ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Βακτήριο «έφερε» την επιδημία πανώλης στο Λονδίνο

Βακτήρια βουβωνικής πανώλης, παρόμοια με αυτά που προκάλεσαν την επιδημία και τον θάνατο του 25% του πληθυσμού του Λονδίνου κατά τη διετία 1665-1666.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Για πρώτη φορά γενετικές αναλύσεις επιβεβαιώνουν την ταυτότητα των βακτηρίων που προκάλεσαν τη μεγάλη επιδημία βουβωνικής πανώλης που έπληξε το Λονδίνο κατά την περίοδο 1665-1666, οπότε πέθανε το ένα τέταρτο του πληθυσμού της πόλης.

Ωστόσο, χρειάστηκε αρκετός χρόνος μέχρι να ολοκληρωθεί η επιστημονική έρευνα σε ευρήματα που βρέθηκαν σε ομαδικό τάφο στο εργοτάξιο του υπόγειου σιδηροδρόμου στην οδό Λίβερπουλ. Η ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στη Γερμανία επιβεβαίωσε την παρουσία γενετικού υλικού από το βακτήριο Yersinia pestis, τον παράγοντα που προκαλεί τα κρούσματα βουβωνικής πανώλης και όχι κάποιον άλλο μικροοργανισμό. Παλαιότερα, πολλοί επιστήμονες αμφισβητούσαν κατά πόσον η επιδημία εκείνων των ετών ήταν πανώλη.

Τα εφιαλτικά τεκταινόμενα της εποχής περιγράφονται γλαφυρά στο «Ημερολόγιο της χρονιάς της πανούκλας» του Ντάνιελ Ντεφόε, έργο που χρονολογείται στον 18ο αιώνα.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχαν βρεθεί ίχνη του παθογόνου παράγοντα από τους επιστήμονες. Η τύχη τους, όμως, άλλαξε ότι ανακαλύφθηκε ο ομαδικός τάφος στο εργοτάξιο της Crossrail στο Ανατολικό Λονδίνο. Η Αλισον Τέλφερ, του Αρχαιολογικού Μουσείου του Λονδίνου, τονίζει ότι στον τόπο τις ανασκαφής βρέθηκαν περίπου τρεισήμισι χιλιάδες τάφοι. Οι αρχαιολόγοι ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να βρουν πόσοι νεκροί βρίσκονται θαμμένοι εκεί. «Από τη θέση που βρέθηκαν οι σκελετοί τεκμαίρεται ότι είχαν ενταφιαστεί σε φέρετρα με πολύ μεγάλο σεβασμό. Παρά τις δραματικές εξελίξεις της περιόδου, δεν είχαν πεταχτεί οι νεκροί μέσα σε λάκκους».

Η αλήθεια είναι ότι αυτό το αφήγημα δεν συνάδει με τις περιγραφές του Ντάνιελ Ντεφόε, ο οποίος γράφει «είναι σίγουρο ότι οι άνθρωποι αυτοί πεθαίναν σε σωρούς και έμπαιναν στους τάφους σε σωρούς».

Ανάλυση DNA σε δόντια

Τα δόντια που βρέθηκαν στάλθηκαν για ανάλυση αρχαίου DNA στο Ινστιτούτο Επιστημών Ανθρώπινης Ιστορίας Μαξ Πλανκ της Γερμανίας. Εκεί η παλαιοανθρωπολόγος Κίρστεν Μπος αφαίρεσε την πολφό του δοντιού και την υπέβαλε σε εξετάσεις. Οπως διαπιστώθηκε, το βακτήριο της πανούκλας ανιχνεύθηκε σε πέντε από τα είκοσι δείγματα.

Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν γιατί η μεγάλη επιδημία αποτέλεσε και την τελευταία εμφάνιση πανούκλας στη Βρετανία και κατά πόσον κάποιες γενετικές αλλαγές έκαναν τον πληθυσμό λιγότερο ευάλωτο στην ασθένεια.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ