ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Μικροπιστώσεις για επιχειρηματικά σχέδια ακόμα και σε ανέργους μέσω ΜΚΟ

ΕΥΓΕΝΙΑ ΤΖΩΡΤΖΗ

Ο ρόλος της τράπεζας είναι καθοριστικός για την επιτυχία του πειράματος. Συγχρόνως είναι και πρωτόγνωρος, καθώς η μεθοδολογία έγκρισης μιας επιχειρηματικής ιδέας ξεφεύγει από τα τυπικά τραπεζικά κλισέ της αξιολόγησης του πελάτη με βάση τα οικονομικά του στοιχεία και τις καλύψεις που μπορεί να φέρει για την εξασφάλιση του δανείου.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Δάνεια ακόμη και σε ανέργους, χωρίς αυστηρά τραπεζικά κριτήρια, αλλά με ανθρωποκεντρικά κυρίως χαρακτηριστικά, μέσω μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης. Αυτό είναι το μοντέλο των μικροπιστώσεων, που ήρθε στην Ελλάδα μέσω της μη κυβερνητικής οργάνωσης Action Finance Initiative (AFI), και στα πρώτα της βήματα στηρίχθηκε σε χρήματα δωρητών για τη χορήγηση μικροδανείων έως 10.000 ευρώ.

Δύο χρόνια μετά τη σύστασή της, η AFI επεκτείνει σταδιακά τη δραστηριότητά της και μετά τη συνεργασία της με την Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα, προχώρησε σε συμφωνία και με τη Eurobank για την ανάπτυξη του θεσμού των μικροπιστώσεων. Κόντρα στην τάση της εποχής για χρηματοδοτήσεις που έχουν να κάνουν κυρίως με την καινοτομία και την τεχνολογία, οι μικροπιστώσεις στοχεύουν στην υποβοήθηση ανθρώπων όλων των ηλικιών και στην ανάπτυξη ιδεών από όλο το φάσμα της οικονομίας. Στόχος η ανακούφιση της ανεργίας, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις οι πιστώσεις κατευθύνονται σε ανθρώπους που είναι άνεργοι και ενώ έχουν τη διάθεση να αναπτύξουν μια επιχειρηματική ιδέα, δεν έχουν είτε τα χρήματα είτε την εμπειρία για την υλοποίησή της.

Η υποστήριξη

Η φιλοσοφία των μικροπιστώσεων, όπως εξηγεί η επικεφαλής της AFI κ. Αναστασία Τσίλογλου, δεν εξαντλείται στην παροχή ενός κεφαλαίου κίνησης. Επεκτείνεται στο καθοριστικό βήμα «της καθοδήγησης του υποψήφιου επιχειρηματία μέσα από ένα δίκτυο στελεχών που προσφέρουν την υποστήριξή τους με νομικές, οικονομικές συμβουλές, με στόχο να τον κατευθύνουν σε σωστές επιχειρηματικές επιλογές, να τον βοηθήσουν να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα της πρότασής του, να του προτείνουν λύσεις και γιατί όχι να τον αποθαρρύνουν ή να τον αποτρέψουν σε σχέση με λάθος επιλογές». Στο δυναμικό της, για την εκπλήρωση αυτού του στόχου, που αποτελεί το πιο κρίσιμο ίσως σκέλος της δραστηριότητας της μη κυβερνητικής οργάνωσης, έχει αναπτύξει ένα δίκτυο 40 στελεχών επιχειρήσεων, που προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους. Εμπειροι επαγγελματίες, επιχειρηματίες, διευθυντικά στελέχη από ένα ευρύ φάσμα της οικονομίας αφιερώνουν, χωρίς αμοιβή, χρόνο για την καθοδήγηση και την υποβοήθηση των υποψηφίων επιχειρηματιών και των εν δυνάμει δανειοληπτών.

Η τράπεζα

Ο ρόλος της τράπεζας είναι καθοριστικός για την επιτυχία του πειράματος. Συγχρόνως είναι και πρωτόγνωρος, καθώς η μεθοδολογία έγκρισης μιας επιχειρηματικής ιδέας ξεφεύγει από τα τυπικά τραπεζικά κλισέ της αξιολόγησης του πελάτη με βάση τα οικονομικά του στοιχεία και τις καλύψεις που μπορεί να φέρει για την εξασφάλιση του δανείου. Οπως εξηγεί ο κ. Γιώργος Τσιτσίλιας από τη διεύθυνση τραπεζικής μικρών επιχειρήσεων της Eurobank, «το βασικό κριτήριο για την έγκριση του δανείου είναι η ηθική δέσμευση του επιχειρηματία». Αν και ο έλεγχος της συναλλακτικής συμπεριφοράς είναι μια διαδικασία που ακολουθείται σε όλες τις περιπτώσεις που εξετάζονται, η πιστοδοτική πολιτική και οι αποφάσεις δεν υπαγορεύονται από τις αυστηρές νόρμες του τραπεζικού συστήματος, που θα καθιστούσαν απαγορευτική π.χ. τη δανειοδότηση ενός ανέργου, χωρίς μάλιστα εγγυήσεις, όπως την προσημείωση ενός ακινήτου.

Η τράπεζα βλέπει τη συνεργασία της με την AFI ως μια νέα ευκαιρία που θα της δώσει τη δυνατότητα να επεκτείνει τη δανειοδοτική της πολιτική, αξιοποιώντας τη μεθοδολογία που έχει αναπτύξει η μη κυβερνητική οργάνωση και την εμπειρία σε θέματα μικροπιστώσεων, ένα τομέα άγνωστο μέχρι σήμερα στο παραδοσιακό –συστημικό– πιστωτικό τομέα. Η τράπεζα αποτελεί τον φορέα όχι μόνο για την εκταμίευση του δανείου, στον βαθμό που η AFI δεν διαθέτει τραπεζική άδεια για τη χορήγηση πιστώσεων, αλλά και για την ουσιαστική συμμετοχή της σε κεφάλαια που προορίζονται για μικροδάνεια.

Η διάδοση άλλωστε του θεσμού των μικροπιστώσεων στην Ευρώπη είναι ραγδαία και σύμφωνα με τον κ. Τσιτσίλια, δεν είναι τυχαίο ότι στο πλαίσιο της ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υπάρχει πρόβλεψη για την παροχή εγγυήσεων, που θα χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση παρόμοιων πρωτοβουλιών. Αντίστοιχη κινητικότητα υπάρχει και μέσα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, που έχει μπει δυναμικά στον τομέα των μικροπιστώσεων, ενώ συνολικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί χρηματοδοτικά εργαλεία που θα ενισχύσουν τον θεσμό.

Το μοντέλο βασίζεται στη συστηματική παρακολούθηση της προσπάθειας του επιχειρηματία, όχι μόνο κατά τη διαδικασία της έγκρισης της πίστωσης, αλλά και κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του επιχειρηματικού πλάνου και μέχρι την τελική αποπληρωμή του δανείου. Στόχος, επιμένει η κ. Τσίλογλου, δεν είναι μόνο η διασφάλιση της αποπληρωμής του δανείου –που φθάνει την 4ετία– αλλά η υποβοήθησή του σε όλα τα κρίσιμα στάδια της επιχειρηματικής του δράσης. Για τον λόγο αυτό, όπως σημειώνει, τα δάνεια που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα αποπληρώνονται χωρίς καθυστερήσεις, καθώς οι ωφελούμενοι αντιλαμβάνονται κυρίως τη συμφωνία με την AFI ως μια σχέση εμπιστοσύνης με τους ανθρώπους της ομάδας, που έχουν αφιερώσει εθελοντικά χρόνο για να τους υποστηρίξουν ίσως σε μία από τις πιο δύσκολες φάσεις της ζωής τους.

Πηγή έμπνευσης η «Τράπεζα των Φτωχών» για «δάνεια αλληλεγγύης»

Η ελληνική AFI ιδρύθηκε το 2014 από την Action Aid και τη γαλλική οργάνωση Adie, με στόχο την εισαγωγή του θεσμού των μικροπιστώσεων στην Ελλάδα. Η ομάδα της AFI απαρτίζεται από τρία άτομα που εκπαιδεύτηκαν από την Adie για να μεταφέρουν τη μεθοδολογία της γαλλικής οργάνωσης, που έχει 25ετή εμπειρία στις μικροπιστώσεις. Η ίδια η Adie δημιουργήθηκε το 1989 με πηγή έμπνευσης την «Τράπεζα των Φτωχών» στο Μπανγκλαντές, που έγινε γνωστή μέσα από την παροχή των λεγόμενων «δανείων αλληλεγγύης». Οι μικροπιστώσεις αποτελούν έναν ιδιαίτερα διαδεδομένο θεσμό στην Ευρώπη με διαφορετικά μοντέλα λειτουργίας σε κάθε χώρα. Εκτός από τη γαλλική Adie, που σε πρώτη φάση αναπτύχθηκε εξωτραπεζικά, προσελκύοντας στη συνέχεια το ενδιαφέρον των τραπεζών, στην Ευρώπη ξεχωρίζει το ισπανικό μοντέλο, που αναπτύχθηκε εσωτερικά με την επωνυμία MicroBank από την ίδια την Caixa, η οποία υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την παροχή χρηματοδότησης ύψους 100 εκατ. ευρώ.

Στην Ελλάδα, κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της, η AFI ενέκρινε τα επιχειρηματικά σχέδια 43 νέων ή υφιστάμενων εταιρειών. Η συνολική χρηματοδότηση όλων των επιχειρηματικών προτάσεων έφτασε τις 350.000 ευρώ, εκ των οποίων το 43% αφορά επενδυτικά κεφάλαια και το υπόλοιπο κεφάλαιο κίνησης. Η υποστήριξη αυτών των εταιρειών συνέβαλε στη διατήρηση και τη δημιουργία 88 νέων θέσεων εργασίας. Από τα στατιστικά τους χαρακτηριστικά τους προκύπτει ότι:

• Το 57% των εγκεκριμένων επιχειρήσεων «διοικείται» από πρώην ανέργους.
• Tα 2/3 των εγκεκριμένων προτάσεων αφορούν νέες επιχειρήσεις.
• Το 30% των επιχειρηματιών που έχουν δανειοδοτηθεί είναι κάτω των 30 ετών.
• Το 40% των επιχειρηματιών είναι γυναίκες.
• Το 35% των εταιρειών έχει κάποια εξαγωγική δραστηριότητα.
• Η μέση ηλικία του επιχειρηματία που έχει υποστηρίξει η AFI μέχρι στιγμής είναι 38 ετών.
• Το μέσο δάνειο είναι 8.000 ευρώ και το επιτόκιο διαμορφώνεται σήμερα στο 7,35%.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ