ΒΙΒΛΙΟ

Επιχείρηση «Ανθρωποειδές»

ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Ο Κύριος Γκρι

Ο συγγραφέας Λοράν Μπινέ (Laurent Binet) γράφει πως στο ανθρωποειδές της σημερινής φωτογραφίας μια απελπισμένη μητέρα προσέφερε το μωρό της, να σωθεί τουλάχιστον αυτό προτού την εκτελέσουν μαζί με τους υπόλοιπους Εβραίους της κοινότητάς της. Και αυτός διέταξε να εκτελεστεί η μάνα μαζί με το παιδί της. Ο Αδόλφος ήξερε καλά τι έλεγε όταν τον αποκάλεσε «Ο άνθρωπος με την καρδιά από σίδερο». Το όνομα αυτού: Ράινχαρντ Χάιντριχ. Πρώην αξιωματικός του Ναυτικού, με γνώσεις και εμπειρία χειριστή μαχητικών αεροσκαφών, καλλιεργημένος και εκλεπτυσμένος, λάτρης των γυναικών, του Σούμπερτ και του Βάγκνερ, ο Χάιντριχ διατέλεσε αρχηγός της Γκεστάπο, έφτασε στον βαθμό του στρατηγού των Ες Ες (SS-Obergruppenführer) και θεωρήθηκε από πολύ νωρίς στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η επιτομή του απόλυτα διαβολικού ναζί, ιθύνοντα νου του Ολοκαυτώματος.

Ο κύριος Γκρι είχε μια μανία με τη μορφή του Χάιντριχ από παλιά. Ολα ξεκίνησαν από μια ταινία που είδε μικρός («Operation Daybreak», 1975) με θέμα την αληθινή ιστορία ενός Τσέχου κι ενός Σλοβάκου σαμποτέρ που ξεκίνησαν από την Αγγλία στις 28 Δεκεμβρίου του 1942, έπεσαν με αλεξίπτωτο κάπου έξω από την Πράγα με σκοπό να δολοφονήσουν τον Χάιντριχ. Μετά το σινεμά, ο πατέρας του κυρίου Γκρι τον πήγε στην οικογενειακή βιβλιοθήκη και του έδειξε, στον ένα από τους τρεις μαύρους, φθαρμένους τόμους της «Ανόδου και της πτώσης του Γ΄ Ράιχ» του Ουίλιαμ Σίρερ, τις πραγματικές φωτογραφίες των Γιαν Κούμπις και Γιόζεφ Γκάμπτσικ, των δύο ηρωικών σαμποτέρ, καθώς και του πραγματικού Χάιντριχ. Ηταν μια φωτογραφία σε προφίλ. Η αρχετυπικά άρια φυσιογνωμία του επισκιαζόταν από αυτό που ο ίδιος και οι δικοί του αποκαλούσαν «εβραϊκή μύτη». Η μυστική επιχείρηση της δολοφονίας του έφερε την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Ανθρωποειδές». Αν και μικρός, ο κύριος Γκρι καταλάβαινε πως έβλεπε στη φωτογραφία όχι έναν άνθρωπο αλλά ένα ανθρωποειδές. «Πώς ήταν δυνατόν να ακούει Σούμπερτ;» αναρωτήθηκε χρόνια αργότερα – την ίδια βασανιστική διερώτηση βρήκε και στις σελίδες του Τζορτζ Στάινερ...

Πράγα, 27 Μαΐου 1942: οι ατυχίες της τελευταίας στιγμής, που παραλίγο να γλιτώσουν τον Χάιντριχ, τα θραύσματα της χειροβομβίδας που τελικώς τον οδήγησαν στον θάνατο, η καταφυγή των δύο νέων, μαζί με τους άλλους συνεργάτες, στην κρύπτη μιας εκκλησίας, η προδοσία, η ασφυκτική πολιορκία απ’ τα λυσσασμένα Ες Ες, η ηρωική άμυνα και η τελική αυτοκτονία των ηρώων μέσα στην κρύπτη – αφού πρώτα πήραν μαζί τους δεκάδες Γερμανούς. Κι έπειτα, τα αντίποινα στο Λίντιτσε: ένα ολόκληρο τσεχικό χωριό σβήστηκε από τον χάρτη· οι κάτοικοι εξοντώθηκαν, τα σπίτια ισοπεδώθηκαν. Οι Γερμανοί σκότωσαν μέχρι και τα σκυλιά του χωριού.

Ο κύριος Γκρι τα ξαναθυμήθηκε όλα αυτά καταβροχθίζοντας το συναρπαστικό μυθιστορηματικό χρονικό της δολοφονίας του Χάιντριχ, «HHhH» από τον Λοράν Μπινέ (μτφρ. Γ. Ξενάριος, εκδ. Κέδρος), ακούγοντας την Ημιτελή του Σούμπερτ με τον Καρλ Μπεμ να διευθύνει τη Φιλαρμονική της Βιέννης. «Ετσι για σπάσιμο», είπε. «Για να ξεπλύνω τον Σούμπερτ απ’ το απόλυτο κτήνος που οι αναγνώστες βλέπουν ακριβώς από κάτω».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ