ΣΠΥΡΟΣ ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ*

Η πρόκληση για την επόμενη ημέρα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τα οκτώ από τα τελευταία εννέα χρόνια (με εξαίρεση το 2014, την περίοδο της κυβέρνησης Σαμαρά), η ελληνική οικονομία βρίσκεται βυθισμένη σε μια βαθιά και παρατεταμένη ύφεση, πρωτοφανή στα μεταπολεμικά χρονικά της χώρας. Μια ύφεση, που δημιούργησε στρατιές ανέργων, επέφερε πρωτόγνωρη αποεπένδυση και τελικά, όπως αποδεικνύεται, διαμόρφωσε νέες πραγματικότητες στην κοινωνικοοικονομική δομή της χώρας, ανατρέποντας κεκτημένα δεκαετιών και εξανεμίζοντας επιτυχίες χρόνων. Στα χρόνια αυτά της μεγάλης δοκιμασίας για την ελληνική οικονομία και κοινωνία, το ΑΕΠ της χώρας συρρικνώθηκε από τα 233,3 δισ. ευρώ το 2008, στα 176 δισ. σήμερα, δηλαδή σωρευτικά μειώθηκε κατά 57 δισ. ευρώ. Επίσης, το ίδιο διάστημα, η περιουσία των Ελλήνων υποχώρησε κατά 30%, καθώς η αξία του πλούτου μειώθηκε από τις 136.000 δολάρια κατά κεφαλήν, που ήταν το 2007, σε 87.500 δολάρια το 2015, με αποτέλεσμα 1,2 εκατ. Ελληνες να αλλάξουν κατηγορία εισοδηματικής διαστρωμάτωσης και με συνέπεια στη χώρα η μεσαία τάξη, από το 50% του πληθυσμού που ανερχόταν πριν από την ένταξή της στο ευρώ, να φθάσει στο 2% σήμερα. Πρόκειται για συθέμελες και απότομες αλλαγές, που αποδομούν τον κοινωνικοοικονομικό ιστό της πατρίδας μας, αλλάζουν τον κοινωνικό χάρτη της, ανατρέπουν κρίσιμες ισορροπίες της κοινωνίας μας και υπαγορεύουν προσεκτικές κινήσεις για την αποκατάστασή τους και τη δημιουργία των προϋποθέσεων, ώστε τα αίτια που τις προκάλεσαν να μην υποτροπιάσουν στο μέλλον. Εργο τιτάνιο και από κάθε άποψη δύσκολο για όποιον ήθελε να το αναλάβει και να το διεκπεραιώσει, παρέχοντας ένα νέο όραμα πραγματοποιήσιμης ελπίδας στην ελληνική κοινωνία, πέρα από τις συνήθεις περιπτώσεις εικοτολογίας και εύπεπτης λαϊκιστικής πλειοδοσίας.

Προαπαιτούμενο για την ανάληψη ενός τέτοιου έργου είναι ο γενναίος αναπροσανατολισμός στην κατεύθυνση της ενθάρρυνσης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Είναι προπάντων η προσπάθεια που θα επιχειρηθεί να παραμερίσει πραγματικά τα αίτια που επέφεραν τα σημερινά αδιέξοδα. Να πάψει να εναποθέτει κάθε ελπίδα ανάπτυξης στη «θεία χάρη» του κράτους, να εγκαταλείψει αυταπάτες όπως η «χαριστική παραίσθηση» ότι το μείζον ζητούμενο είναι η εισοδηματική διανομή και όχι η παραγωγή εισοδήματος, και να τολμήσει ρήξεις με αντιλήψεις που οδηγούν στην «εξισοτυραννία», αντί να καλλιεργούν την τόλμη και την πρωτοτυπία.

Η χώρα για να βγει από τη βαθιά δοκιμασία στην οποία όλα αυτά τα χρόνια έχει καθηλωθεί, είναι αναγκαίο να αναμετρηθεί με τις αγκυλώσεις που την κατατρύχουν. Να τολμήσει να δει ξανά πολλές από τις δήθεν αυτονόητες αλήθειες της καθημερινότητάς της και να έλθει σε ευθεία ρήξη μαζί τους, χωρίς ανασχέσεις και παλιμβουλίες. Να δει, λ.χ., αν ο αδηφάγος και σπάταλος δημόσιος τομέας της εξυπηρετεί κάτι άλλο από τα συμφέροντα εκείνων που τον λυμαίνονται. Να δει, επίσης, αν η ελληνική κοινωνία μπορεί να αντέξει κι άλλο (και για πόσο) την αντιπαραγωγική διάθεση σπανιζόντων δημόσιων πόρων, που αφρόνως διασπαθίζονται, αντί να επενδύονται σε δραστηριότητες με ανταποδοτικό κοινωνικό χαρακτήρα. Να σταθμίσει το κόστος της μη αξιοκρατίας, που κατατρώγει κάθε έκφανση του δημόσιου βίου. Κυρίως, να περιβάλει με εμπιστοσύνη την ιδιωτική πρωτοβουλία που έχει θέσει εκποδών τα πολλά τελευταία χρόνια. Γιατί χωρίς αυτήν, ελπίδα να συναντηθεί ξανά με την ανάπτυξη δεν έχει.

Μόνο σε μια τέτοια περίπτωση η Ελλάδα θα απαντήσει θετικά στην πρόκληση του μέλλοντος που είναι μπροστά της. Θα επιτύχει τις κατάλληλες επιδόσεις που χρειάζεται για να ανταποκριθεί στα ζητούμενα μιας νέας μετά την κρίση πορείας. Και θα αποδείξει ότι η πικρή συλλογική εμπειρία της κρίσης δεν πήγε χαμένη. Οτι άφησε πίσω της την κρίσιμη «μάζα» επίγνωσης, που θα της επιτρέψει να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος, που οδήγησαν στο σημερινό κατάντημα.

Η κίνηση της Νέας Δημοκρατίας, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, σε μια τέτοια κατεύθυνση είναι ένα πρώτο παρήγορο σημάδι.

*Ο κ. Σπύρος Ταλιαδούρος είναι πρώην υφυπουργός Παιδείας, πρ. βουλευτής ν. Καρδίτσας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ