ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

«Γέφυρα» μεταξύ αρχαίας σκέψης, μοντέρνου κόσμου

ΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Λεπτομέρεια του μηχανισμού των Αντικυθήρων που θα παρουσιαστεί στην έκθεση. Συνολικά δημιουργήθηκαν 23 εκθέματα αρχαίων επιτευγμάτων.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το «οδόμετρο του Ηρωνα» ήταν ένας μηχανισμός για την ακριβή μέτρηση των αποστάσεων, ο οποίος βασιζόταν σε ένα σύστημα οδοντωτών τροχών και θεωρείται ο πρόδρομος του γνωστού κοντέρ των αυτοκινήτων. Ο Αλεξανδρινός επιστήμονας ήταν υπεύθυνος και για την «αιολόσφαιρα», η οποία αποτελείται από μια σφαίρα με νερό τοποθετημένη πάνω από μια εστία φωτιάς. Το νερό βράζει και μετατρέπεται σε ατμό, προκαλώντας την περιστροφική κίνηση της σφαίρας, με την «αιολόσφαιρα» να θεωρείται μακρινός συγγενής της ατμομηχανής.

Τις εφευρέσεις του σπουδαίου μαθηματικού και μηχανικού και τα αντιπροσωπευτικά τεχνολογικά επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων θα έχει την ευκαιρία να δει από κοντά το κοινό στη νέα μεταφερόμενη έκθεση αρχαίας ελληνικής επιστήμης και τεχνολογίας «ΙΔΕΑ» που ανοίγει τις πύλες της σε λίγες μέρες στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «Νόησις» στη Θεσσαλονίκη.

Η έκθεση, που υλοποιήθηκε με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, εστιάζει πάνω στη σκέψη και τα τεχνολογικά επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων και την επίδρασή τους στις τέχνες, την επιστήμη και τον πολιτισμό. «Στόχος μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και να μεταδώσουμε τον ελληνικό πολιτισμό και την επιστήμη εκτός συνόρων. Είμαστε σε συζητήσεις με μουσεία του εξωτερικού, ώστε τον Ιούνιο του 2017 η έκθεση να κάνει το πρώτο της ταξίδι», τονίζει ο γενικός διευθυντής του κέντρου Θανάσης Κοντονικολάου.

Η «ΙΔΕΑ» καλύπτει 19 θεματικές ενότητες, από τα μαθηματικά και τη γεωμετρία μέχρι τις τηλεπικοινωνίες, την πολεμική και ναυτική τεχνολογία, τη μετρητική, την αρχιτεκτονική, την αστρονομία και την ιατρική, αλλά και τις τέχνες, όπως το θέατρο, τη γλυπτική, τη μουσική και την κεραμική. Ως σημείο αναφοράς παρουσιάζονται οι κυριότερες φιλοσοφικές αναζητήσεις των αρχαίων Ελλήνων που γέννησαν μια σειρά επιτευγμάτων στην τεχνολογία, τις τέχνες και τις επιστήμες.

Για τις ανάγκες της έκθεσης κατασκευάστηκαν μακέτες και πιστά αντίγραφα των πιο αντιπροσωπευτικών εφευρέσεων. Ετσι, οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν από κοντά, μεταξύ άλλων, τον υδραυλικό τηλέγραφο που χρησιμοποιείτο στις τηλεπικοινωνίες, τον πολυβόλο-καταπέλτη, τον κοχλία του Αρχιμήδη που είχε χρήση στη μηχανολογία, το μουσικό όργανο ύδραυλις και τον διάσημο μηχανισμό των Αντικυθήρων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η έκθεση δεν περιορίζεται στη στείρα παρουσίαση των αρχαίων τεχνολογικών επιτευγμάτων. Κάθε ενότητα αποτελεί μια αυτόνομη περιοχή με σύγχρονη παρουσίαση του πληροφοριακού και οπτικοακουστικού υλικού, ενώ φιλοξενούνται διαδραστικά παιχνίδια με κουίζ, τρισδιάστατα ολογράμματα και χρονολόγιο με την εξέλιξη της τεχνολογίας.

Με αφορμή την έκθεση, το «Νόησις» θα συνεργαστεί με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας για την εκπόνηση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που θα δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές σχολείων να κατασκευάζουν επιλεγμένα εκθέματα με απλή ρομποτική τεχνολογία.

Στη μικρή λίστα

Με την έκθεση «ΙΔΕΑ», η οποία υποστηρίζεται επιστημονικά από την Εταιρεία Μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (ΕΜΑΕΤ) και επιμελείται μελετητικά και οργανωτικά η εταιρεία «Tetragon», το «Νόησις» μπαίνει στη μικρή λίστα των τεχνολογικών κέντρων της Ευρώπης που είναι παραγωγοί πρωτότυπων εκθέσεων και δημιουργεί μια γέφυρα που συνδέει την αρχαία ελληνική τεχνολογία με τις σύγχρονες εφαρμογές.

​​Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 11/9 και ανοίγει για το κοινό στις 20/9 με ελεύθερη είσοδο για τις τρεις πρώτες εβδομάδες.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ