ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Θωμάς Παπαθωμάς: «Aριστεία είναι να κυνηγάς τα όνειρά σου με μεράκι και σκληρή δουλειά»

ΑΝΝΑ ΓΡΙΜΑΝΗ

Εικονογράφηση: Τιτίνα Χαλματζή.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΚΤΟΣ

Ο Θωμάς Παπαθωμάς είναι κοσμήτορας (Busch Campus Dean) και καθηγητής Εμβιομηχανικής Τεχνολογίας (Department of Biomedical Engineering) στο Πανεπιστήμιο Rutgers, ΗΠΑ. Ειδικεύεται στην έρευνα εγκεφάλου (αντίληψη τρισδιάστατων αντικειμένων και έργων τέχνης) σε κανονικές και παθολογικές περιπτώσεις.

Πότε νιώσατε τελευταία φορά υπερήφανος ως Ελληνας;

Για τις «τρεις γιαγιάδες της Λέσβου», των οποίων η ιστορία (και η φωτογραφία) έκανε το γύρο του κόσμου, όταν τάισαν με μπιμπερό το μωρό μιας προσφυγοπούλας, μόλις είχε βγει από τη βάρκα βρεγμένο και εξαντλημένο, στην αγκαλιά της μητέρας του.

Σε τι σας έκανε καλύτερο η διεθνής εμπειρία σας;

Στο να ακούω προσεκτικά πριν μιλήσω, να ηγούμαι δίνοντας το παράδειγμα με έργα και όχι με λόγια, να εμπιστεύομαι τους άλλους όταν εργαζόμαστε ως ομάδες.

Τι πιο πολύτιμο σας έδωσε η ελληνική παιδεία;

Τον πλούτο και τη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας.

Πού υπερέχουμε και σε τι υστερούμε ως Ελληνες;

Δαιμόνιοι, δημιουργικοί, καινοτόμοι, εκτιμάμε τη μόρφωση. Νοιαζόμαστε έντονα ο ένας για τον άλλο -ως οικογένεια- και είμαστε φιλόξενοι. Υστερούμε ως σύνολα: είμαστε ανοργάνωτοι, χωρίς κίνητρα και ανταμοιβές για άριστες επιδόσεις. Δεν νοιαζόμαστε και δεν εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλο στο επίπεδο της ευρείας κοινωνίας, με αποτέλεσμα τη φοροδιαφυγή, τον πενιχρό εθελοντισμό, την ανοχή στη διαφθορά, την ατιμωρησία αυτών που σφετερίζονται το δημόσιο χρήμα, την έλλειψη αξιοκρατίας, τον «ωχαδερφισμό» γενικά.

Πώς θα γίνει πιο ανταγωνιστικό το ελληνικό πανεπιστήμιο;

Με αξιολόγηση από ανεξάρτητες επιτροπές εμπειρογνωμόνων και διοίκηση από συμβούλια (Board of Directors) τα οποία θα περιλαμβάνουν ειδήμονες και εκτός πανεπιστημίου.

Τι θα κάνατε για να δώσετε ώθηση στην ελληνική καινοτομία; 

Διαγωνισμούς με γενναία πριμοδότηση σε ιδέες με υψηλό δυναμικό.

Η έννοια της αριστείας πού εκφράζεται στην Ελλάδα;

Aριστεία είναι να κυνηγάς τα όνειρά σου με μεράκι και σκληρή δουλειά. Συχνά οι νέοι πιέζονται να επιλέξουν επάγγελμα για «επιτυχημένη καριέρα» και όχι γιατί έχουν κάποια κλίση στο αντικείμενο των σπουδών τους. Ακόμη, η αριστεία πρέπει να συνδυάζεται με την ανθρωπιά και την έγνοια για τις επόμενες γενιές, που οδηγεί στον εθελοντισμό και στην κοινωνική δράση.

Τι ουσιαστικό μπορούν να δώσουν στη χώρα οι διακεκριμένοι του εξωτερικού;

Να έχουν επαφές με συναδέλφους στην πατρίδα. Να οργανώνουν συνέδρια στην Ελλάδα και να συνεργάζονται σε προτάσεις για επιχορηγήσεις από διεθνείς φορείς. Να είναι (αφιλοκερδώς) σύμβουλοι σε θέματα που άπτονται της ειδικότητάς τους. Αν επεκταθούμε στο έθνος, μπορούν να προσφέρουν για τη διατήρηση της ελληνικής συνείδησης, γλώσσας και πολιτισμού στη Διασπορά. Προσωπικά, πέρα από την έρευνα, συνεργάζομαι με εθελοντές και με τον Σύλλογο Ελλήνων Φοιτητών για το Πρόγραμμα Νεοελληνικών Σπουδών (ΠΝΕΣ) και τη μελλοντική Εδρα Ελύτη στο Rutgers.

Τι θα συμβουλεύατε έναν συνάδελφό σας που παραμένει και βιώνει την ελληνική πραγματικότητα;

Ποιος είμαι εγώ να συμβουλέψω... Απλώς, θαυμάζω όσους δεν εγκαταλείπουν και παλεύουν σε αυτή την κρίση με δύναμη και αξιοπρέπεια.

Βγήκε κάτι θετικό από την κρίση - και ποιο είναι;

Θετικό ότι οι πολίτες συνειδητοποίησαν τη βαθιά σαπίλα του πολιτικού κόσμου και ωρίμασαν. Δυστυχώς, αυτή η ωριμότητα επέφερε και μια απελπισία για τα υπάρχοντα κόμματα, με αποτέλεσμα να εκλεγεί ως πρώτο κόμμα το «Κανένα» με απόλυτη πλειοψηφία. Οπως επεσήμανε ο καθηγητής του Στάντφορντ Ιωάννης Ιωαννίδης, «μετά το 2009, το άθροισμα της αποχής, των λευκών και των άκυρων είναι μεγαλύτερο από τις ψήφους του κόμματος που κερδίζει τις εκλογές».

Με τι προϋποθέσεις θα γυρίζατε στην πατρίδα;

Θα γύριζα χωρίς πολλές προϋποθέσεις. Ομως ριζώσαμε εδώ, στην Αμερική, με τα παιδιά μας και θα ζούμε με την ευλογία και συνάμα την κατάρα των ανθρώπων που έχουν δύο πατρίδες.

Ποια ελληνική συνήθειά σας κρατήσατε;

Τον «χάσκαρη» της Αποκριάς (καστοριανό έθιμο) και το στεφάνι της Πρωτομαγιάς στην εξώπορτα.

Ο Ελληνας ήρωάς σας.

Ρήγας Φεραίος και Αριστείδης ο Δίκαιος. Μακάρι να είχαμε οι σημερινοί Ελληνες τον ενθουσιασμό του Ρήγα, την ακεραιότητα του Αριστείδη και τον καλώς εννοούμενο πατριωτισμό και των δύο... drakoulaki

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Μαστίχα Χίου

Το πρόσωπο που νοσταλγώ.

Τον αδερφό μου.

Η γεύση που συχνά ανακαλώ.

Τα «ανώμαλα» σοκολατάκια του Τζήλα στην Καστοριά.

Η πιο ελληνική μου λέξη.

Νοσταλγία.

Τι παίρνω μαζί μου φεύγοντας απ’ την Ελλάδα.

Πήρα χώμα για τα θεμέλια του σπιτιού μας στην Αμερική.

ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ

1949 Γεννιέται στην Καστοριά.

1967 Αποφοιτά από το Λύκειο Καστοριάς. Σπουδές στην Αμερική, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, Columbia University (Bachelor, Master, Ph.D.).

1976 Παντρεύεται τη Γεωργία Νικολακοπούλου. Παιδιά τους η Γαλάτεια και ο Βεργίλιος.

1977-1989 Bell Laboratories αρχικά, Συστήματα Αυτόματου Ελέγχου. Ερευνα Εγκεφάλου με τον δρα Bela Julesz (βραβείο MacArthur).

1989 Καθηγητής Εμβιομηχανικής Τεχνολογίας, διευθυντής Εργαστηρίου Οπτικής Αντίληψης (Laboratory of Vision Research). Η έρευνά του εστιάζεται στην αντίληψη τρισδιάστατων προσώπων, αντικειμένων και έργων τέχνης.

Ακόμη, ερευνά για τη διάγνωση της σχιζοφρένειας.

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ