Μπάμπης Παπαδημητρίου ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Για να έλθουν ξένοι επενδυτές

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Γνωρίζεις ότι η κρίση πλησιάζει στο τέλος της, όταν η αγορά γεμίζει από κουφάρια επιχειρήσεων που ζούσαν ενώ έπρεπε να έχουν προ πολλού πεθάνει», μου εξηγούσε έμπειρος τραπεζίτης τις προάλλες. Μπορεί η εικόνα να είναι δυσάρεστη, ιδιαιτέρως για όσους αντιμετωπίζουν την επιχειρηματική ήττα, είναι όμως πραγματική. Αν μάλιστα ρωτήσετε όσους γνωρίζουν πώς τελειώνουν οι ιστορίες τόσο μεγάλων κρίσεων, θα σας εξηγήσουν ότι ο καπιταλισμός είναι εξαιρετικός όταν όλα πάνε καλά, επειδή ακριβώς είναι αδίστακτος όταν κάτι πάει στραβά.

Συνάδελφοι του συνομιλητή μου, που έχουν τις πιο δυσάρεστες εμπειρίες από τη δεκαετία του ’80, όταν η εξυγίανση πολλών δεκάδων επιχειρήσεων κατέληξε στον δημόσιο οργανισμό των προβληματικών και υπερχρεωμένων, πιστεύουν ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες δεν θα τα καταφέρουν. «Η κατάσταση στο τραπεζικό σύστημα είναι ασταθής και ερμαφρόδιτη. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ικανοποιηθούν, ταυτοχρόνως, τα συμφέροντα των ιδιωτών μετόχων και οι σκοπιμότητες της κυβέρνησης, που θέλει να έχει τον τελευταίο λόγο στις κρίσιμες αποφάσεις».

Η μεγάλη ελληνική κρίση χρέους δεν ξεκίνησε από τις τράπεζες αλλά από την έκρηξη του κρατικού ελλείμματος το 2009-10. Ομως, το «κούρεμα» του χρέους το 2012, η παράταση της ύφεσης το 2015-16, η καταστροφή της εμπιστοσύνης των αποταμιευτών που οδήγησε στα capital controls και η υπερφορολόγηση των πάντων που φούσκωσε τη σκιώδη εξωτραπεζική οικονομία, μετέτρεψαν τις τράπεζες σε γραφειοκρατικούς μηχανισμούς που αδυνατούν να πρωταγωνιστήσουν στην επαναφορά της ανάκαμψης.

Ο,τι είναι να γίνει, θα γίνει επειδή θα έρθουν, όσοι έρθουν, μεγάλοι διεθνείς επενδυτές, κυρίως για να αγοράσουν όσα θα καταφέρει να πωλήσει το κράτος και όσα επιχειρηματικά κεφαλαιακά στοιχεία κατορθώσουν να ξεμπλέξουν από τους παλαιούς μετόχους οι τράπεζες. Το «ελατήριο» του κ. Τσίπρα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τράπεζες.

Ενα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, είτε είναι νοικοκυριά και ιδιώτες, είτε είναι επιχειρηματίες, πίστεψε ότι οι πολιτικοί που κυβερνούν σήμερα πραγματικά θα τους έσβηναν μέρος των χρεών τους. Ετσι, ήδη από το 2013 αλλά πολύ εντονότερα όταν φάνηκε ότι ο Τσίπρας θα κυβερνήσει, το 2014 και ακόμη εντονότερα όταν τελικά κυβέρνησε, το 2015-16, ολοένα και περισσότεροι σταμάτησαν να εξυπηρετούν τα χρέη τους. Με αποτέλεσμα, σήμερα, το βουνό των ανεξόφλητων χρεών να ξεπερνά τα 225 δισ., το άθροισμα δηλαδή των 108 δισ. μη εξυπηρετούμενων δανείων και των 92 δισ. ληξιπρόθεσμων οφειλών στην εφορία και τα 25 δισ. χρεών προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Στο ποσό αυτό πρέπει να προσθέσουμε όσα οι μεν χρωστούν στους δε, ένα εντελώς ιδιωτικό χρέος, που είναι αδύνατον να υπολογιστεί με ακρίβεια, σίγουρα όμως είναι πολύ σημαντικό. Ακόμη και οι ακάλυπτες επιταγές και συναλλαγματικές εκτινάχθηκαν με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο συγκριτικά προς τα τρία προηγούμενα έτη.

Πριν από λίγα χρόνια η ελεγκτική και λογιστική εταιρεία Price Water house Coopers είχε προσφυώς κατηγοριοποιήσει τις 3.000 επιχειρήσεις με έσοδα άνω των 10 εκατ. ευρώ, που δημιουργούν το ένα τέταρτο του ΑΕΠ και απασχολούν 500.000 ανθρώπους, σε 650 εταιρείες zombies, 807 stars ή σχεδόν stars και 1.269 με το μέλλον τους να «παίζεται». Η απραξία των δύο τελευταίων ετών έκανε τα πράγματα χειρότερα. Οπως είπαμε πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν και οι τράπεζες γράφουν βαριές ζημίες. Στις οποίες προστίθενται νέες διευθετήσεις χρεών με βαρύτατο κόστος για το τραπεζικό και επιχειρηματικό σύστημα, όπως φαίνεται στην περίπτωση του Μαρινόπουλου, που αποτελεί πάντως πρότυπο για τις επόμενες μεγάλες ρυθμίσεις. Ολες αυτές οι ζημίες πέφτουν στην πλάτη των καλών πελατών, ιδιωτών και επιχειρήσεων, που πληρώνουν πανάκριβα επιτόκια και υψηλό κόστος υπηρεσιών αλλά και των μετόχων που βλέπουν τα κεφάλαιά τους να θρυμματίζονται. Πρόκειται για το νέο και πολύ δύσκολο κομμάτι της κρίσης και εκδηλώνεται ταυτόχρονα με μια καταιγίδα φόρων. Αναρωτιέμαι τι θα έχει απομείνει από την οικονομία και τους ανθρώπους της όταν η τρομερή καταιγίδα θα έχει κοπάσει!

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ