ΚΟΣΜΟΣ

Η καχυποψία ΗΠΑ - Τουρκίας παραμένει

ΝΙΚΟΣ ΣΤΕΛΓΙΑΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Η ηγεσία του Μπαράκ Ομπάμα, λίγους μήνες πριν από το τέλος της θητείας της, έχει μια βασική υποχρέωση. Στην αντιπαράθεση του τουρκικού κράτους με τους Κούρδους και τους εχθρούς της πρέπει να αποφασίσει για το αν θα σταθεί στο πλευρό του συμμάχου της ή της αντίπαλης πλευράς». Το συγκεκριμένο αυστηρό μήνυμα στέλνει η Αγκυρα μέσω διάφορων οδών επικοινωνίας και διπλωματίας στην Ουάσιγκτον, λίγες ημέρες πριν από την έκτακτη συνάντηση του προέδρου Ομπάμα με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η πρόσφατη έκτακτη επίσκεψη του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στην τουρκική πρωτεύουσα δεν ήταν αρκετή για να τερματιστούν η καχυποψία και ο προβληματισμός της τουρκικής πλευράς σε ό,τι αφορά τη στάση που τηρεί σε διάφορα ζητήματα η Ουάσιγκτον. Παρά τις διαβεβαιώσεις της αμερικανικής πλευράς στο ζήτημα της υπόθεσης Γκιουλέν, η Τουρκία υποψιάζεται ότι οι ΗΠΑ δεν είναι έτοιμες να διακόψουν τη συνεργασία τους με παράγοντες του κινήματος. Την ίδια στιγμή, η Αγκυρα εκφράζει μεγάλο προβληματισμό για τη συνεργασία των ΗΠΑ με το κουρδικό κίνημα στη Συρία. Η τουρκική πλευρά χαρακτηρίζει την πτέρυγα του κουρδικού κινήματος στη Συρία «τρομοκρατική οργάνωση», η οποία σε πολλά επίπεδα δεν διαφέρει από το Ισλαμικό Κράτος.

Την προηγούμενη εβδομάδα, η μεγάλη αναστάτωση που είχε προκληθεί στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις κατά τις τελευταίες εβδομάδες συνεχίστηκε με νέες εξελίξεις. Στις αρχές της εβδομάδας, οι ΗΠΑ επιχείρησαν να επιβάλουν στον τουρκικό στρατό και στο κουρδικό κίνημα κατάπαυση του πυρός στο βόρειο κομμάτι της Συρίας. Η κουρδική πλευρά αποδέχθηκε το αίτημα της Ουάσιγκτον. Αρχικά το ίδιο έπραξε και η Αγκυρα.

Ωστόσο, μόλις λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός από την Ουάσιγκτον και την κουρδική πλευρά, η Αγκυρα άλλαξε στάση και πέρασε σε αντεπίθεση. Διά στόματος του στενού συνεργάτη του προέδρου Ερντογάν και εκπροσώπου τύπου του προεδρικού μεγάρου, καθηγητή Ιμπραχίμ Καλίν, η Αγκυρα έστειλε νέα αυστηρά μηνύματα στην Ουάσιγκτον. «Η τουρκική πλευρά δεν μπορεί να αποδεχθεί ίση μεταχείριση με μια τρομοκρατική οργάνωση», ανέφερε το χαρακτηριστικό μήνυμα του κ. Καλίν, που επαναλήφθηκε και από τον υπουργό Ε.Ε. Ομέρ Τσελίκ, ο οποίος στο παρελθόν έχει αναπτύξει οδούς επικοινωνίας με τις ΗΠΑ.

Η κρίσιμη συνάντηση

Υπό τη σκιά της νέας εξέλιξης, στη νέα περίοδο στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, η προσοχή και των δύο πλευρών είναι στραμμένη στην επικείμενη συνάντηση του κ. Ομπάμα με τον κ. Ερντογάν, η οποία θα λάβει χώρα στο περιθώριο της συνόδου του G20. Για ακόμη μία φορά, στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης, οι δύο πλευρές θα θέσουν επί τάπητος σημαντικά ζητήματα που αφορούν το μέλλον της περιοχής. Η «Κ» πληροφορείται ότι η τουρκική πλευρά ετοιμάζεται πυρετωδώς για τη νέα συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Για ακόμη μία φορά, σε υψηλούς τόνους, η Αγκυρα θα ζητήσει την άμεση έκδοση του Φετουλάχ Γκιουλέν. Παράλληλα, η τουρκική πλευρά ζητεί από τις ΗΠΑ να προχωρήσουν στην άμεση φυλάκιση του «αρχιτρομοκράτη». Στη Συρία, η Τουρκία εμφανίζεται αποφασισμένη για τη δημιουργία μιας «ασφαλούς ζώνης», η οποία ξεπερνά τα όρια της Τζαραμπλούς και συμπεριλαμβάνει σημαντικές περιοχές όπως λ.χ. το Αλ Μπαπ. Η αποδοχή αυτών των όρων από την αμερικανική πλευρά δεν είναι δεδομένη. Από τη δική της πλευρά, η Ουάσιγκτον απαιτεί τον άμεσο περιορισμό της τουρκικής επιθετικότητας στο βόρειο κομμάτι της Συρίας. Επίσης, επισημαίνει ότι η έκδοση του Γκιουλέν είναι ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά την αμερικανική Δικαιοσύνη. Τέλος, η αμερικανική πλευρά ζητεί από την Αγκυρα να εστιάσει άμεσα την προσοχή της σε μια σειρά προτεραιοτήτων του ΝΑΤΟ, όπως την ενεργειακή απαγκίστρωση της Δύσης από τη Ρωσία με βάση τη χρήση των αποθεμάτων της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία εξαρτάται από τη λύση του Κυπριακού και φυσικά την αντιμετώπιση της απειλής του Ισλαμικού Κράτους.

Εξελίξεις στο εσωτερικό

Τη στιγμή που στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις η μια κρίσιμη εξέλιξη διαδέχεται την άλλη, στο εσωτερικό της Τουρκίας οι σαρωτικές εξελίξεις δεν έχουν τέλος. Την προηγούμενη εβδομάδα, με μια αιφνιδιαστική κίνηση το προεδρικό μέγαρο ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών και προχώρησε σε νέο κύμα εκκαθαρίσεων στον τουρκικό στρατό.

Οι νέες κινήσεις της Αγκυρας, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικές αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα και καινούργιο κύμα απομακρύνσεων στελεχών τους στρατού από τα καθήκοντά τους (χερσαίες δυνάμεις και πολεμικό ναυτικό) έχουν ως σημείο εκκίνησης το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου. Οι έρευνες γύρω από αυτή την υπόθεση συνεχίζονται και λαμβάνουν διαστάσεις. Οι Τούρκοι εισαγγελείς υποψιάζονται ότι χιλιάδες στελέχη του στρατού και του γραφειοκρατικού μηχανισμού, τα οποία παραμένουν αυτή τη στιγμή στα καθήκοντά τους, ενδέχεται να σχετίζονται με τις εξελίξεις της νύχτας της 15ης Ιουλίου. Με βάση αυτή την υποψία, οι διωκτικές αρχές εντατικοποιούν τις έρευνές τους.

Οι τελευταίες πληροφορίες από την Αγκυρα δείχνουν ότι το νέο κύμα εκκαθαρίσεων δεν πρόκειται να περιοριστεί στους κόλπους των χερσαίων δυνάμεων και του πολεμικού ναυτικού. Στον τουρκικό στρατό ακολουθούν και άλλες εξελίξεις...

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ