Κατερίνα Σώκου ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΩΚΟΥ

Η οικονομία όμηρος της πολιτικής

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η εναρκτήρια ομιλία του επικεφαλής οικονομολόγου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην ετήσια σύνοδο του διεθνούς οργανισμού πρόδιδε μια γενικότερη απογοήτευση για την πορεία της διεθνούς οικονομίας. Ο Μόρις Ομπστφελντ δήλωσε απευθυνόμενος στους εκπροσώπους του Τύπου ότι η επιστροφή στην «ισχυρή, βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη» που επιδιώκουν οι ηγέτες των 20 μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου εξακολουθεί να μας διαφεύγει. Και πώς να είναι διαφορετικά; Η έκθεση των Παγκόσμιων Οικονομικών Προοπτικών που παρουσίασε ο κ. Ομπστφελντ είναι γεμάτη από πολιτικούς και άλλους κινδύνους που απειλούν την αναιμική παγκόσμια ανάπτυξη. Μεταξύ τους ξεχωρίζουν η ενίσχυση του προστατευτισμού και η ένταση των γεωπολιτικών πιέσεων, καθώς οι πολιτικές εξελίξεις κρατούν όμηρο την ανάπτυξη.

Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι χρειάζονται διεθνώς συντονισμένες πολιτικές για την τόνωση της παγκόσμιας οικονομίας και ότι σε διαφορετική περίπτωση η αδύναμη ανάπτυξη θα επιτείνει τα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα. Ωστόσο, αυτό σημαίνει αποφάσεις που είτε δεν είναι εύκολες είτε δεν ενθουσιάζουν τις επιμέρους χώρες. Στην Ευρωζώνη, για παράδειγμα, ζητάει από τις χώρες που έχουν δημοσιονομικά περιθώρια όπως η Γερμανία να εκμεταλλευθούν τα χαμηλά επιτόκια για ένα πρόγραμμα επενδύσεων σε υποδομές και εκπαίδευση. «Γιατί δεν το κάνουν;» ήταν η χαρακτηριστική ερώτηση Γερμανού δημοσιογράφου. Ανησυχούν για το επίπεδο του χρέους, παραδέχθηκε ο κ. Ομπστφελντ, αλλά χάνουν μία μοναδική ευκαιρία να βελτιώσουν τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ομαλοποιήσει τη νομισματική πολιτική της – όπως, σημείωσε παρεμπιπτόντως, θέλουν οι Γερμανοί. Αλλά οι τελευταίοι θεωρούν ότι οι υποδομές στη χώρα τους είναι ήδη πολύ καλές και το ΔΝΤ δεν είναι τόσο τολμηρό ώστε να προτείνει επενδύσεις σε υποδομές άλλων χωρών της Ευρωζώνης.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να ανατρέψει τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες της χώρας επίσης συνεισφέρει στην αβεβαιότητα. Ερωτώμενος για τις οικονομικές συνέπειες μιας προεδρίας Τραμπ, ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ εκτίμησε πως αν υλοποιηθούν οι «δραματικές αλλαγές πολιτικής» που έχουν ακουστεί στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, αυτό δεν θα είναι καλό για τους επενδυτές, άρα και την απασχόληση. Φαίνεται μάλιστα ότι ο κ. Ομπστφελντ εναποθέτει τις ελπίδες του στον έλεγχο των αποφάσεων του προέδρου από τις άλλες εξουσίες του πολιτεύματος.

Οσο για την Ελλάδα, ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ στηλίτευσε με τον τρόπο του τις πολιτικές σκοπιμότητες που δυσκολεύουν μια βιώσιμη λύση. Ερωτώμενος για τις διαφωνίες των Ευρωπαίων στο ύψος της ελάφρυνσης του χρέους και αν είναι αισιόδοξος ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία πριν από τις γερμανικές εκλογές, ο κ. Ομπστφελντ δήλωσε ότι οι αριθμοί δεν πρέπει να εξαρτώνται από τις πολιτικές εξελίξεις. Λέμε για όλα τα προγράμματα ότι οι αριθμοί πρέπει να βγαίνουν, είπε, και πρόσθεσε ότι αν θέλουν ένα μακροπρόθεσμα βιώσιμο πρόγραμμα για την Ελλάδα και όχι απλώς να μεταθέσουν το πρόβλημα για αργότερα, οι πιστωτές της χώρας πρέπει να καταλήξουν σε ένα ρεαλιστικό δημοσιονομικό σχέδιο. Οπως τόνισε χαρακτηριστικά, όλα τα μέρη πρέπει να σκεφτούν μια ρεαλιστική λύση, στην οποία τα ζητούμενα πρωτογενή πλεονάσματα θα είναι πολιτικά βιώσιμα για την Ελλάδα, με το χρέος επίσης να είναι συμβατό με αυτά. Με άλλα λόγια, το ΔΝΤ θα συνεχίσει να ζητάει μεγαλύτερη ελάφρυνση του χρέους από εκείνη που θέλουν οι Ευρωπαίοι. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στις εκτιμήσεις του για την ελληνική οικονομία, το ΔΝΤ έχει λίγο πιο θετικές προβλέψεις για την ανάπτυξη – υποθέτοντας πάντως την πλήρη τήρηση του μνημονίου και επιμένοντας σε χαμηλότερες προβλέψεις για το πρωτογενές πλεόνασμα. Ο κ. Ομπστφελντ, με την εμμονή του στους αριθμούς, αποκαλύπτει τον αυθαίρετο χαρακτήρα των πολιτικών σκοπιμοτήτων που ορίζουν τη συζήτηση για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ