ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Με το βλέμμα στην πολιτική

HOLGER SCHMIEDING*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η πολιτική κατάσταση στην Ιταλία θα προσελκύσει το ενδιαφέρον μας τους επόμενους μήνες. Ο πρωθυπουργός της χώρας Ματέο Ρέντσι ανακοίνωσε σε τηλεοπτική του συνέντευξη ότι το δημοψήφισμα για την επικύρωση της αναθεώρησης του Συντάγματος θα διεξαχθεί 20 ή 27 Νοεμβρίου ή 4 Δεκεμβρίου. Εχοντας ήδη δηλώσει ότι, εάν οι Ιταλοί καταψηφίσουν την αναθεώρηση, εκείνος θα παραιτηθεί, επανέλαβε τη δέσμευσή του στη συνέντευξη. Πάντως, πριν από ένα μήνα ο Ματέο Ρέντσι είχε παραδεχθεί ότι μάλλον έσφαλε όταν συνέδεσε το πολιτικό του μέλλον με το δημοψήφισμα. Η ουσία του είναι η εξής: η υποβάθμιση της ιταλικής Γερουσίας από ένα δεύτερο κοινοβουλευτικό Σώμα αμερικανικού τύπου με 325 καλοπληρωμένα μέλη σε ένα πολύ μικρότερο Σώμα με μόλις 100 γερουσιαστές, οι οποίοι θα διαθέτουν περιορισμένες εξουσίες στο να παρεμποδίζουν την ψήφιση καίριων νόμων. Η αλλαγή αυτή έχει νόημα και θα είναι από μόνη της δημοφιλής. Ωστόσο, το δημοψήφισμα ως επί το πλείστον θεωρείται ψήφος υπέρ ή κατά του πρωθυπουργού. Εξ ου και ορισμένα αντιπολιτευόμενα κόμματα, τα οποία είχαν στηρίξει στη Βουλή τη συνταγματική αναθεώρηση, σήμερα εκφράζουν τις αντιρρήσεις τους.

Οπως συχνά έχει επισημανθεί, το ιταλικό δημοψήφισμα συνιστά το σοβαρότερο πολιτικό κίνδυνο στην Ευρωζώνη το προσεχές μέλλον. Σε περίπτωση παραίτησης Ρέντσι, η κυβέρνησή του θα αποπειραθεί να συνεχίσει το έργο του είτε με νέο κεντροαριστερό είτε με τεχνοκράτη πρωθυπουργό έως τις επόμενες εθνικές εκλογές του 2018. Ωστόσο, χωρίς το χάρισμα του Ματέο Ρέντσι η συνοχή της κυβέρνησης θα διακυβευθεί, ενώ υπάρχουν και κάποιες πιθανότητες για πρόωρες εκλογές. Κάτι τέτοιο θα δημιουργήσει αναταραχή στις αγορές. Στην Ιταλία, πάντως, τα κόμματα που φλερτάρουν με την ιδέα ενός δημοψηφίσματος για τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωζώνη εκπροσωπούν τυπικά το σχεδόν 50% των ψηφοφόρων, αν και η πλειονότητα των Ιταλών τάσσεται υπέρ του ευρώ.

Στη Γαλλία οι κινητήρες έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία για τις προεδρικές εκλογές του 2017. Ο Σοσιαλιστής πρώην υπουργός Οικονομίας Αρνό Μοντεμπούργκ στις 21 Αυγούστου εξέφρασε την πρόθεσή του να συμμετάσχει σε αυτές. Ο διάδοχός του στο υπουργείο και υπέρμαχος των μεταρρυθμίσεων Εμανουέλ Μακρόν παραιτήθηκε προ μιας εβδομάδας για να ιδρύσει το κίνημά του En Marche ως εφαλτήριο για τη δική του υποψηφιότητα, ενώ ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί, με το κεντροδεξιό κόμμα των Ρεπουμπλικανών, επίσης ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διαδεχθεί τον Φρανσουά Ολάντ.

Εντούτοις, οι προβολείς δεν χρειάζεται να στραφούν από τώρα στη Γαλλία, δεδομένου ότι ακόμη δεν έχει επίσημα τοποθετηθεί ο νυν πρόεδρος της χώρας Φρανσουά Ολάντ για το εάν θα είναι υποψήφιος ή θα αφήσει το πεδίο ελεύθερο για τον πιο δημοφιλή πρωθυπουργό του Μανουέλ Βαλς. Ο κ. Ολάντ δεν θεωρείται αξιόπιστος υποψήφιος λόγω χαμηλής δημοτικότητας, αν και ευελπιστεί πως η σχετική βελτίωση στην αγορά εργασίας θα του επιτρέψει να την επικαλεστεί αναφορικά με την αποτελεσματικότητα της πολιτικής του. Η γαλλική κυβέρνηση επιδιώκει αυτή τη βελτίωση και μέσα από προγράμματα κατάρτισης. Χρειάζεται να παρακολουθούμε στενά τα πράγματα στη Γαλλία, ένα αναπόσπαστο μέλος της Ευρωζώνης – ευτυχώς ο κίνδυνος να εκλεγεί πρόεδρος η Μαρίν Λεπέν είναι πολύ μικρός, εκτός εάν έχει απέναντί της τον ιδιαίτερα μη δημοφιλή Ολάντ. Τέλος, στην Αυστρία επίκεινται επαναληπτικές προεδρικές εκλογές στις 2 Οκτωβρίου. Αρχικά τον Μάιο ο ευρωπαϊστής Βαν ντερ Μπέλεν είχε οριακά προηγηθεί με 50,3% των ψήφων έναντι του ακροδεξιού Νόρμπερτ Χόφερ με 49,7%. Αν και το φλέγον θέμα των προσφύγων έχει σήμερα υποχωρήσει έως ένα βαθμό, το ακροδεξιό και αντιευρωπαϊκό κόμμα του κ. Χόφερ είναι το ισχυρότερο στην Ε.Ε. Πάντως, ακόμη κι αν αναδειχθεί νικητής, ως ο πρώτος ακροδεξιός πρόεδρος στην Ευρωζώνη, βάσει του νόμου θα έχει πολύ περιορισμένες εξουσίες.

* Ο Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ