γερμανία, τον «Μπλε Λόφο», όπου χόρευαν με τους διαβόλους και τους τριβόλους μέχρι να χορτάσουν και να γυρίσουν σπίτι. Τι θα γινόταν όμως αν στην επιστροφή μπλέκονταν τα σκουπόξυλά τους σε καμιά καμινάδα; Έπρεπε να πάρουν τα μέτρα τους!

Για να είναι σίγουροι πως οι καμινάδες τους είναι καθαρές από μαγικά όντα και πως δε θα τους έκλεβαν τις σκούπες και τις τσουγκράνες τους (για να έχουν περισσευούμενα ιπτάμενα μέσα σε περίπτωση που έχαναν τα δικά τους), έπρεπε να καίνε όλο το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου ξύλα από 9 διαφορετικά φυλλοβόλα δέντρα για να τις τρομάξουν. Με το χρόνο, αυτές οι προλήψεις έφτασαν έως εμάς. Μόνο που είναι πιο... χαρού-μενες. Έτσι, τη Μεγάλη Δευτέρα, τη Μεγάλη Τρίτη και την παραμονή του Πάσχα, τα κορίτσια, ντυμένα μάγισσες, επισκέπτονται τα σπίτια της γειτονιάς τους -τοκ, τοκ, τοκ- προσφέροντας στολισμένα κλαδιά ιτιάς και λέγοντας τα λόγια τα μαγικά:

«Virvon, varvon, tuoreeks terveeks, tulevaks vuodeks; vitsa sulle, palkka mulle! Rauhallista Pääsiäistä!»

* Το Halloween (Χάλοουιν) είναι η Ημέρα των Αγίων Πάντων στην Αμερική -γιορτάζεται στις 31 Οκτωβρίου- όπου τα παιδιά μασκαρεύονται τρομακτικά, με μαύρα μυτερά καπέλα και μαύρες μπέρτες, και γυρίζουν στη γειτονιά ζητώντας γλυκά ή χρήματα. Αλλιώς!...

 

Online