ΚΟΣΜΟΣ

Πέθανε ο αμφιλεγόμενος ιστορικός Νόλτε

AFP

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΒΕΡΟΛΙΝΟ. Πέθανε χθες, σε ηλικία 93 ετών, ο Γερμανός ιστορικός Ερνστ Νόλτε, μία από τις εμβληματικές και αμφιλεγόμενες φιγούρες της σύγχρονης γερμανικής ιστοριογραφίας.

Ο Νόλτε, στην προσπάθειά του να αποδείξει ότι κομμουνισμός, φασισμός και ναζισμός είναι αλληλένδετοι, έδωσε το έναυσμα για τον «πόλεμο των ιστορικών», που ξέσπασε τη δεκαετία του 1980, μετά τη δημοσίευση άρθρου του στην εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Στο επίμαχο άρθρο, ο Νόλτε ισχυρίσθηκε ότι ο εθνικοσοσιαλισμός αποτελούσε αντίδραση στην «υπαρξιακή απειλή» της ρωσικής επανάστασης και των εγκλημάτων της. Με τις θέσεις αυτές του Νόλτε διαφώνησε δημόσια μεγάλη μερίδα ιστορικών, μεταξύ τους και ο φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας, ο οποίος κατηγόρησε τον Νόλτε για αναθεωρητισμό και απόπειρα ευτελισμού των εγκλημάτων του ναζιστικού καθεστώτος.

Ο Νόλτε, μαθητής του Χάιντεγκερ, δημοσιεύει το 1963 το magnum opus του, «Ο Φασισμός στην Εποχή του», βιβλίο που του εξασφαλίζει τον θαυμασμό, ακόμη και από κύκλους της ευρωπαϊκής Αριστεράς. Σε αυτό, ο Νόλτε χαρακτηρίζει τη σκέψη του Γάλλου διανοουμένου Σαρλ Μοράς ως «προ-φασιστική μήτρα» και μέσον έκφρασης της αντεπαναστατικής, αντι-φιλελεύθερης και αντι-μαρξιστικής αντίδρασης. Οι ιδέες του Μοράς εξαπλώθηκαν στον απόηχο του Μεγάλου Πολέμου και εντάχθηκαν στο μουσολινικό φασισμό και τον εθνικοσοσιαλισμό, τον οποίο ο Νόλτε χαρακτηρίζει «ριζοσπαστικό φασισμό». Η έρευνά του τον οδηγεί στη μελέτη της ρωσικής επανάστασης, καταλήγοντας στην εκπόνηση θεωρίας αλληλοσύνδεσης κομμουνιστικής και φασιστικής ιδεολογίας.

Αρνούμενος την άποψη που θέλει τον εθνικοσοσιαλισμό να αποτελεί κρούσμα ιστορικού παραλογισμού, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επανάσταση των μπολσεβίκων υπήρξε «η γενεσιουργός καταστροφή του 20ού αιώνα» και κύριο αίτιο της φασιστικής αντεπανάστασης.
 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ