ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

«Ρωµαίος και Ιουλιέτα» α λα ελληνοτουρκικά

ΤΑΣΟΥΛΑ ΕΠΤΑΚΟΙΛΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η πρώτη κινηµατογραφική εµφάνιση της Λήδας Πρωτοψάλτη διήρκεσε λιγότερο από ένα λεπτό. Ηταν το 1950, στην ταινία του Νίκου Τσιφόρου «Ελα στον θείο», δίπλα στη Σµαρούλα Γιούλη, στον Νίκο Σταυρίδη και τον Μίµη Φωτόπουλο. «Σύµφωνα µε το σενάριο, έπρεπε να µπω σε ένα µπακάλικο και να δώσω κάποια χρήµατα στον ιδιοκτήτη. Εκείνος θα µου απαντούσε πως δεν είχε ψιλά και θα µου έδινε για ρέστα καραµέλες. Η ατάκα µου ήταν: “Μα εγώ δεν θέλω καραµέλες. Θέλω λεφτά!”. Οµως την ώρα που πήρα τις καραµέλες -και ενώ το γύρισµα ήταν σε εξέλιξη-, µου έπεσαν από τα χέρια. Ούτε δέκα ετών δεν ήµουν, ένα σαµιαµίδι. Κανονικά θα έπρεπε να σαστίσω, µην ξέροντας τι να κάνω. Αλλά εγώ συνέχισα. Βούτηξα από το πάτωµα τις καραµέλες, έριξα ένα φαρµακερό βλέµµα στον µπακάλη και βγήκα από το µαγαζί. Τι έγινε στο πλατό δεν µπορώ να σας περιγράψω. Οι ηθοποιοί µε πήραν στην αγκαλιά τους, ο Τσιφόρος ήταν ενθουσιασµένος...».

Εξήντα έξι χρόνια -και εκατοντάδες ρόλους, κυρίως θεατρικούς- µετά, η σπουδαία ηθοποιός βρίσκεται και πάλι σε ένα πλατό, αφού πρωταγωνιστεί στην ταινία «Η Ρόζα της Σµύρνης», σε σκηνοθεσία Γιώργου Κορδέλλα. Το σενάριο, της Χριστίνας Λαζαρίδη, είναι βασισµένο στο µυθιστόρηµα του Γιάννη Γιαννέλη-Θεοδοσιάδη «Ισµαήλ και Ρόζα» (εκδόσεις Πατάκη). Η Ρόζα, µια αινιγµατική Σµυρνιά αρχόντισσα, ζει επί δεκαετίες µε το βάρος ενός µυστικού, το οποίο δεν έχει αποκαλύψει ούτε στην 28χρονη εγγονή της Μαριάννα, τον µοναδικό άνθρωπο που έχει στον κόσµο. Αφορµή να έρθει αυτό στο φως γίνεται το πάθος του ∆ηµήτρη (Τάσος Νούσιας), ενός αρχιτέκτονα και παθιασµένου συλλέκτη, που αναζητεί στα παράλια της Μικράς Ασίας ίχνη από τις χαµένες πατρίδες για µια έκθεση που ετοιµάζει και βρίσκει µια παλιά φωτογραφία και ένα νυφικό λερωµένο µε αίµα, µε ένα γράµµα ραµµένο στη φόδρα του. Ετσι, µια ερωτική ιστορία από τη Σµύρνη του 1922 «ξαναζωντανεύει», αλλάζοντας για πάντα τις ζωές της Μαριάννας και του ∆ηµήτρη και αποδεικνύοντας πως οι µικρές ιστορίες των ανθρώπων είναι αυτές που σφραγίζουν τη µεγάλη Ιστορία.

«Είναι η πρώτη φορά που παίζω τον πρωταγωνιστικό, τον οµώνυµο ρόλο σε µια ταινία», λέει η κυρία Πρωτοψάλτη. «Και είµαι πολύ χαρούµενη, γιατί τη Ρόζα... την πάω, της βγάζω το καπέλο. Είναι µια γυναίκα που έχει ζήσει την κόλαση. Τα βιώµατά της την έχουν σφραγίσει και έχουν διαµορφώσει το χαρακτήρα της. Για να επιβιώσει, έχει µάθει να είναι συγκεντρωµένη, να µη σκορπίζεται δεξιά κι αριστερά. Η σκέψη της πάει σε βάθος, στο µεδούλι των πραγµάτων, όπως συµβαίνει σε όλους τους ανθρώπους που έχουν περάσει διά πυρός και σιδήρου». Της µοιάζει καθόλου; «Κάθε χαρακτήρας που υποδύοµαι αντιπροσωπεύει ένα κοµµάτι από τον εαυτό µου - µικρό ή µεγάλο δεν έχει σηµασία. Εγώ κάθε ρόλο τον παίζω ακόµα και όταν κοιµάµαι! Είναι µια εσωτερική διαδικασία που γίνεται σχεδόν αυτόµατα. Είναι αυτό που είπε κάποτε ο Ινοκέντι Σµοκτουνόφσκι: “Το δύσκολο δεν είναι να παίξεις τον Αµλετ, αλλά να είσαι ο Αµλετ” - η ταύτιση µε το ρόλο. Και µετά, µόλις τελειώσεις, είσαι ξανά ο εαυτός σου».

Η Ευγενία στη... χρονοκάψουλα

Η πλοκή διαδραµατίζεται και στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Γι’ αυτό και τα γυρίσµατα πραγµατοποιούνται στην Κωνσταντινούπολη, τη Σµύρνη, τη Μυτιλήνη και την Αθήνα. «Είναι “Ο Ρωµαίος και η Ιουλιέτα” των ελληνοτουρκικών σχέσεων», σχολιάζει γελώντας η «Ρόζα», επιβεβαιώνοντας ότι η αναδροµή στο παρελθόν που γίνεται επί της οθόνης δεν αφορά µόνο στον έρωτα των δύο ηρώων, αλλά και στις πολυκύµαντες σχέσεις µεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας τον 20ό αιώνα.

«Πράγµατι, είναι µια πολύ ροµαντική ιστορία», συµφωνεί η Ευγενία ∆ηµητροπούλου, η «Μαριάννα» της ταινίας, που έχει έναν επιπλέον λόγο να συγκινείται: Ο παππούς της είχε πολεµήσει στη Σµύρνη, είχε τραυµατιστεί σοβαρά και, αν δεν τον είχε περιθάλψει µια Τουρκάλα, δεν θα ζούσε. «Βρίσκω συναρπαστικό το να µπαίνω στη... χρονοκάψουλα. Μου αρέσουν τα έργα εποχής. Ισως γι’ αυτό έχω κάνει τόσο πολλά», λέει η ταλαντούχα ηθοποιός. «Με βάζει στη λογική να σκέφτοµαι και να φαντάζοµαι πράγµατα τόσο διαφορετικά υπό τις σηµερινές συνθήκες. Αν η ιστορία εκτυλισσόταν σήµερα, για παράδειγµα, η Μαριάννα και ο ∆ηµήτρης θα µιλούσαν ή θα αντήλλασσαν µηνύµατα στα κινητά τους και κανείς δεν θα έπαιρνε χαµπάρι. Αν όµως ζεις σε ένα σπίτι όπου υπάρχει µόνο ένα σταθερό τηλέφωνο, και µάλιστα σε κεντρικό σηµείο, όπως συνέβαινε τη δεκαετία του ’80, όλα γίνονται πιο δύσκολα αλλά και πιο όµορφα. Γιατί, αν ζοριστείς για κάτι, το εκτιµάς περισσότερο...».

Η ηρωίδα την οποία υποδύεται είναι εικαστικός. «Αλλά η τέχνη της δεν είναι αυτή που θα χαρακτηρίζαµε mainstream. Πρώτη ύλη για τα έργα της είναι πράγµατα που οι άλλοι θεωρούν σκουπίδια. Αυτό µε γοήτευσε πολύ», λέει η Ευγενία. «Ηταν ένα επιπλέον κίνητρο ώστε να προσπαθήσω να την προσεγγίσω περισσότερο, να την καταλάβω. Να σκεφτώ ποια χρώµατα θα της άρεσαν, τι µουσική θα άκουγε, ποια βιβλία θα διάβαζε - αν ήταν αληθινή...» Υπάρχουν οµοιότητες ανάµεσα στην ηθοποιό και το χαρακτήρα; «Αν της µπει κάτι στο µυαλό, κανείς δεν µπορεί να της αλλάξει γνώµη. Θα το κάνει πάση θυσία. Ετσι είµαι κι εγώ. Αν και αυτό δεν είναι πάντα καλό...» (Γέλια)

H «Ρόζα της Σµύρνης», σε σκηνοθεσία Γιώργου Κορδέλλα, είναι η νέα µεγάλη παραγωγή των Αργοναυτών του Πάνου Παπαχατζή («Straight Story», «Η κληρονόµος», «Το µικρό ψάρι») σε συµπαραγωγή µε την τουρκική εταιρεία Sarmasik Sanatlar, τον OTE TV, τη Feelgood Entertainment, µε την υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηµατογράφου και διανοµή της Feelgood Entertainment. Τη µουσική και τα τραγούδια της ταινίας (σε στίχους του σκηνοθέτη) υπογράφει ο ∆ηµήτρης Παπαδηµητρίου. Την έκβαση της ιστορίας θα τη µάθουµε λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, αφού η «Ρόζα» θα βγει στις αίθουσες στις 22 Δεκεµβρίου. 

INFO

«Η Ρόζα της Σµύρνης», προσεχώς από τη Feelgood Entertainment. Παίζουν: Τάσος Νούσιας, Ευγενία ∆ηµητροπούλου, Λήδα Πρωτοψάλτη, Γιλµάζ Γκρουντά, Γιούλικα Σκαφιδά, Πέτρος Λαγούτης, Τζεµ Ακσακάλ,  Χάρης Εµµανουήλ, Κώστας Καζανάς, Αϊσάν Σουµερτζάν, Γιάννης Θωµάς, Σήφης Πολυζωίδης.

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ