ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Οι «φούσκες», ο τραπεζικός κλάδος και η χαμένη αξιοπιστία

STEEN JAKOBSEN*

Η επικεφαλής της FED Τζάνετ Γέλεν αναγνωρίζει, πλέον, το γεγονός ότι «τα πολύ χαμηλά επιτόκια για πολύ μεγάλο διάστημα δημιουργούν κακή κατανομή κεφαλαίου και κοινωνικής δικαιοσύνης». Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη παραδοχή, αν και τα στοιχεία για τον πληθωρισμό ή ακόμη και η έλλειψή τους πρέπει να προκαλούν πολύ μεγάλη απογοήτευση.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Aναφέρομαι σε «φούσκες», ρύθμιση τραπεζικού κλάδου και χαμένη αξιοπιστία διότι νομίζω ότι εξηγούν τη μεγάλη αλλαγή αντίληψης που παρατηρούμε στις αγορές για την ποσοτική χαλάρωση και για το τι επίκειται, αλλά κυρίως εξηγούν γιατί η Fed θα προχωρήσει εν τέλει σε αύξηση επιτοκίων, παρά το γεγονός ότι δεν έχει απολύτως κανέναν λόγο να το κάνει.

Το σταθερό εισόδημα αποτελεί ξεκάθαρα μια τεράστια «φούσκα» και οποιοσδήποτε ισχυρίζεται ότι οι -40 μονάδες βάσης ή ακόμη και οι -60 μονάδες βάσης έχουν λογική, μόνο έμπειρος δεν μπορεί να θεωρηθεί. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα όταν ένας εξαιρετικός οικονομολόγος, με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, όπως ο αντιπρόεδρος της Fed Stanley Fischer, δηλώνει ότι «τα αρνητικά επιτόκια λειτουργούν περισσότερο από όσο περίμενα». Είναι πραγματικά τρομακτικό. Αλλωστε, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η πολιτική αρνητικών επιτοκίων της Τράπεζας της Ιαπωνίας έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί μια φαεινή ιδέα, σωστά;

Προφανώς, τα επιτόκια είναι το μόνο πράγμα που θέλουν να αυξήσουν οι κεντρικές τράπεζες: Ο πληθωρισμός δεν λειτουργεί και επίσης ο τρίτος γύρος ποσοτικής χαλάρωσης προκάλεσε την ίδια ζημία στις ΗΠΑ!

Με την ΕΚΤ να αποτυγχάνει να προσφέρει «περισσότερο από το ίδιο» οι καμπύλες απόδοσης σε Γερμανία και Ιαπωνία έχουν σημειώσει σημαντική μείωση και –ω, τι έκπληξη!– από τα αρνητικά επιτόκια βρισκόμαστε ξαφνικά και πάλι αντιμέτωποι με μηδενικά επιτόκια.

Κατά την άποψή μου, η μεταρρύθμιση που πρόκειται να συμβεί στις ΗΠΑ τον Οκτώβριο για τα Αμοιβαία Κεφάλαια Χρηματαγοράς είναι ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά γεγονότα του 2016 και ο λόγος για αυτό είναι ότι πρακτικά θέτει τέλος στη χρηματοδότηση των ξένων τραπεζών στα προγράμματα των ομολόγων των ΗΠΑ και των εταιρικών ομολόγων.

Με λίγα λόγια, πλέον, και λόγω του προηγουμένου της Lehman Brothers, τα Prime Funds δεν θα μπορούν να εγγυηθούν την Καθαρή Αξία Ενεργητικού του 1 δολαρίου. Αντίθετα, πρέπει να τελούν υπό διαπραγμάτευση στην πραγματική Καθαρή Αξία Ενεργητικού, γεγονός το οποίο έχει καταστήσει τα Prime Funds λιγότερο ασφαλή, με αποτέλεσμα από τον Οκτώβριο του 2015 να έχουν αποσυρθεί από τη διαπραγμάτευση Prime Funds κεφάλαια αξίας 500 δισ. δολαρίων.Τα prime funds έναντι των κρατικών αμοιβαίων κεφαλαίων παρουσιάζουν μία κύρια διαφορά. Τη δυνατότητα αγοράς εταιρικών ομολόγων στις ΗΠΑ, με τις ξένες τράπεζες να εκμεταλλεύονται ως επί το πλείστον αυτή τη δυνατότητα. Συνεπώς, 500 δισ. δολάρια λιγότερα κεφάλαια σημαίνουν υψηλότερα επιτόκια LIBOR, TED spreads και κόστη αντιστάθμισης πιστωτικών κινδύνων. Λίγη αξιοπιστία έχει απομείνει πια στη Fed και τις κεντρικές τράπεζες. Η Fed υποσχέθηκε, και έως ενός σημείου εγγυήθηκε, ότι θα πραγματοποιήσει τρεις με τέσσερις αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2016. Πλέον, η Fed δείχνει απελπισμένη για «κανονικοποίηση», παρά το γεγονός ότι τα οικονομικά δεδομένα παραμένουν άσχημα. Ωστόσο, τώρα πια αναγνωρίζει, σε ιδιωτικό και δημόσιο επίπεδο, το γεγονός ότι «τα πολύ χαμηλά επιτόκια για πολύ μεγάλο διάστημα δημιουργούν κακή κατανομή κεφαλαίου και κοινωνικής δικαιοσύνης». Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη παραδοχή, αν και τα στοιχεία για τον πληθωρισμό ή ακόμη και η έλλειψή τους πρέπει να προκαλούν πολύ μεγάλη απογοήτευση.

Επίσης, νομίζω πως η Fed πρέπει να κατανοήσει ότι με το να μην αυξάνει τα επιτόκια σηματοδοτεί το τέλος της επικοινωνιακής της πολιτικής. Ευτυχώς, τα νέα από το εξωτερικό είναι καλά, αφού αυτή την εβδομάδα ο Δείκτης Τιμών Παραγωγών σημείωσε άνοδο και πλησιάζει και πάλι το θετικό πρόσημο.

Ο Δείκτης Τιμών Παραγωγού της Κίνας ήταν ο πρωταρχικός λόγος που οι οικονομίες εισήλθαν σε κατάσταση αποπληθωρισμού και τώρα φαίνεται ότι άρχισαν να επανέρχονται.

Η Fed είναι σχεδόν αναγκασμένη να δράσει, ώστε να δείξει στην αγορά ότι μπορεί όντως να βασιστεί πάνω της. Φυσικά, αυτή είναι απλώς η δική μου προσωπική εκτίμηση, αλλά αναρωτιέμαι γιατί να μην αξιοποιήσεις μια αγορά που βρίσκεται σε ιστορική άνοδο, σε συνδυασμό με αποδόσεις σταθερού εισοδήματος με ιστορικά χαμηλά, για να ανακτήσεις λίγη από την αξιοπιστία σου; Ιστορικά η Fed θα είχε αυξήσει τα επιτόκια αρκετές φορές, αλλά στον σύγχρονο κόσμο της παντελούς έλλειψης διαχείρισης μια κρίσης αυτό δεν μοιάζει εφικτό.

Η Fed πάντα μείωνε τα επιτόκια σε περιόδους ξεπουλήματος της αγοράς και πιστεύω ότι, πια, η αγορά αρχίζει να κοιτάζει με πιο ξεκάθαρη ματιά τα στοιχεία και καταλαβαίνει ότι, ναι, η Fed πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια, η αγορά χρειάζεται υψηλότερα επιτόκια και ότι ο κόσμος δεν μπορεί να σταματήσει και απλώς να περιμένει για την επόμενη συνάντηση της Fed, της τράπεζας της Ιαπωνίας ή της ΕΚΤ.

Η πολύ μεγάλη συσχέτιση μεταξύ περιουσιακών στοιχείων οδηγεί σε αφανισμό –πάντα– και οι κανόνες του εφησυχασμού κυριαρχούν.

Τα παραπάνω είναι απλώς η περίληψη των πιο σημαντικών παραγόντων – φυσικά, υπάρχουν πολλοί άλλοι που παρέλειψα, ωστόσο, αυτό που διαπίστωσα είναι ότι μέσα από την κρίση μόνο ένας κανόνας άντεξε στη δοκιμασία: Η αξία του χρήματος είναι αυτή που επιβάλλει τα πάντα. Πρώτη φορά μέσα σε οκτώ χρόνια οι αγορές βρίσκονται ξαφνικά υπό αμφισβήτηση και το ίδιο συμβαίνει και με τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής. Αυτή μπορεί να μην είναι η τελευταία φορά που εφαρμόζεται το προσποιούμαι –και– επεκτείνω, αλλά τώρα πια έχει ξεκινήσει η αμφίδρομη διαπραγμάτευση. Και αυτό είναι σίγουρα το καλύτερο σημάδι που έχω δει εδώ και χρόνια!

* Ο Steen Jakobsen είναι επικεφαλής οικονομολόγος και επικεφαλής επενδύσεων της Saxo Bank.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ