ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Γένοβα: από τον Κολόμβο στον Renzo Piano

ΕΡΜΗΣ ΚΑΘΑΡΑΚΗΣ

Tη θεαματική ανάπλαση του Porto Antico της Γένοβας υλοποίησε ο Renzo Piano. (Φωτογραφία: Getty images/Ideal image)

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Ιταλία, Γένοβα

Το μεγαλύτερο λιμάνι της Ιταλίας –και γενέτειρα του Χριστόφορου Κολόμβου– δεν έχει απλώς «μια ομορφιά που σου σκίζει την καρδιά», όπως έλεγε ο  Γκιστάβ Φλομπέρ. Είναι μια σύγχρονη πόλη με στιβαρό παρελθόν, που δεν σταματά να απολαμβάνει τις μεταμορφώσεις της.

Aν και όλη η Ιταλία είναι διάσπαρτη από πανέμορφες πόλεις, μία είναι η «La Superba»! Το μεγαλύτερο λιμάνι της γειτονικής χώρας δεν κουράζει με τις αντιφάσεις του, καθώς αποτελεί ένα μείγμα μεγαλείου και περιορισμένης παραμέλησης, με το λαμπερό φως να συναντά τη βαθιά σκιά. Για κάποιους συνιστά μια ολιγόωρη στάση στο πλαίσιο κρουαζιέρας στη Μεσόγειο ή λειτουργεί ως πύλη για απόδραση στην Ιταλική Ριβιέρα, ενώ για άλλους αποτελεί αυτοτελή προορισμό που αξίζει να του αφιερώσει κανείς περισσότερο χρόνο...

Νωρίς το πρωί βρίσκομαι στη Lanterna, τον φάρο-σύμβολο της Γένοβας, όπου, αν εξαιρεθούν οι σύγχρονες, ήπιες σχετικά, επεμβάσεις στο λιμάνι και ορισμένοι ουρανοξύστες στο βάθος –λίγοι ευτυχώς–, που ξεφυτρώνουν σποραδικά για να προσγειώσουν τον ταξιδιώτη στο σήμερα, μεταφέρομαι νοερά στην εποχή των Ανακαλύψεων, τότε που ο Κολόμβος άφηνε τη γενέτειρά του για νέες, μακρινές πολιτείες. Περπατώντας κατά μήκος της προκυμαίας, η στιβαρή ναυτοσύνη του σημαντικότερου ιταλικού λιμανιού, διαποτισμένη με αρμύρα και ιδρώτα, γίνεται όλο και πιο διακριτή. Χτισμένη αμφιθεατρικά ανάμεσα στη θάλασσα της Λιγουρίας και τους νοτιότερους λόφους των Αλπεων, αυτή η κραταιά πόλη, αντίπαλο δέος της Βενετίας, με τα πολλαπλά στρώματα μακραίωνης και πολυκύμαντης ιστορίας αλλάζει όψη σε κάθε βήμα. Τη μια στιγμή περιπλανιέμαι σε στριφογυριστές λεωφόρους με εντυπωσιακά αναγεννησιακά παλάτια και χρυσοποίκιλτες μπαρόκ εκκλησίες και ύστερα χάνομαι μέσα σε ανήλιαγα, δαιδαλώδη caruggi (καλντερίμια) αναζητώντας την πιο τραγανή focaccia.

Ωδή στο ένδοξο θαλασσινό παρελθόν

Η πόλη διαθέτει μια βαριά αρχιτεκτονική κληρονομιά με περισσή αίγλη, που λαμπρά δείγματά της συνθέτουν το αντιφατικό αλλά μαγικό παζλ του ιστορικού κέντρου της. Για αιώνες κυβέρνησε πάνω από τα κύματα της Μεσογείου, με τα πλοία της, που είχαν σημαία στα κατάρτια τους τον κόκκινο σταυρό του Αγίου Γεωργίου, να της φέρνουν πλούτο και ρηξικέλευθες ιδέες. Η συμπαγής αστική δομή της πόλης βρίσκει την πιο ιδανική και περιφανή εκδοχή της στη Strada Nuova, πλέον γνωστή ως Via Garibaldi, όπου η ατμόσφαιρα αναγεννησιακού κλέους είναι κάτι παραπάνω από εμφανής. Ολη η οδός περιστοιχίζεται από μεγαλειώδη palazzi, που αποτελούσαν κατοικίες των πλουσιότερων αριστοκρατικών οικογενειών της Γένοβας κατά τον 16ο και 17ο αιώνα και πλέον φιλοξενούν μουσεία που στεγάζουν έργα τέχνης, κατά κύριο λόγο Γενουατών και Φλαμανδών καλλιτεχνών. Επισήμως, σε συνολικά 42 κτίσματα έχει αποδοθεί διεθνής αναγνώριση, με την ένταξή τους στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Είναι, όμως, αναντίρρητα πολλά παραπάνω αυτά που σφραγίζουν με την κλάση τους τον πολεοδομικό ιστό της Γένοβας.

Η βουή από τα κρουαζιερόπλοια που δένουν στη δυτική πλευρά του λιμανιού και τα αμέτρητα ιστιοπλοϊκά που κατακλύζουν τις μαρίνες στα ανατολικά υπενθυμίζουν τη διαχρονική δυναμική της ναυτιλίας στην ενέργεια της πόλης. Πλεούμενα παντός είδους και μεγέθους συντροφεύουν όλους όσοι απολαμβάνουν την passeggiata τους στον πλήρως αναμορφωμένο μόλο από τον Renzo Piano, γέννημα-θρέμμα της πρωτεύουσας της Λιγουρίας. 

Στην καρδιά του παλιού αρσεναλιού, το μουσείο Galata, αφιερωμένο στο ένδοξο θαλασσινό παρελθόν της Γένοβας, είναι το μεγαλύτερο του είδους του στη Μεσόγειο και ένα από τα sine qua non σημεία, τόσο για τους μικρούς όσο και για τους μεγαλύτερους σε ηλικία επισκέπτες: προσφέρει μια ολοκληρωμένη βιωματική εμπειρία που περικλείει ποικίλες πτυχές του ρόλου που διαδραμάτισε η πλούσια ναυτική παράδοση στη διαμόρφωση της ταυτότητας της πόλης. Η περιήγηση κορυφώνεται με μια πανοραμική οπτική από την ταράτσα του, ενώ δύο βήματα πιο πέρα, στην απέναντι πλευρά του παραθαλάσσιου μετώπου, διακρίνω τις μορφές των επισκεπτών που περιφέρονται εκστατικά στους βαθμιδωτούς κήπους και στα πολυτελή καλοδιατηρημένα εσωτερικά του παραμυθένιου Palazzo Reale.

Συνεχίζοντας παρακάτω, το Ενυδρείο, ένα από τα μεγαλύτερα του κόσμου, εντάσσεται στο ίδιο πρόγραμμα αστικής ανάπλασης που υλοποιήθηκε –κυρίως στο λιμάνι– τόσο το 1992, λόγω της EXPO και του εορτασμού των 500 χρόνων από την ανακάλυψη της Αμερικής, όσο και το 2004 με τη Γένοβα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Το Porto Antico αναδιαμορφώθηκε σε πλήρη πόλο ψυχαγωγίας, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη Βιόσφαιρα –τη γιγάντια γυάλινη σφαίρα που φιλοξενεί ένα μίνι τροπικό οικοσύστημα–, μια ανοιχτή πισίνα με θαλασσινό νερό και τον αστεροειδή ανελκυστήρα Bigo στην Piazza delle Feste, όπου συγκεντρώνονται oι τουρίστες για «πτήσεις» 40 μέτρα από το έδαφος και ανεμπόδιστη 360 μοιρών θέα πάνω από την πόλη. Ο παρακείμενος μόλος με τις παλιές βαμβακαποθήκες, μετά τη ριζική αναζωογόνησή του, έχει ενταχθεί οργανικά στη ζωή των κατοίκων και των επισκεπτών, αποτελώντας μια πλήρη πρόταση εξόδου με κινηματογράφους, χώρους συνεδριάσεων, εστιατόρια, πιτσαρίες και παγωτοπωλεία.

Ενα μέρος γεμάτο αδιόρατη γοητεία είναι και η πλωτή κατασκευή Isola delle Chiatte, έργο του Renzo Piano, που σχηματίζεται από μια σειρά από παλαιές φορτηγίδες και είναι προσβάσιμη από την προβλήτα του λιμανιού, παράλληλα με το Ενυδρείο. Το τρίξιμο από τις αποβάθρες, οι παλινδρομήσεις των σκαφών, οι σκληριές των γλάρων και φυσικά ο ατέρμονος, μακρόσυρτος ήχος της θάλασσας προσφέρουν μια μοναδικά αισθητήρια, σχεδόν, μεταφυσική εμπειρία. Aφιερωμένη στον πρωτοπόρο Ιταλό συνθέτη πειραματικής ηλεκτροακουστικής μουσικής Luciano Berio, η Isolla delle Chiatte είναι ένα ιδανικό σημείο χαλάρωσης και περισυλλογής, μετέωρο ανάμεσα στην εσωτερικότητα του άστεως και την ανοιχτοσύνη του λιμανιού.

Στα σοκάκια του ιστορικού κέντρου

Επιστρέφοντας στο λαβυρινθώδες centro storico, ανηφορίζω τη Via San Lorenzo, με απαραίτητη στάση στον ομώνυμο καθεδρικό ναό της Γένοβας με την υπέροχη ριγωτή μαρμάρινη πρόσοψη, την περίτεχνη γλυπτή διακόσμηση στις γοτθικές πύλες εισόδου του και έναν πανέμορφο εσωτερικό διάκοσμο. Λίγο πιο πάνω, το βλέμμα μου μαγνητίζει το εμβληματικό Palazzo Ducale, παλιά έδρα των αρχόντων της πόλης, με τις μεγαλοπρεπείς αίθουσες όπου διοργανώνονται οι πιο σημαντικές διεθνείς εικαστικές εκθέσεις της πόλης, αλλά και η μπαρόκ εκκλησία del Gesù στην Piazza Matteotti. Συνεχίζω με τη ροή του κόσμου να με οδηγεί προς την κομβική Piazza de Ferrari, όπου ξεχωρίζουν το Teatro San Felice, η Ακαδημία Καλών Τεχνών και το Palazzo della Borsa. Ενόσω πολλοί περαστικοί δροσίζονται από τα νερά του σιντριβανιού της πλατείας, η άπλετη προοπτική που εκπέμπει η λεωφόρος XX Settembre μου τραβάει την προσοχή.

Περπατάω μέχρι εκεί που φτάνει η ματιά μου στη Scalinata Borghese και τη Villa Saluzzo Bombrini, έχοντας κάνει ωστόσο ορισμένες παρακάμψεις για τη romanesque εκκλησία San Stefano, την πολύχρωμη Mercato Orientale, με τα λογής λογής καλούδια και τις σπεσιαλιτέ της Λιγουρίας –και όχι μόνο–, καθώς και την Αψίδα dei Caduti στην Piazza della Vittoria. Οπλισμένος με... θάρρος, περιηγούμαι στους λοφίσκους που περιβάλλουν την πόλη, με τους φιδωτούς δρόμους και τα πολυάριθμα σκαλιά να αποτρέπουν δικαιολογημένα ορισμένους. Ευτυχώς, όμως, αρκετοί δημόσιοι ανελκυστήρες και τελεφερίκ κάνουν τη ζωή τόσο των ντόπιων όσο και των τουριστών πιο υποφερτή, τουλάχιστον στην ανάβαση... Δεν γίνεται, βέβαια, να αποχαιρετήσω την πόλη πριν επισκεφτώ το σπίτι-μουσείο του Χριστόφορου Κολόμβου και να διαβώ την Porta Sant’Andrea ή Soprana, που χτίστηκε για να προστατευτεί η θρυλική Γένοβα από τις επιθέσεις των κατακτητών. Με τους δύο της πύργους ορίζει τη δυτική πλευρά της περιτοιχισμένης μεσαιωνικής συνοικίας, όπου χαίρομαι να ανακαλύπτω αναπάντεχα μικρές, σμιλεμένες με χάρη πλατείες ανάμεσα σε μικροσκοπικά δρομάκια...

Μετάβαση

H Γένοβα δεν συνδέεται με απευθείας πτήσεις με την Αθήνα. Ο πιο εύκολος τρόπος για να πάτε είναι αεροπορικώς (από 54 ευρώ με επιστροφή) έως το Μιλάνο*. Από εκεί θα συνεχίσετε με το τρένο έως τη Γένοβα (Milano Centrale-Genova Piazza Principe από 9 ευρώ σε περίπου 1½ ώρα, www.trenitalia.com). 

*H αναζήτηση έγινε στις 23/9/2016 στο travelplanet24.com για το διάστημα 6/10/2016-6/11/2016.

Διαμονή

Guesthouse La Briosa Nicole (Via XX Settembre, 36 nero/7, www.labriosanicole.com). Απλή, λιτή και οικονομική λύση. Σε κεντρικό, εμπορικό σημείο, διαθέτει 6 δωμάτια με δρύινα πατώματα και μωσαϊκά. Από 65 ευρώ το δίκλινο (+5 ευρώ το πρωινό).

Le Nuvole - Residenza d’Epoca (Piazza delle Vigne, 6, www.hotellenuvole.it). Στην καρδιά της μεσαιωνικής συνοικίας Maddalena στεγάζεται στο αναπαλαιωμένο Palazzo Lamba Doria του 13ου αιώνα. Καλαίσθητα δωμάτια και μοντέρνα επίπλωση. Aπό 110 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.

NH Collection Genova Marina (Via Al Ponte Calvi, 5, www.nh-collection.com). Στο κέντρο της ανακατασκευασμένης μαρίνας, δίπλα στο Eνυδρείο, με 140 κομψά δωμάτια με σύγχρονη διακόσμηση και πολυτελείς ανέσεις. Aπό 150 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.

Για κρατήσεις που αφορούν τη διαμονή σας επισκεφθείτε τo:
www.booking.com

Φαγητό

Η Γένοβα είναι ιδιαίτερα γνωστή για την εκπληκτική κουζίνα της, κυρίως χάρη στο δημοφιλές pesto Genovese. Παρόλο που υπάρχουν διάφορες παραλλαγές pesto (κοπανισμένη σάλτσα) στην ιταλική μαγειρική, ο μοναδικός συνδυασμός από φύλλα βασιλικού, σκόρδο, κουκουνάρι, ελαιόλαδο και τυρί πεκορίνο ή παρμεζάνα είναι αυτός που έχει ταυτιστεί με τον όρο σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Η focaccia, επίσης, αποτελεί τυπική λιχουδιά της Γένοβας. Aφράτες και εύγευστες φοκάτσες, ζυμωμένες με αρωματισμένο λάδι, μυρωδικά και βότανα, απλές, όπως με δεντρολίβανο και ρίγανη ή με ελιές, κρεμμύδια και ντοματίνια, αλλά και γεμιστές με πατάτες, τυριά και αλλαντικά, θα βρείτε σε όλους τους φούρνους της πόλης. Αξίζει να δοκιμάσετε σε μερικούς από τους καλύτερους: Panificio Mario (Via San Vincenzo, 61r), Antico Forno Patrone (Via di Ravecca, 72r), Le Bontà del Grano (Piazza del Carmine, 11), Antico Forno della Casana (Vico della Casana, 17/19) και Il Forno del Borgo (Via del Falcone, 10r). 

Αν επιθυμείτε να μυηθείτε βιωματικά στα γευστικά μυστικά της γενοβέζικης γαστρονομίας, μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα από τα προσφερόμενα εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους επίδοξους σεφ στο Creattivando Laboratorio Artigianale Art & Food (Vico Dietro Il Coro della Maddalena 40, www.creattivando.com).

Επίσης: 

Pasta e Birra Take Eat Easy (Piazza Ferretto, 10r). Οικονομική λύση για χειροποίητα ζυμαρικά με σάλτσα pesto genovese ή pesto di noci (σάλτσα καρυδιών), τραγανή pizza margherita και focaccia, κοντά στον καθεδρικό ναό της πόλης.

Eataly (Calata Cattaneo, 15, τηλ. +39 010 8698721). Σε προνομιακό σημείο, με θέα στο Porto Antico. Υψηλής ποιότητας πρώτες ύλες, βιολογικά προϊόντα και λιμπιστές νοστιμιές για επιτόπια κατανάλωση αλλά και για το σπίτι.

Ombre Rosse (Vico degli Indoratori, 22, τηλ. +39 010 2757608). Μικρό εστιατόριο με μια ζεστή σάλα γεμάτη βιβλία, πίνακες και αντίκες. Φημίζεται για τα pansotti (τριγωνικά ραβιόλια), τις τάρτες λαχανικών και την εκτενή λίστα κρασιών του.

I Tre Merli (Calata Cattaneo, 17, τηλ. +39 010 2464416). Σικάτο εστιατόριο για ένα ραφινάτο δείπνο με γεύσεις της Λιγουρίας. Από ψαρολιχουδιές και farinata genovese με ρεβιθάλευρο μέχρι maltagliati με pesto κάστανου και focaccia col formaggio, με φρέσκο τυρί crescenza.

Καφές

Για έναν απλό espresso, cappuccino con brioche ή ένα aperitivo επιλέξτε ανάμεσα στα πιο ιστορικά καφέ της πόλης: Pasticceria Klainguti (Piazza di Soziglia, 98), Caffè degli Specchi (Salita Pollaiuoli, 43r) και Caffè Mangini (Piazza Corvetto, 3r). 

Αγορές

Παραδοσιακές πραλίνες από το 1866 θα βρείτε στου Viganotti (Vico dei Castagna, 14r), ενώ για τοπικά προϊόντα γαστρονομίας επισκεφτείτε την bottega Le Gramole Olioteca (Via dei Macelli di Somiglia, 69r).

Κοντινές Εκδρομές

Ολη η Ιταλική Ριβιέρα, από το San Remo και τη Savona μέχρι το Portofino, τη Santa Margherita και τη La Spezia, αποτελεί ένα από τα ιδανικότερα σκηνικά παραθαλάσσιου road-trip πασπαλισμένου με κοσμοπολίτικη χρυσόσκονη. Είκοσι χιλιόμετρα ανατολικά της Γένοβας βρίσκεται το τυπικό ψαροχώρι Camogli, με πολύχρωμα σπίτια που φτάνουν στην άκρη της ανταριασμένης θάλασσας. Θα πάτε με πλοίο ή τρένο και από εκεί στη συνέχεια θα επισκεφτείτε το πανέμορφο, απόμερο αβαείο του 10ου αιώνα San Fruttuoso. 

Μία από τις πιο ανανεωτικές βόλτες στην περιοχή είναι και η συνολικής απόστασης δύο χιλιομέτρων passeggiata Anita Garibaldi κατά μήκος της βραχώδους περιοχής Nervi, στο ίδιο μονοπάτι που χρησιμοποιούσαν από το 1823 τοπικοί ψαράδες και αγρότες. 

Ενας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της βορειοδυτικής Ιταλίας είναι αναμφισβήτητα το Εθνικό Πάρκο Cinque Terre, που συναπαρτίζεται από τα γαντζωμένα σε απόκρημνες βουνοπλαγιές χωριά Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola και Riomaggiore. Οι λουσμένοι, από τον ήλιο και τα αφρισμένα κύματα της θάλασσας της Λιγουρίας, οικισμοί με τα έντονα βαμμένα σπιτάκια συνδέονται με συναρπαστικά μονοπάτια και προσελκύουν ρομαντικούς περιπατητές απ’ όλο τον κόσμο.

 

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ