ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τζέιμς Σταυρίδης: Είμαστε πιο κοντά από ποτέ στη λύση του Κυπριακού

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑ ΠΕΛΩΝΗ

Ο κοσμήτορας σήμερα της Σχολής Φλέτσερ στο Πανεπιστήμιο Ταφτς, Τζέιμς Σταυρίδης, τονίζει ότι οι ΗΠΑ θα στηρίξουν την Ελλάδα σε μια σωστή διευθέτηση στο θέμα του χρέους.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου στην Τουρκία σκλήρυνε τη στάση του Ταγίπ Ερντογάν. Θα μπορούσε, όμως, να αλλάξει τα πάντα: να αποδειχθεί ο επιταχυντής θετικών εξελίξεων στο Κυπριακό, ακόμη και να μειώσει την ένταση στο Αιγαίο, εκτιμά μιλώντας στην «Κ» ο Τζέιμς Σταυρίδης. Ο κοσμήτορας της Σχολής Φλέτσερ στο Πανεπιστήμιο Ταφτς της Βοστώνης πιστεύει, εξάλλου, ότι η δυναμική της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου είναι εξίσου καθοριστικός παράγοντας προς την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό. 

Για τον πρώην ανώτατο διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων στο ΝΑΤΟ, γνώστη της ευρύτερης περιοχής όσο λίγοι, η νύχτα της 15ης Ιουλίου έχει πολλές προεκτάσεις: «Σκλήρυνε τις θέσεις του Ερντογάν εναντίον οτιδήποτε και οποιουδήποτε εκλαμβάνει ως απειλή για το καθεστώς του. Σκλήρυνε τις θέσεις του εναντίον των Κούρδων, εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, εναντίον των γκιουλενικών και του ίδιου του στρατού. Η αναταραχή στην Τουρκία θα εξακολουθήσει να είναι πρόκληση, επειδή ο Ερντογάν βρίσκεται σε θέση ισχύος και θα είναι όλο και πιο δύσκολο να επιτευχθεί μια λύση στο Συριακό λόγω της θέσης των Κούρδων. Το πραξικόπημα έκανε το τοπίο πιο δύσκολο για όλους», σημειώνει ο κ. Σταυρίδης.

Το Κυπριακό. Ομως, η αναταραχή και η αστάθεια δεν είναι το μόνο που μένει, καθώς υπάρχει η εκδοχή ότι το πραξικόπημα έκανε τον Ερντογάν πιο θερμό για μια λύση στο Κυπριακό. Τι πιστεύει; «Η Κύπρος είναι πολύ συγκεκριμένη περίπτωση και πιστεύω ότι Ελλάδα και Τουρκία, καθώς και Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι είναι πιο κοντά από ποτέ. Αν αυτό τελικά θα φέρει λύση, μένει να το δούμε. Αλλά μια λογική ανάλυση είναι ότι ο Ερντογάν μπορεί να σκέφτεται ότι έχει να αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερα ζητήματα από το Κυπριακό και να θέλει να το κλείσει. Ακόμη ένας παράγοντας που θα συνδράμει σε λύση είναι η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, οι πόροι και τα χρήματα. Μια Κύπρος που έχει πόρους είναι μια Κύπρος πιο πιθανή να φθάσει σε διευθέτηση, επειδή οι άνθρωποι μπορούν να αποζημιωθούν για τις περιουσίες που θα χάσουν.

Αυτοί οι δύο παράγοντες μαζί δημιουργούν μεγαλύτερες ελπίδες. Δεν βρισκόμαστε ακόμη στη λύση, αλλά είμαστε πιο κοντά από ποτέ», απαντά ο κ. Σταυρίδης, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για μια διάλεξη, κατόπιν πρόσκλησης της Διπλωματικής Ακαδημίας του υπουργείου Εξωτερικών.

Το Αιγαίο. Η ίδια λογική, συνεχίζει, θα μπορούσε να ισχύσει και στην περίπτωση του Αιγαίου. Οπως υπογραμμίζει, «μετά το πραξικόπημα ο τουρκικός στρατός δεν είναι σε θέση να είναι ιδιαίτερα επιθετικός από μόνος του, πρέπει να συνεργαστεί με τον Ερντογάν. Και πιστεύω ότι ο Ερντογάν έχει μπροστά του σημαντικότερα ζητήματα από το Αιγαίο, οπότε ίσως οι εντάσεις μειωθούν, πολύ περισσότερο δε αν λυθεί το Κυπριακό».

Ο ρόλος της Ελλάδας. Οπως και να ’χει, ο ίδιος εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Ελλάδα είναι το κράτος πρώτης γραμμής «σε μια από τις πιο δύσκολες καταστάσεις που αντιμετωπίζει η Συμμαχία με την άνοδο του Ισλαμικού Κράτους, την αστάθεια και την αναταραχή στα ελληνοτουρκικά σύνορα». Η Ελλάδα, επαναλαμβάνει, είναι «γεωπολιτικά κρίσιμη για τη Συμμαχία λόγω της βάσης και των στρατιωτικών δυνατοτήτων της, ενός επαγγελματικού στρατού και του γεγονότος ότι είναι μέρος των βασικών αξιών της Συμμαχίας. Από δω προέρχεται η δημοκρατία». Ωστόσο, θεωρεί ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τη χώρα μας είναι η υπόθεση του χρέους: «Πρέπει να δουλέψουμε συλλογικά για να μειώσουμε το ελληνικό χρέος. Υπάρχουν προκλήσεις, αλλά ο ελληνικός λαός είναι ευφυής, δραστήριος, καινοτόμος και είμαι σίγουρος ότι με τον καιρό θα δούμε και μείωση χρέους και αύξηση οικονομικής δραστηριότητας. Οι ΗΠΑ θα στηρίξουν την Ελλάδα σε μια σωστή διευθέτηση στο θέμα του χρέους».

Το προσφυγικό. Περισσότερο, βέβαια, τον ανησυχούν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, για τρεις λόγους: «Ο ένας είναι οι προσφυγικές ροές από τη Συρία και τη Λιβύη. Παρόλο που η Ευρώπη είναι μεγάλη και ευημερούσα περιοχή, το να ενσωματώνει ένα εκατομμύριο μετανάστες τον χρόνο για μερικά χρόνια θα αρχίσει να προκαλεί μεγάλη πίεση στις κοινωνίες. Δεύτερον, το Brexit και η δυναμική περαιτέρω αποσύνθεσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Ελπίζω ότι δεν θα είναι η πρώτη μιας σειράς από εξόδους, αλλά αυτή η αίσθηση μιας διαλυτικής δύναμης είναι ανησυχητική. Η τρίτη πρόκληση είναι οι σχέσεις με τη Ρωσία και δη η ρωσική δραστηριότητα στην Ουκρανία, που ξύπνησε φαντάσματα στην Ευρώπη. Αν συνδυαστούν αυτά τα τρία, υπάρχει μια αίσθηση προκλήσεων στη διάσταση ασφαλείας και παράλληλα η οικονομική πρόκληση, το γεγονός ότι η οικονομία δεν αναπτύσσεται και με τον καιρό, αν δεν υπάρξει ανάπτυξη, η πίεση θα είναι μεγάλη σε όλα τα μέτωπα».

Οι λαϊκιστές. Δεν παραγνωρίζει τις προκλήσεις στο πολιτικό μέτωπο, καθώς η Ευρώπη ζει την άνοδο των λαϊκιστών. Οπως λέει, «η άνοδος λαϊκιστών όπως η Λεπέν στη Γαλλία και άλλοι στην Ολλανδία, δημιουργεί μια αίσθηση έντασης. Οι ΗΠΑ πάντα προσβλέπουν στην Ευρώπη ως στενότερο σύμμαχο. Ο,τι συμβαίνει στην Ευρώπη, επηρεάζει και τις ΗΠΑ». Ομως, οι λαϊκιστές δεν είναι μόνο ευρωπαϊκό θλιβερό προνόμιο. Δεν είναι ο Τραμπ μια τέτοια περίπτωση; «Ναι, το φαινόμενο της ανόδου του Τραμπ μοιάζει με την άνοδο των λαϊκιστών στην Ευρώπη και αυτό σημαίνει μεγαλύτερη πίεση στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα. Οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι στις εκλογές του Νοεμβρίου θα εκλεγεί η Χίλαρι Κλίντον. Οι δύο υποψήφιοι εκπροσωπούν δύο δραματικά διαφορετικές σχολές σκέψης στην εξωτερική πολιτική: Η Κλίντον αναζητεί συνεργασία, συμμαχίες, διεθνισμό. Ο Τραμπ είναι υπέρ του απομονωτισμού, θέλει να χτίσει τείχη, εστιάζει στην εσωτερική αγορά, στην επαναδιαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών. Βρισκόμαστε σε μεγάλο σταυροδρόμι».

Οι ΗΠΑ. Και αν κερδίσει ο Τραμπ; Θα εφαρμόσει πράγματι αυτά που έχει πει; «Ναι», απαντά ο Σταυρίδης. Και αυτό σημαίνει «μειωμένος ηγετικός ρόλος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απόσυρση από τη Συμμαχία, απόσυρση από τη NAFTA, πιθανός εμπορικός πόλεμος με την Κίνα, αφού μιλάει για δασμούς, ένας νέος τοίχος μεταξύ Αμερικής και Μεξικού, το οποίο είναι ανόητο. Ακόμη κι αν χτίσει τείχη, οι μετανάστες –όπως φάνηκε και στην περίπτωση της Ελλάδας– θα έρθουν από τη θάλασσα».

Αν εκλεγεί η Χίλαρι, με τι θα ήθελε να ασχοληθεί ο Ελληνοαμερικανός ακαδημαϊκός πλέον, τον οποίο τα δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου είχαν φωτογραφίσει και ως υποψήφιο αντιπρόεδρό της; Η απάντηση δεν αποκαλύπτει πολλά. Μπορεί, όμως, να τα λέει και όλα: «Εζησα μια ζωή υπηρεσίας προς τη χώρα μου. Τώρα συνεχίζω ως κοσμήτορας. Είμαι ανοικτός στην ιδέα της υπηρεσίας προς την κυβέρνηση. Το όνειρο κάθε Ελληνοαμερικανού είναι να γίνει ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Θα αφήσω, όμως, τα γεγονότα να πάρουν τον δρόμο τους...».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ